Lifestyle/Natuur
1280281409
Natuur

Natuur in Nederland

Kraamkamer in Waddenzee: grijze zeehondjes geboren!

In no time groeit de grijze zeehondenpup uit tot een kolos.

In no time groeit de grijze zeehondenpup uit tot een kolos.

De onbewoonde eilandjes Griend en Richel in de Nederlandse Waddenzee zijn weer even bewoond. Het geboorteseizoen van de grijze zeehond is namelijk in volle gang. Op de hoger gelegen zandplaten in het Waddengebied zien de zeehondenpups deze winter het levenslicht.

In no time groeit de grijze zeehondenpup uit tot een kolos.

In no time groeit de grijze zeehondenpup uit tot een kolos.

Grote ogen, een wollige witte vacht en een geboortegewicht tussen 10 en 20 kilo. Ze zien er schattig uit, maar vergis je niet, zegt Erik Jansen, ecoloog van Natuurmonumenten op Schiermonnikoog. In no time groeien de grijze zeehonden namelijk uit tot enorme dieren.

Wanneer ze melk bij hun moeder drinken, komen de pups zo’n twee kilo per dag aan. „De mannetjes kunnen wel drie meter lang worden en ruim 300 kilo wegen”, weet Jansen.

Niet zo gek als je nagaat dat een volwassen grijze zeehond per dag gemiddeld 5,7 kilo vis eet. Jansen: „De grijze zeehond met zijn krachtige kaken en scherpe tanden is dan ook een van de toppredators van de Waddenzee.”

Voordat het zover is, zijn de jongen ongeveer de eerste vier weken van hun leven afhankelijk van hun moeder die net na springtij, de periode waarin het verschil tussen hoog- en laagwater het grootst is, haar jong werpt.

Dat doet ze op een zorgvuldig gekozen plek, zegt ecoloog Jansen. „Op het hoogste stukje van een wadplaat. Een pup kan nog niet meteen zwemmen, dus is het belangrijk dat deze wordt geboren op een plek die niet onder water kan lopen.”

Rustig

Bovendien wordt een rustige plek gekozen waar geen mensen komen, want (jonge) grijze zeehonden zijn erg gevoelig voor verstoring. „Daarom worden ze bijvoorbeeld niet op Vlieland geboren”, zegt Jansen.

Krijgt de gewone zeehond haar jongen in de zomer, de grijze werpt haar baby in de winter. Volgens Jansen lijkt het erop dat ze steeds vroeger in de winter ter wereld komen. „Voorheen kwamen de meeste rond kerst, tegenwoordig worden de eerste pups al eind november geboren.”

Hoe dat precies komt, is volgens de ecoloog niet helemaal duidelijk. Klimaatverandering zou een oorzaak kunnen zijn. Ook de instroom van Britse zeehonden die een andere werptijd hebben en een groot aandeel van oudere zeehonden die eerder in de winter een jong krijgen, zijn voor de hand liggende verklaringen.

Een vrouwtje krijgt één jong per keer nadat ze het in totaal 11,5 maand heeft gedragen. Maar omdat de embryo zich pas na drie maanden ontwikkelt, is de eigenlijke draagtijd iets korter.

Om de vijf uur wordt de pasgeboren pup gezoogd. „Na ongeveer drie weken worden de jongen aan hun lot over overgelaten. Veel pups overleven het zonder hun moeder niet, maar gelukkig gaat het meestal goed. Ze kunnen ongeveer een week op hun vetreserves teren voordat ze zelf voedsel gaan zoeken.”

Nog geen maand na de geboorte van de zeehondjes komen de mannetjes aan het land. Zij klappen met hun vinnen om de aandacht van de vrouwtjes te trekken en om elkaar af te schrikken.

Vervolgens vechten ze met elkaar om te bepalen welke met alle vrouwtjes mag paren. „Dat gaat er niet bepaald zacht aan toe”, weet Jansen. „Na het gevecht blijft de ’koning’ over en druipen de andere mannetjes af. De vrouwtjes worden weer bevrucht.”

Engeland

Volgens Jansen zijn de zoogdieren heel mobiel. „Ze zwemmen met gemak helemaal naar Engeland om daar te gaan vissen. De gewone zeehond blijft meestal een beetje in de buurt van de Waddenzee.”

Het gaat goed met de grijze zeehonden in Nederland. Het aantal in de Waddenzee stijgt. Afgelopen voorjaar telde de Universiteit van Wageningen er 5687, twintig procent meer dan het jaar ervoor. In de internationale Waddenzee telde men er 7649; 17 procent meer.

Onderzocht wordt nog of dit komt door de coronacrisis. Het is goed mogelijk dat de grijze zeehond door lockdowns weinig last van menselijke verstoring had.

Groot leefgebied

Grijze zeehonden leven niet alleen in onze Waddenzee, maar ook langs de kusten van de Noord-Atlantische Oceaan. De volwassen dieren kunnen worden gespot in de Oostzee, bij IJsland, de Faeröer eilanden, Noorwegen tot Groot-Brittannië en bij noordoost Canada. Vrijwel alle grijze zeehonden (95 procent) in Europa leven in de Noordzee rond de Schotse eilanden en langs de Britse kust.

Vijftig jaar

De mannetjes van de grijze zeehond kunnen maximaal drie meter worden en 350 kilogram wegen. Vrouwtjes worden maximaal twee meter en wegen 200 kilo. De zeehonden worden met een witte vacht geboren, maar worden later grijs met zwarte vlekken. De vrouwtjes zijn meestal lichter van kleur. Ze eten veel vis en schaal- en schelpdieren en soms een vogel. De grijze zeehond kan maximaal 50 jaar worden.