995814
Financieel

Fed maakt golven in opkomende markten

De huidige malaise op de opkomende markten wordt deels in de hand gewerkt door de nieuwe koers van de Amerikaanse Federal Reserve. Maar dat is niet de enige verklaring.

Op woelige wateren heb je een stevig schip nodig. Dat is de les die we moeten trekken uit de storm die momenteel door meerdere opkomende markten raast. Verklaringen zijn er te over: Argentinië, China (vrees voor het schaduwbankieren), de politieke context (Turkije) en vooral de Federal Reserve. Valutaoorlog In werkelijkheid zijn de recente gebeurtenissen echter slechts een episode in een saga die al begon toen Ben Bernanke voor het eerst over kwantitatieve versoepeling sprak. Op dat moment veroorzaakten buitenlandse en Amerikaanse kapitaalstromen golven (de 'valutaoorlog'). Vanaf mei 2013 veranderden de golven van richting met uitstromen van kapitaal en de noodzaak om de basisrente op te trekken en zo de valutadalingen te beperken. Sindsdien hebben de opkomende markten veel weg van een schuit die ten prooi is aan grote golven veroorzaakt door de 'god van de wind', de Amerikaanse Federal Reserve, waardoor de over- en onderwaarderingen van de valuta's en andere financiële activa elkaar opvolgen. Onevenwichtigheden Maar die analyse heeft slechts een deel van de waarheid in pacht. Een andere oorzaak van de huidige problemen zijn de structurele onevenwichtigheden: tekorten op de lopende rekeningen (India, Indonesië, Zuid-Afrika, Turkije), hoge inflatie (India, Turkije, Brazilië) en overmatige schuldenlasten (Maleisië). In het verleden sloten westerse beleggers de ogen voor die problemen. Hun honger naar rendement was belangrijker dan een selectieve keuze. Nu nemen ze die moeilijkheden grondig onder de loep. Die ommekeer lijkt overdreven in het licht van een Amerikaans monetair beleid dat geleidelijk en transparant is om geen turbulentie te veroorzaken. Verklaringen De verklaring van die ogenschijnlijke tegenspraak is tweeërlei. In de eerste verklaring zijn de opkomende markten het slachtoffer van een klassieke speculatieve aanval: beleggers verwachten dat de Amerikaanse langetermijnrente op termijn stijgt waardoor het lastiger wordt om buitenlandse schulden te financieren. Daarom eisen ze nu al een hogere risicopremie waardoor de valuta's kelderen en de rente stijgt. Volgens de tweede verklaring schuilt er onder de crisis in de opkomende landen een diepere malaise: beleggers vrezen dat de verkrappingscyclus onaangename verrassingen in petto heeft en door hun hoge gevoeligheid voor schommelingen in de geldstromen zijn de opkomende markten het eerste slachtoffer op de lijst waarna anderen zullen volgen. Ik geef de voorkeur aan de eerste interpretatie. In dat geval zal de behoudsgezinde belegger de opkomende markten gewoon mijden, terwijl de dynamische belegger in een context van aantrekkelijke waarderingen op zoek zal gaan naar positieve katalysatoren: daling van de inflatie en van de tekorten op de lopende rekening, stijging van de export en van de winstverwachtingen. Domino-effect De tweede verklaring, die van een diepere malaise, is moeilijk te rechtvaardigen gelet op de geleidelijkheid waarmee de Federal Reserve haar beleid ten uitvoer legt. Voor wie er toch geloof aan hecht, wil ik er toch nog op wijzen dat er een plotselinge aanzet nodig zou zijn om een domino-effect van de opkomende markten naar andere beleggingsklassen (bedrijfsobligaties, aandelen) te veroorzaken. Die aanzet zou er bijvoorbeeld kunnen komen als de Federal Reserve haar monetair beleid agressiever verkrapt dan verwacht als de groei fors zou versnellen. Een wereldwijde afkoeling door een daling van de import in de opkomende markten is een andere mogelijke factor. Die twee scenario's lijken mij echter weinig waarschijnlijk. Herstel van de markten Kortom, de normalisering van het Amerikaanse monetaire beleid heeft, via rentestijgingen en valutadalingen, een economisch aanpassingsproces op gang gebracht dat de basis zal leggen voor een herstel van de markten. Dat proces zal tijd vergen en beleggers zullen geduld aan de dag moeten leggen, zeker nu verkiezingen in een aantal landen (India, Indonesië, Turkije, Brazilië) de invoering van structurele maatregelen zullen afremmen. William De Vijlder is Vice - Chairman van BNP Paribas Investment Partner.