Lifestyle/Natuur
168095104
Natuur

Freek Vonk vindt ’hangplek’ van chillende witpuntrifhaaien

Bioloog prof. dr. Freek Vonk schrijft elke twee weken een column in VRIJ. Vandaag beschrijft hij hoe hij in Zuidoost-Azië een chillende witpuntrifhaai vindt.

Tijdens een rondreis door Zuidoost-Azië voor mijn programma Freek naar de haaien verheug ik me op het piepkleine rotseilandje Sipadan, ten oosten van Maleisië. Dit afgelegen eiland vormt de top van een enorm koraalrif, een van de ruim 500 koraalriffen in het grensgebied tussen de Indische en Grote Oceaan.

Dit bijzondere en enorm soortenrijke gebied heet de Koraaldriehoek. Koraal trekt natuurlijk allerlei ander zeeleven aan, van klein tot groot, inclusief haaien.

Vanaf het vasteland is het een reis van anderhalve dag en na het eerste stuk overnacht ik in Mandul. De volgende ochtend nog een paar uur varen naar Sipadan en dan ben ik echt in de middle of nowhere beland.

Eenmaal onder water word ik pas echt overweldigd. Een enorme school horsmakrelen omringt me en jonge barracuda’s glijden over het rif. Dan zie ik, midden tussen de honderden schichtige vissen, een prachtige witpuntrifhaai op de rotsen chillen. Zijn bek gaat constant open en dicht.

In tegenstelling tot veel andere haaiensoorten hoeven witpuntrifhaaien niet te blijven zwemmen om adem te halen. Ze zuigen vers water aan door hun bek open te doen en drukken dat water over hun kieuwen door hun bek te sluiten en hun wangspieren aan te spannen.

Deze witpuntrifhaai is nog niet volgroeid en zo’n anderhalve meter lang. Vlakbij zie ik nog een paar haaien op de zeebodem liggen, ongeveer even groot. Zo’n ’hangplek’ waarin meerdere witpuntrifhaaien bij elkaar liggen, vormt een favoriet gebiedje.

De vissen brengen maanden tot jaren door op hetzelfde stuk zandbodem, meestal een beschutte plek onder overhangende rotsen of in grotten. De haaien geven niet veel om een territorium en liggen vreedzaam naast elkaar.

Als de nacht valt, gaan ze met z’n allen op pad om voedsel te zoeken. Rond en tussen het koraalrif is genoeg te vinden, van slapende vissen tot octopussen en garnalen. Witpuntrifhaaien horen en ruiken waar prooien zitten en als ze die hebben gelokaliseerd, jagen ze die op, een rotsspleet in. Met hun eigen lijf blokkeren ze vervolgens de nooduitgang.

Al dat geduw en getrek tussen het harde en scherpe koraal lijkt een slecht idee, maar daarop zijn deze haaien gebouwd. Hun huid is extra dik en taai, hun lijf is slank en hun snuit stomp. Ook hebben ze beschermende richels boven hun ogen. Ze manoeuvreren zich gemakkelijk in de smalste hoekjes en gaatjes. Soms bundelen de haaien hun krachten en jagen ze samen prooien op. Soms doen andere soorten rifhaaien aan de klopjacht mee, zo kan een groep tientallen tot zelfs een paar honderd haaien sterk zijn.

Alles op het koraalrif doet elke nacht zijn best om niet door deze bende te worden ontdekt. Zover is het nog niet, de witpuntrifhaaien op de bodem luieren nog rustig.

Veilig betalen
14 dagen bedenktijd
webshop logo
Meer van De Telegraaf Webshop
Veilig betalen
14 dagen bedenktijd
webshop logo
Meer van De Telegraaf Webshop