Nieuws/Financieel
996861
Financieel

Oorverdovend stil in eurozone

Wall Street deed gisteren even een pas op de plaats na de zeer forse stijging met 3,9% in de vier voorafgaande handelsdagen. De S&P500 leverde marginaal in waardoor voor de tweede achtereenvolgende dag boven het belangrijke 50-daags voortschrijdend gemiddelde van 1810 punten is gesloten. Een officiële opwaartse uitbraak is weer gerealiseerd, de neerwaartse correctie fase lijkt alweer gedaan. Beleggers wordt enige rust gegund. Of niet?

Want de Amerikaanse futures noteren vanochtend voor de S&P500 rond 10 punten lager, meer dan een half procent. Dit in reactie op beduidend lagere koersen op de Aziatische beurzen vanochtend, waar na 6 achtereenvolgende dagen van winsten, de koersen over een breed front weer lager gaan. Waarschijnlijk vindt vandaag meteen een terugtest plaats van het 50-daags voortschrijdend van de S&P500 op de 1810.

Als dit houdt, staat waarschijnlijk de bodem weer voor even en kunnen we een test verwachten van de all time high op 1851. Echter, indien de S&P500 vandaag weer onder het 50-daags voortschrijdend sluit van 1810 punten, zou er een opmaat voor een echte rollercoaster-beweging kunnen ontstaan.

Eerst vanaf 15 januari 5,8% dalen, daarna in 4 dagen weer 3,9% herstellen, om daarna weer met een scherpe negatieve beweging te vervolgen. Echter zover is het nog niet, maar het slot van de S&P500 wordt wel belangrijk vandaag.

Gratis geld

De Japanse Nikkei levert vanochtend 1,8% in, mede door een verlate negatieve koersreactie op de zeer teleurstellende scherpe daling van de machinery orders met liefst 15,7% in december. Japan drukt zich kleurenblind aan gratis geld en wil de wereld graag laten zien dat Abenomics succesvol verloopt.

Het is duidelijk dat groei en inflatie toenemen in Japan, maar tegen welke prijs? Het is een teken aan de wand dat een dergelijk belangrijke graadmeter voor kapitaaluitgaven in Japan in de maand december zo slecht uitvalt.

Terug naar Europa en de eurozone. Het is oorverdovend stil vanuit Berlijn, Parijs en Brussel. De markt heeft totaal geen enkele reactie gegeven op het eerste oordeel van het Duitse Constitutionele Hof vorige week vrijdag over het OMT programma van de ECB.

Even in herinnering, in juli 2012 sprak ECB voorzitter de magische woorden “what ever it takes” om de euro te redden. Tegelijkertijd werd een programma geïntroduceerd, het OMT of Outright Monetary Transactions program.

Het zelfbedachte OMT-programma geeft de ECB naar eigen zeggen de mogelijkheid om onbeperkt staatsleningen van kwakkelende eurolanden op te kopen. De kracht van de boodschap van ECB voorzitter Draghi zat hem puur in de woorden. Het OMT is nog nooit aangewend. De financiële markten zijn mede door de powerplay van Draghi wel zeer duidelijk gekalmeerd. De renten van de periferielanden sterk gedaald.

Maar begin vorig jaar werd in Duitsland het hoogste rechtsorgaan gevraagd om uitsluitsel te geven over de rechtmatigheid naar Duits recht over het OMT. Na diverse keren uitstellen oordeelde het Duitse Constitutionele Hof in Karlsruhe afgelopen vrijdag dat de ECB waarschijnlijk buiten haar mandaat treedt met het programma voor het opkopen van staatsobligaties van in moeilijkheden verkerende eurolanden. Het OMT mag niet volgens het hoogste rechtsorgaan in Duitsland, geen enkele marktreactie.

Tegenstand

Het Duitse Constitutionele Hof heeft de OMT-zaak wel doorverwezen naar het Europese Hof van Justitie, die hierover een oordeel moet vellen. Echter, het Duitse hoogste rechtsorgaan behoudt zich wel het recht voor om nog een oordeel te vellen na de uitspraak van het Europese Justitiële Hof.

Het was met name de Bundesbank die vanaf het begin scherpe tegenstand had tegen een dergelijk OMT programma van de ECB. Jens Weidmann noemt het opkopen van staatsobligaties van eurolanden door de ECB strijdig met het verbod op monetaire financiering.

De ECB reageert door te stellen gewoon door te gaan met de beleidstaken. Maar volgens vooraanstaande marktcommentatoren wordt steeds meer getwijfeld aan de rechtmatigheid en effectiviteit van het OMT programma. De bodem onder de zelf gecreëerde financiële rust in de eurozone is weggetrokken. De belangrijke Duitse denktank DIW stelt zelfs dat het voorlopige einde van het OMT-programma is afgekondigd afgelopen vrijdag in Karlsruhe.

De ECB zou zich in een politieke onmogelijke positie manoeuvreren wanneer eurolanden willen tappen uit het OMT-programma zolang de zaak nog onder het Europese Hof van Justitie is en daarna weer het Duitse Constitutionele Hof. De Bundesbank heeft verkozen om niets te zeggen of het überhaupt nog mee wil doen aan de ECB plannen. Maar het ziet ernaar uit dat de ECB lak heeft aan de Bundesbank.

Maar wie gaat er dan uiteindelijk betalen? De eerste onrust in een eurozone land zal meteen een testcase kunnen worden.  De Italiaanse regering-Letta staat op de rand van de afgrond en een machtsstrijd zou de regering kunnen laten vallen. Italië moet ook dit jaar weer honderden miljarden herfinancieren. Maar van het OMT kan niet worden getapt? En ondertussen trekt de markt zich totaal niets van de steeds grotere machtsstrijd binnen de ECB.

Mijn volgende column verschijnt maandag 17 februari.

Rob Koenders (1961) is directeur van SprinterTips.nl, een website voor de actieve belegger.