Lifestyle/Geschiedenis
1192796368
Geschiedenis

’Vader des vaderlands’ 435 jaar geleden vermoord

Voorop in vrijheidsstrijd

Drie kogels uit het pistool van Balthasar Gerards doorzeefden 10 juli 1584, deze week 435 jaar geleden, in zijn hoofdkwartier in Delft het lichaam van ’vader des vaderlands’ prins Willem van Oranje.

Zijn laatste woorden zouden zijn geweest: „Mijn God, heb medelijden met mij en dit arme volk.”

Deze plechtige zin kan de prins volgens de historici echter nooit gezegd hebben omdat hij op slag dood was. De woorden zijn hem later door Oranjegezinden in de mond gelegd.

Balthasar Gerards was een vroom katholiek uit de Franche-Comté, een Franse streek die toen bij Spanje hoorde. Zodoende walgde hij van Willem van Oranje, een ketter die een protestante staat trachtte te vormen in de Nederlanden en daarvoor in opstand was gekomen tegen de Spaanse koning Filips II.

Toen de fanaticus in 1584 hoorde dat de prins door Filips vogelvrij was verklaard, besloot hij hem te vermoorden. De moordenaar wordt vrijwel onmiddellijk gegrepen en vier dagen later geëxecuteerd op de Markt, waar ook de Nieuwe Kerk met de grafkelder van zijn slachtoffer staat.

Intussen rouwden de Nederlanden om hun geliefde leider, die de bijnaam ’de Zwijger’ had omdat hij nooit het achterste van zijn tong liet zien. De ’vader des vaderlands’, die eerst alleen maar graaf van Nassau-Dillenburg was, ontleende zijn prinsentitel aan het onafhankelijke prinsdom Orange dat hij erfde. Via een erfenis kwam hij ook aan zijn bezittingen in de Nederlanden.

Voor ons een gunstige speling van het lot want daardoor voelde hij zich geroepen de strijd aan te gaan tegen de tirannieke Filips II die zou leiden tot de onafhankelijkheid van Nederland. (M.W.)