Lifestyle/Natuur
1516790802
Natuur

Freek Vonk vindt in Rwanda de mooiste apensoort ter wereld

Bioloog prof. dr. Freek Vonk schrijft elke twee weken een column in VRIJ. Vandaag vertelt hij hoe hij in Rwanda de franjeaap spot.

Rwanda wordt ook wel het land van de eeuwige lente genoemd. De komende dagen zoek ik hier naar een van de mooiste apensoorten ter wereld: de franjeaap. Er zijn meerdere soorten franjeapen die verspreid over tropisch Afrika voorkomen.

Een andere beschrijving voor Rwanda is het ’groene hart van Afrika’. Dat geldt zeker voor Nyungwe Nationaal Park in het zuidwesten. Ik wandel hoog in de boomtoppen van een bergbos over een touwbrug en waar ik ook kijk, zie ik alleen maar jungle. Door de regelmatige regenval en de vruchtbare bodem is het voor veel planten en dieren een perfecte plek om te leven.

De kwaliteit van het groen schijnt zelfs veel beter te zijn dan in vergelijkbare bossen. Dat weerspiegelt zich onder meer in de sociale organisatie van de lokale populatie franjeapen. Zij vormen namelijk de uitzondering op de regel. Bladetende apen zoals franjeapen leven normaal gesproken in kleinere groepen dan je op basis van hun grootte verwacht.

Dat komt omdat bladeren niet zoveel voedingswaarde hebben en de dieren er veel van moeten eten. Hoe groter de groep, des te meer voedselconcurrentie. Daar hebben ze in Nyungwe nog nooit van gehoord. Hier leven franjeapen in spectaculair grote groepen van wel 300 tot 500 dieren sterk! We noemen ze supertroepen.

"Hun duim is slechts ’n stompje"

Ineens sta ik stil op de brug. Ik zag verderop wat in de boomtoppen bewegen en pak mijn kijker erbij. Ja! Ik zie een paar franjeapen die met halsbrekende sprongen van de ene naar de andere boom oversteken. De enorm lange staart, met een kwast aan het uiteinde, gebruiken ze om hun evenwicht te bewaren. De lange, witte haren op hun flanken waaieren op als ze springen. Wat een machtig mooie apen! Maar deze groep is ver weg.

Het is al laat in de middag en ik besluit op een open plek in het bos mijn kamp op te slaan. De apen zullen snel een plek voor de nacht zoeken. Ik hoop dat ik ze morgenochtend vroeg kan inhalen en van dichterbij kan bekijken.

De volgende ochtend wordt mijn geduld beloond en kan ik de grote familie veel dichterbij bewonderen. Pijn in je nek krijg je er wel van, want voor franjeapen moet je naar boven blijven kijken. Alles speelt zich in de bomen af, want deze apen zijn gemaakt voor het boomleven.

Een bijzonder stukje anatomie zit in hun vingers. Franjeapen hebben geen vijf functionele vingers, zoals de meeste primaten, maar vier. Waar bij ons een duim zit, hebben zij een stompje. WhatsAppen zal lastig gaan, maar in de evolutie ruilden zij hun duimen in voor meer snelheid en behendigheid in de bomen. Goeie deal.

Ik kan de hele dag naar ze blijven kijken, zeker als ik ook nog een spierwitte, wollige babyfranjeaap ontdek, veilig tussen zijn vele familieleden.

Wat een prachtige dag in een schitterend park. Duim omhoog!