Lifestyle/Culinair
1297781636
Culinair

Zo veelzijdig is brandnetel in de keuken

Brandnetel gaat er goed samen met eieren, dus ook in een quiche.

Brandnetel gaat er goed samen met eieren, dus ook in een quiche.

Als er iets verkeerd wordt begrepen, dan is het wel de brandnetel. Van jongs af aan leren we hoe je moet oppassen voor zijn venijnige blaadjes. Terwijl dit kruid al sinds de middeleeuwen bekendstaat als heilzaam en smaakmaker. Natasja van den Meer brengt in Het Brandnetelboek een ode aan de plant, met recepten die een stuk verder gaan dan kaas en thee.

Brandnetel gaat er goed samen met eieren, dus ook in een quiche.

Brandnetel gaat er goed samen met eieren, dus ook in een quiche.

Als kind smeerde ik na de prik van een brandnetel altijd het sap uit de stelen van paardenbloemen. Ik had alleen niet goed begrepen dat je de gele bloem over de jeukende plek moest smeren (en wist al helemaal niet dat het witte sap licht giftig was...), maar het ritueel leidde in elk geval mijn aandacht van de jeuk af. Dat je brandnetels kunt eten, weten we wel, alleen blijft het vaak bij een kopje thee, een plakje kaas of – als we heel wild doen – een kom brandnetelsoep.

Natasja van den Meer beschrijft in haar Brandnetelboek nog veel meer toepassingen van de plant, die de Latijnse naam Urtica dioica draagt. Maar eerst wil ik van haar weten hoe iemand toch in de ban raakt van brandnetels...

Natasja lacht: „Ik ben van huis uit kunstenares en had het zo druk dat dit stress gaf. Tegelijkertijd miste ik het contact met de natuur en besloot ik een opleiding te volgen bij Maaike Pfann, ook bekend als Mevrouw Onkruid. Wij kozen aan het begin van de cursusjaar een kruid uit dat we het hele jaar zouden volgen/bestuderen. In een opwelling ging ik voor de brandnetel, puur omdat ik hem in haar tuin zag staan! Dat lesjaar verzamelde ik alle mogelijke informatie en volgde ik de plant tijdens de jaargetijden op de voet. Zo werd ik steeds enthousiaster, ik realiseerde me dat hij de term onkruid niet verdient, integendeel: deze plant is een overlever en juist waardevol! Ik verzamelde zoveel informatie dat ik wel een boek kon schrijven. En zo geschiedde.”

Wildplukken

Het gebruik van de plant gaat terug tot de oudheid, toen hij als geneesmiddel en voedsel diende. „Maar je kunt ook de vezels uit de stengel van bloeiende brandnetels gebruiken: om stevig touw of neteldoeken (een soort passeerdoeken, red.) te maken. Die kennis gaat nóg veel verder terug, want de ijs-mummi Ötzi, die gevonden werd in de Italiaanse Alpen, had neteltouw bij zich.”

Terug naar de keuken, waar Natasja zich op alle mogelijke manieren liet inspireren. „De mensen in mijn omgeving zijn gewend om wild te plukken en om met dit kruid te werken. Ik ben zelf erg blij met de risotto-kroketjes met brandnetel, een recept van mijn broer Jurian.”

Brandnetel heeft een milde, kruidige smaak en kun je behandelen als spinazie. „De combinatie met eieren in een quiche werkt erg goed, maar er staat ook een recept in voor zelfgemaakte geitenkaas met brandnetel. Al is die wel echt voor de liefhebbers, haha.”

Er komt ook brandnetelpesto voorbij en zelfs brandnetel-vanilleijs! Al is eenvoudig roerbakken ook een optie.

Een klassieke brandnetelsoep is natuurlijk ook een optie.

Een klassieke brandnetelsoep is natuurlijk ook een optie.

„In principe kun je de plant het hele jaar door gebruiken. Voor gerechten worden meestal de verse jonge toppen gebruikt, die je vooral in het voorjaar kunt plukken, dat zijn de vier tot zes bovenste blaadjes. Je hebt dus nog heel even. Het is dan ook raadzaam tuinhandschoenen te gebruiken.”

Voordat je losgaat met het kruid, is het wel belangrijk dat je de prikkende haartjes op de bladeren uitschakelt. „Voor gerechten met rauwe blaadjes, zoals een salade, kun je ze onschadelijk maken door er flink met een deegroller overheen te walsen of ze in te smeren met olie. Een paar minuten blancheren of twee uur in koud water leggen kan ook. Laten drogen op een donkere plek is ook een mogelijkheid.”

Voedzaam

Vanaf juli en augustus kun je bovendien ook de zaden oogsten. „Die zijn net als de jonge blaadjes in het voorjaar erg voedzaam. Je kunt ze ’s ochtends over je yoghurt of pap strooien of in een smoothie doen. Je kunt trouwens ook gedroogde brandnetel online kopen.”

Het houdt eigenlijk niet op met die gekke brandnetel. Natasja gebruikt hem om een soort cider te brouwen, om kleurstof te maken, ze verwerkt het in de shampoo en legt zelfs uit hoe je een lichaams-scrub maakt. Laten we eerst maar beginnen met de vele mogelijkheden in de keuken. Die zijn toch wel wat onvoorziene jeuk waard!