Nieuws/Lifestyle
1689388013
Lifestyle

Zó zit het met die ’Appeltjes van Oranje’

Raw Homemade Citrus Salad with Grapefruit and Oranges

Raw Homemade Citrus Salad with Grapefruit and Oranges

Met Koningsdag voor de deur zetten we de sappige ’Appeltjes van Oranje’ in het zonnetje. Sinaasappels worden tegenwoordig vooral geperst en in gebak, cocktails en desserts verwerkt. Terwijl men vroeger een bittere soort bij hoofdgerechten gebruikte. Het verhaal wil bovendien dat Willem I gek was op het oranje fruit!

Raw Homemade Citrus Salad with Grapefruit and Oranges

Raw Homemade Citrus Salad with Grapefruit and Oranges

We zijn met z’n allen gewend om het hele jaar te genieten van een lekkere zoete hand- of perssinaasappel, maar tot aan de 16e eeuw kende men in Nederland alleen een zure, bittere variant.

Dat was een andere soort, vertelt culinair historica Christianne Muusers van website Coquinaria, gewijd aan culinaire geschiedenis. „De bittere sinaasappel (Citrus x aurantium) was er het eerst. Het waren overigens de Arabieren die al in de 9e en 10e eeuw de eerste citrusbomen (citroenen, limoenen, pomerans) op Sicilië en in Zuid-Spanje plantten.”

„Die bittere sinaasappel kennen we alleen nog van marmelade (die oorspronkelijk met kwee werd gemaakt) en als gekonfijte schilletjes. Die bittere sinaasappel of pomerans werd in de 16e eeuw nog niet in zoete gerechten verwerkt, maar bij vlees, gevogelte en vis. Citroen kwam je wél weer in zoete gerechten tegen.”

Zoet uit China

De Portugezen haalden de bekende zoete sinaasappel (Citrus x sinensis) in de 16e eeuw uit China, waarna de exotische citrusvrucht snel heel Europa bereikte. De citrusvrucht kreeg een naam gebaseerd op de herkomst: China. Zo ontstonden de namen ’chinaasappel’ en ’appelsien’. De rest is geschiedenis.

Muusers: „In Nederland werden de vorstgevoelige citrusbomen destijds in kassen geplaatst die oorspronkelijk oranjerieën werden genoemd. De oranjeboom werd in de 18e eeuw symbool voor het koningshuis. Naar het schijnt was koning Willem van Oranje (1772-1843) al dol op die zoete sinaasappel. Op bals van Willem I werd bijvoorbeeld gevulde sinaasappels met sinaasappel- en amandelgelei geserveerd.”

Jadis Schreuder, schrijfster/eigenaar van het boek/culi-site The Lemon Kitchen, kookt graag met citrusvruchten. In de eerste plaats gebruikt ze citroen, maar ook sinaasappel passeert de revue. „Ik ben gek op sinaasappels; een zeer veelzijdige vrucht.”

Sicilië

„Ik ben vooral fan van de biologische citroenen en sinaasappelen uit Sicilië. Maar alle citrusvruchten daar – dus ook de mandarijnen en bloedsinaasappels – zijn lekker. Die smaak danken ze aan het klimaat en de vulkanische grond waarop die bomen groeien. Om aan te geven hoe lekker ze zijn: op Sicilië eten ze die hele sinaasappel op. Ze gooien alleen de pitjes weg, ze smaken totaal niet bitter.”

Schreuder: „Ik gebruik sinaasappel vaak om sauzen zoeter te maken, maar ik voeg het op het laatste moment toe omdat de smaak en aroma van sinaasappel snel vervliegen. Het is vaak de combinatie van die friszure citroen en die lieve, zachte sinaasappel die zo goed werkt.”

Sterrenkok Pascal Jalhay deinst evenmin terug voor wat oranje tijdens het koken. „Je kunt er mooie dingen mee doen, je ziet het gebruik van sinaasappel vooral terug in de Noord-Afrikaanse en Arabische keuken. Ik had zelf ooit een mooie combinatie van zwezerik en sinaasappel op de kaart staan. Daarnaast hadden we een pastille van boerderijhoen met kaneel en dadels met sinaasappelcompote en daarna een sorbet van sinaasappel.”

Markt

Verder kun je de sinaasappel in frisse salades verwerken en gaat-ie dikwijls goed met gevogelte (eend!), desserts en taarten, maar ook in cocktails. Maar welke moet je hebben? Jadis Schreuder zweert bij biologisch en fruit van de markt. „Niet alleen omdat het vaak lekkerder en verser is, maar ook omdat dit vaak betekent dat de gehele keten eerlijk wordt behandeld.”

Over die keten gesproken. Het sinaasappelseizoen loopt eigenlijk van oktober tot april/mei (afhankelijk van de soort); het fruit komt dan uit landen rond de Middellandse Zee. Er wordt ook geïmporteerd uit Zuid-Afrika en Zuid-Amerika. Maar in sommige landen zoals Brazilië zwoegen boeren en plukkers onder erbarmelijke omstandigheden voor een hongerloontje. Dan is er nog de halve wereldreis die het fruit moet maken...

Nog een reden om voor dichterbij, duurzaam en biologisch te kiezen. Zo smaakt dat appeltje van Oranje nóg beter.