Financieel/Partnercontent
Deze inhoud valt buiten de verantwoordelijkheid van de hoofdredactie van De Telegraaf.
Partnercontent
Gesponsord

‘Rijkman Groenink zou het nu niet meer tot CEO schoppen’

Marjan Lubbers heeft generaties van jonge executives opgeleid en bijgeschoold. Jaap Schaveling doet onderzoek naar en doceert over de psychologie van samenwerken en leiderschap. Zij spreken samen over de manier waarop young captains invulling geven aan hun leiderschap en hoe dat verandert.

Marjan:’ De deelnemers aan de Young Captain Award hebben er al een mooie carrière opzitten, maar de stap naar de boardroom moeten ze nog maken. Waar je als manager vooral de dingen ‘goed’ moet doen, en als leider de goede dingen moet doen, moet je als lid van de Raad van Bestuur vooral een speelveld van stakeholders overzien en als het ware vóór-zien. “What got you here, won’t get you there”, zeggen wij altijd. Om een goed bestuurder te kunnen zijn moet je andere vaardigheden aanleren.’

Jaap: ‘Een leider moet weten welke capaciteiten wanneer nodig zijn. Ik geef graag het voorbeeld van een groep olifanten die dorst heeft. Die heeft meer behoefte aan de kennis van het oudste vrouwtje die zich herinnert waar ze water kan vinden, dan aan een alfamannetje. Maar als een andere groep ruzie komt maken over wie er bij het water mag, heb je als groep juist wel een sterke man nodig.

Het prototype van ‘de’ leider was lange tijd die alfaman, maar dat is aan het veranderen. ‘Macho’ leiders als Rijkman Groenink van ABN Amro of Cees Verhoeven van Ahold zouden het nu niet meer tot CEO schoppen. Tegenwoordig zijn juist mensen als Jos de Blok van Buurtzorg meer geschikt. Hij is iemand die durft toe te geven dat ook hij af en toe twijfelt.’

Marjan Lubbers

Marjan Lubbers

Als de leiderschapsstijl verandert, betekent dat dan dat de nieuwe leiders andere persoonlijkheden hebben?

Marjan: ‘De eigen persoonlijkheid wordt steeds belangrijker. De moderne leider moet in staat zijn op zichzelf te reflecteren én kritiek van anderen kunnen accepteren. Hij of zij moet zich bewust zijn van zijn zwakke kanten en in staat zijn mensen te zoeken die hem daarin kunnen aanvullen.’

Jaap: ‘Een goede leider is in staat om zijn team een veilige omgeving te bieden. Een narcistische persoonlijkheid kan dat niet. De moderne leider wil iedereen horen voor hij een besluit neemt. Dan heb je mensen in je team nodig die hun mond open durven doen, moeilijke en kritische vragen stellen. Ook aan hun leider.’

Marjan: ‘De moderne leider moet ook oog hebben voor de wereld buiten zijn bedrijf. Hij moet kunnen omgaan met meerdere stakeholders. Lange tijd vonden we onderwerpen als duurzaamheid en sociale gelijkheid als een taak voor de politiek, maar steeds meer bedrijven en organisaties nemen die verantwoordelijkheid over. Paul Polman van Unilever hamert op het belang van duurzaamheid en neemt daarin zelf het voortouw.’

Jaap Schaveling

Jaap Schaveling

Wat moet een de captain van de toekomst kunnen? Wat heeft die nodig?

Marjan: ‘Hij moet niet alleen over kennis beschikken, maar ook zichzelf en de wereld om zich heen kennen. Je moet kunnen luisteren en in staat zijn stress te hanteren. Zo ken ik iemand die iedere zondagmiddag in zijn eentje in de sauna gaat zitten om de afgelopen week te overdenken en zich voor te bereiden op de nieuwe. Hij neemt daar dus letterlijk even afstand’.

Jaap: ‘Daarnaast is het bekende drietal: rust, reinheid en regelmaat, niet alleen goed voor onze kinderen, maar ook essentieel voor leiders. Je moet goed eten, goed slapen en regelmatig sporten om het vol te kunnen houden. Daarnaast moet je je bewustzijn van je persoonlijke eigenaardigheden. Persoonlijke ontwikkeling betekent vooral dat je je bewust wordt van jezelf’.

Marjan: ‘Veel bestuurders hebben ook andere interesses; kunst, muziek, sport. Dat stelt ze in staat om met hun hoofd even met iets heel anders bezig te zijn.’

Hoe ziet de toekomst eruit? Welke leiders hebben we over 10-15 jaar?

Marjan: ‘Dan ligt leiderschap niet meer in handen van één persoon, maar is het een teamprestatie. Er is nog wel iemand de baas, maar die is gericht op samenwerking met anderen. Hij is in staat teams om zich heen te formeren met wie hij steeds in dialoog blijft.

De wereld wordt ingewikkelder en veranderingen gaan steeds sneller. Die kun je in je eentje niet meer bijhouden. Je hebt veel brillen nodig om alles vanuit verschillende invalshoeken te kunnen zien en je moet die percepties met elkaar uitwisselen.

Jaap: ‘Het valt mij op dat de motivatie van cursisten die naar Nyenrode komen verandert. Waar ze in het verleden vaak door hun bedrijf werden gestuurd, omdat het goed was voor hun carrière, komt de grote meerderheid nu omdat ze het zelf willen, omdat ze hun toegevoegde waarde voor hun organisatie en de wereld willen vergroten. Dat zegt alles over de motivatie van deze nieuwe generatie.’

*Marjan Lubbers is Director Executive Education en Jaap Schaveling is associate professor Leadership & Cooperation, beiden aan de Nyenrode Business Universiteit.

Lees hier meer over de Young Captain Award