Nieuws/Lifestyle
1446845931
Lifestyle

Zo brouw je zelf je bier!

Wandelen, fietsen, puzzelen, koken: in coronatijd hebben we er vele hobby’s bij gekregen. Zelf bier brouwen is misschien wel het leukst! Bierkenner bij uitstek Fiona de Lange en brouwer Frans Schamp leerden ons de basisprincipes: over moutsoorten, maischen, hop en vergisting... Er was thuis weer leven in de brouwerij!

Met wat gezonde spanning sta ik klaar voor mijn laptop. Twee soeppannen in de aanslag, het brouwpakket uitgepakt en schoongemaakt. Vanuit Brouwerij Vandeoirsprong in Oirschot (Br.) begint de online bierbrouwcursus onder leiding van brouwer Frans Schamp en zythologe/biersommelier Fiona de Lange.

„Bier is mijn hart en passie”, zegt Fiona. „Vandaar dat ik altijd zoek naar nieuwe manieren om ermee bezig te zijn. Het leuke is dat ik al fysieke brouwcursussen bij Vandeoirsprong gaf. Toen bleek dat deze lockdown langer ging duren, besloten we online brouwcursussen geven.”

Pakket

Hoewel er instructies zitten bij het verstuurde brouwpakket, bestaand uit een plastic vat met kraantje, een hop/suikermix, een geheime moutmelange en een zogenoemd waterslot zullen Fiona en Frans zo’n 30 mensen online via Microsoft Teams door het brouwproces heen loodsen. Leuk dat alle cursisten elkaar kunnen zien. Sommigen hebben hun hele gezin opgetrommeld.

„Zorg dat al je materiaal schoon is, anders heb je kans op infectie en dat betekent zuur bier”, waarschuwt Fiona ons.

De basisingrediënten van bier zijn mout, hop, gist en water. Kruiden en/of specerijen worden later toegevoegd. Dat mout iets met granen heeft te maken, weet iedereen wel. Om precies te zijn: mout is ontkiemd graan dat daarna is gedroogd, vertelt Fiona. „Drogen bij verschillende temperaturen geeft de mout en dus ook het bier zijn smaak. De moutkeuze is daarom heel belangrijk.”

„Onze zak mout bestaat uit een aantal lichte gekleurde soorten”, aldus Frans Schamp. „We gaan een lichte tripel maken.” Nu heb ik de term tripel vaak gehoord. Het smaakt altijd wat voller dan ’normaal’ blond bier. En het bevat meer alcohol, zo heb ik aan den lijve ondervonden...

Pils blijkt een enkel bier te zijn. De termen enkel, dubbel en tripel verwijzen namelijk naar de hoeveelheid graan per liter water die voor het brouwproces worden gebruikt. Hierbij geldt: hoe meer graan, des te meer suikers je kunt laten ontstaan en des te meer alcohol er door de gist kan worden gemaakt... Bovendien vindt bij tripelbieren ook nog gisting in de fles plaats waardoor je met een alcoholpercentage van 7 tot 10 procent eindigt.

Schroten

„Het mout dat wij gebruiken, is al ’geschroot”, legt Fiona uit. „Dat schroten zorgt ervoor dat het zetmeel makkelijker vrijkomt om in suikers om te zetten.” Frans: „Eigenlijk maak je van de mout suikerwater dat later in alcohol vergist.”

’Blub’ zegt de gistingsluchtsluis.

’Blub’ zegt de gistingsluchtsluis.

Met de thermometer in de aanslag verhit ik mijn pan met water naar de gewenste 62 graden. Bij die temperatuur mag ik de mout toevoegen. „Blijf rustig roeren. Je wilt niet dat het blijft plakken en aanbrandt; dat proef je later in het bier terug. Bij 62 graden zetten we de juiste enzymen aan het werk die het zetmeel in suikers omzetten.”

Dan gaat de zak geschrote mout in mijn soeppan van 10 liter. „Eerst houden we ’m 10 minuten op 62 graden, daarna verwarmen we nog 50 minuten op 72 graden.” Best lastig om de temperatuur constant te houden, telkens moet ik even met het gas bijsturen. Zestig minuten roeren is ook aan aardige work-out voor de onderarm.

Na het roeren van het zogenoemde beslag vult mijn keuken zich met een heerlijke zoete, aromatische walm. Even proeven leert dat het water al een stuk zoeter smaakt dan voorheen. Yes, missie deels geslaagd!

Fiona: „De body van je bier hangt echt van het maischproces af. Het is heel belangrijk dat je de juiste temperatuur aanhoudt, je wilt dat er zoveel mogelijk suikers vrijkomen. Het brede spectrum aan suikers zorgt voor de body van je bier.”

Net alsof ik weer scheikundeles heb, roerend in de pan, de aanwijzingen van Fiona opvolgend. „Niet alleen de suikers zijn belangrijk, je graan moet ook de juiste eiwitten bevatten. Dat zorgt later voor die fijne schuimkraag. Bovendien speelt de hardheid van je water een rol. Zacht water brouwt goed met een pils of hoppig bier. Hard water is weer beter bij donker bier. De zuurtegraad beïnvloedt ook de omzetting van suikers. Professionele brouwers houden daar rekening mee. Wij laten dit even achterwege.”

De volgende stap is filtreren. Frans: „We scheiden dan met een vergiet het water van de vaste delen. Dat zoete lichtbruine water noemen we wort.” Ah! Hier heb je dus de tweede soeppan voor nodig. Vervolgens maken we ook nog een filterbed van de overgebleven korrels. We schenken twee liter heet water over dat filterbed heen om zoveel mogelijk suikers op te vangen.

De wort laten we een uur koken, waarbij de laatste tien minuten de unieke hop/kruiden/suikermix wordt toegevoegd. Daarna volgt een spannend moment: we moeten de hete wort razendsnel terugbrengen naar een temperatuur van 24 graden, want bij die temperatuur werkt gist het ’t beste.

IJsblokjes

Dat doe ik door de hete pan in een spoelbak met ijsblokjes te zetten. Mijn brandschone plastic vat vul ik met het bier-in-wording dat inmiddels een mooie lichtbruine kleur heeft gekregen. Ten slotte gaat het zakje gist erin en sluit ik het vat met gistingsluchtsluis erbovenop.

Dan begint het lange wachten: bij elkaar zo’n vijf weken. De eerste paar dagen hoor ik elke paar seconden ’blub’: de lucht die vrijkomt via het waterslot is een teken dat de suiker in mijn bier in alcohol verandert.

Bottelen blijkt een fluitje van een cent en twee weken later kan ik mijn eigen creatie proeven, hem vergelijkend met een officieel tripelbiertje van Brouwerij Vandeoirsprong.

Dat smaakt beslist niet slecht. Integendeel: brouwen smaakt naar meer!

Veilig betalen
14 dagen bedenktijd
webshop logo
Veilig betalen
14 dagen bedenktijd
webshop logo