Lifestyle/Natuur
1040941182
Natuur

Freek Vonk omringd door tientallen grote pijlstaartroggen

Bioloog prof. dr. Freek Vonk schrijft elke twee weken een column in VRIJ. Vandaag beschrijft hij hoe hij in de Malediven zwemt met roggen.

Ik ben op een prachtig eiland in de Malediven. Duiken kost altijd een flinke voorbereiding, maar als ik eenmaal kopje onder ga en al dat blauw om me heen zie, word ik rustig!

Dit is een heerlijke duik. Ik ontdek een enorme doopvontschelp, dikke zeekomkommers en een paar kleurige murenen met vlijmscherpe tanden die half verborgen in rotsspleten zitten.

Maar dit lijkt vooral de dag van de rog te zijn. Er zweeft een adelaarsrog met borstvinnen als vleugels voorbij en ik zie een grote rifmanta die door poetsvissen wordt schoongemaakt. Er zitten hier ook enorm veel pijlstaartroggen. Sommige half ingegraven op de zandbodem en een paar meter voor me zwemt een enorme waaierstaartpijlstaartrog. Ik zwem een stukje mee. Prachtig!

Ik zorg natuurlijk dat ik buiten het bereik van zijn staart blijf. Pijlstaartroggen heten niet voor niets zo: op die staart zitten bij de meeste soorten een of meerdere gifstekels. Bij een groot exemplaar, zoals deze waaierstaart, kunnen die stekels meer dan dertig centimeter lang worden. Die gebruiken ze als ze zich bedreigd voelen. Zo werd Steve Irwin, de bekende Australische natuuronderzoeker, in 2006 in zijn hart gestoken, waarna hij overleed.

Ondanks hun reputatie zijn pijlstaartroggen zachtaardige zeebewoners. Ze gebruiken hun wapen alleen als ze zich echt bedreigd voelen, bijvoorbeeld als er ineens een grote schaduw over ze heen valt. Dat zou een grote tijger- of hamerhaai kunnen zijn, twee van hun natuurlijke vijanden. Dan delen ze rake klappen uit. Ze kunnen met hun ultradunne en flexibele staart bliksemsnel toeslaan: achter, beneden of boven zich.

De stekels zijn messcherp en zitten vol weerhaken. Ze scheuren niet alleen huid en vlees, maar ook organen en bloedvaten stuk. Ook haaien zijn voorzichtig met ze. Als je als duiker of snorkelaar pijlstaartroggen rustig benadert en niet te veel in hun vaarwater zit, is er niets aan de hand. Er zwemt een grote pijlstaartrog recht op me af en zo over me heen, geweldig! Ik voel zijn buik over mijn haar schuren.

Ik heb gehoord dat roggen zich hier op sommige stranden in de branding verzamelen. De vissen weten dat de locals af en toe wat lekkers in het water gooien. Een paar uur na de duik sta ik in het water te wachten. Dan word ik omringd door tientallen grote pijlstaartroggen. Ze duiken overal op! Ze zwemmen om me heen en botsen zelfs tegen me aan.

Na een tijdje genieten wordt het voor mij tijd om terug naar het strand te gaan. Natuurlijk zonder op zo’n grote pannenkoek te stappen!