Nieuws/Lifestyle
1626735460
Lifestyle

Lekker zwerven door Salland

Zo’n 150.000 jaar geleden schoof een enorme ijsmassa de Utrechtse Heuvelrug, de Veluwe en de Sallandse Heuvelrug Nederland binnen. Nu behoren ze tot de meest bezochte recreatiegebieden van ons land. Op stap rond de Lemelerberg en Archemerberg in het mooie Salland.

Toen er maar een paar centimeter sneeuw viel, rukte heel Nederland uit naar de Limburgse heuvels. Bij het oprijden van de parkeerplaats bij de Lemelerberg in Overijssel bewijzen waarschuwingsborden dat het ook hier in de weekeinden drukbezocht kan zijn. We snakken immers allemaal naar een verzetje en ook al zijn de terrassen gesloten, zelfs op een doordeweekse dag is het behoorlijk druk op de parkeerplaats van de ’berg’.

We gaan op stap met Wil van Lieshout die op 87-jarige leeftijd en ondanks een pacemaker nog steeds vrijwilligerswerk voor het Buitencentrum Sallandse Heuvelrug in Nijverdal doet. We kiezen voor een mooi, door blauwe pijlen aangegeven 10 kilometer lang rondje. Gelukkig merken we al snel dat er ondanks het flinke aantal auto’s op de parkeerplaats genoeg ruimte is om het hoofd lekker leeg te maken.

Glooiend

Samen met de kranige, oudere dame gaan we op pad over prachtige, glooiende zandpaden. Omdat de grond te droog en te arm was om te bewerken en boeren er alleen maar schapen konden laten grazen, kun je hier niet alleen van mooie bossen en vele jeneverbesstruiken, maar ook van uitgebreide heidevelden genieten. Gelukkig maar, want Overijssel verloor in de afgelopen honderd jaar maar liefst 90 procent van zijn totale heidelandschap.

Die schapen rond de Lemelerberg gingen echter wat te enthousiast te werk. Door overbegrazing ontstonden er zandvlaktes waarvan het zand ging stuiven. Om dat tegen te gaan, werden er naaldbomen geplant. Het zand werd daardoor getemd en de heidevelden konden zich herstellen, maar nu wil Landschap Overijssel het gebied toch weer wat gevarieerder maken door rond de Lemelerberg bos weg te hakken om heide en stuifzand meer ruimte te geven.

Wandelen doet praten. Als je het geluk hebt samen met een leuk ouder iemand te lopen, word je heel wat wijzer. Over het leven in de Tweede Wereldoorlog bijvoorbeeld of de woningnood die echt niet alleen heden ten dage actueel is. Al in de jaren 50 en 60 trokken mensen vanuit de Randstad naar het oosten waar nog betaalbare woningen werden gebouwd.

Daarom verhuisde Wil van Lieshout toen vanuit Heemskerk naar Nijverdal. „Daar konden we voor meer dan de helft van de prijs die in de Randstad werd gevraagd, een huis laten bouwen. Nooit spijt van gehad, want je woont hier heerlijk. Je moet er uiteraard wel wat voor doen om geaccepteerd te worden.”

Bergen!

Na een uurtje komen we bij de 78 meter hoge Archemerberg vanwaar je een fantastisch uitzicht over de verder vlakke omgeving hebt. De Lemeler- en Archemerberg zijn gevormd door schuivende gletsjers, maar volgens een volkslegende zijn ze ontstaan toen een reus met een zak vol zand bij het oversteken van de Vecht struikelde en een grote hoop verloor. Daarna struikelde hij ook nog eens over de Regge, waarbij hij nog meer zand verspilde.

De berg bevat overigens een enorme hoeveelheid water dat door het aanwezige zand en grind wordt gezuiverd. Vroeger werd het nabijgelegen Ommen door de berg in zijn drinkwater voorzien. Vlak naast de berg zijn nog altijd waterputten van Vitens.

Terwijl we afdalen, zien we verderop een flinke schaapskudde. Nadat Teun Heuver zo’n dertig jaar met de kudde over de heide had gezworven, nam Anita Wickers het na zijn pensioenering van hem over, samen met een aantal vrijwilligers. De ongeveer 250 Veluwse heideschapen vreten het gras en kleine boompjes weg zodat de heide kan blijven bloeien. Kleine dennetjes laten ze staan die daarom door de herders worden verwijderd. De kudde wordt mede bewaakt door bordercollies waarvan er eentje, als we een foto van de kudde maken, ons enthousiast komt verwelkomen.

Zwerfkei

In de loop van de tijd hebben de herders het gebied flink zien veranderen. Sommige dieren zoals de korhoender verdwenen, boom- en veldleeuweriken kwamen er weer voor terug. Loslopende honden zijn een gruwel voor de schaapherders omdat ze de dieren opjagen en soms zelfs verwonden.

Als we bijna terug zijn en de ’Dikke Steen’ passeren, een enorme zwerfkei die ook door het ijs is gebracht, moet de kranige oudere dame toch even op adem komen. Niet zo vreemd, want de paden zijn van rul zand en er zijn aardig wat klimmetjes. „Ik moet binnenkort weer voor onderzoek naar de dokter. Dan wordt ook de pacemaker uitgelezen. Ze zullen wel zeggen: wat heb jij nou allemaal weer uitgevoerd?” lacht Wil.

Zo kom je er

De Lemelerberg ligt tussen Ommen en Nijverdal, op ongeveer 1,5 uur rijden vanaf Utrecht. Vanaf station Dalfsen kunt u met buurtbus 568 naar de berg reizen. Parkeerplaats: Kerkweg 32, Lemele.