Lifestyle/Natuur
1691562367
Natuur

Freek Vonk spot tijdens bijzondere reis in Brazilië ’s werelds grootse knaagdier

Bioloog prof. Dr. Freek Vonk schrijft elke twee weken een column op VRIJ. Vandaag schrijft hij over de capibara, de grootste knaagdier ter wereld.

Brazilië is een enorm land met unieke landschappen en dito dieren. De meest bijzondere tocht maakte ik er door de Pantanal, het grootste tropische wetland ter wereld. In het regenseizoen staat het landschap voor 80 procent onder water doordat de rivieren het regenwater niet kunnen verwerken en buiten hun oevers treden. Geen wonder dat ik alleen dieren tegenkom die wel tegen een spatje kunnen.

Op een late ochtend wandel ik door een droog stuk grasland wanneer ik een eind verderop een hoog geblaf hoor. Ik ben ontdekt. Dit is de alarmroep van het grootste knaagdier ter wereld: de capibara. Ik sluip op het geluid af en zie een hele familie in het drassige stuk verderop. Ze zien eruit als een soort reuzencavia’s. Ze staan even doodstil en kijken mijn kant uit, terwijl hun oortjes wiebelen.

Het laatste stuk kruip ik op handen en knieën door het gras en de modder. Niet te dichtbij komen, want dan vluchten zij meteen verder het water in en ben ik ze kwijt. Een paar volwassen dieren aan de rand van de groep houden me in de gaten, de rest graast weer rustig door. Ze horen het wel als het echt gevaarlijk wordt.

Voor capibara’s is het groepsleven erg belangrijk. Het zit hier vol anaconda’s, kaaimannen, poema’s en jaguars. Dan hebben we het alleen over roofdieren die de volwassen, ruim veertig kilo zware knaagdieren te pakken nemen. Voor de kleintjes komt het gevaar ook in de vorm van harpijen en ocelotten. Groepen met minder dan vier volwassen capibara’s lukt het bijna nooit om succesvol jongen groot te brengen.

Deze familie lijkt het prima te redden; ik zie zo’n tien volwassen dieren en zeker twaalf jonkies die vlak naast hun moeders scharrelen. Capibaravrouwtjes kunnen het hele jaar jongen krijgen. In de praktijk krijgen ze een à twee nestjes per jaar. De tijd dat ze vruchtbaar zijn, komt dan wel vaak voor, maar duurt slechts acht uur. Ze maken dan een specifieke fluittoon om aan te geven dat ze willen paren.

Degene die daar het meest gehoor aan geeft, is het dominante mannetje van de groep, vaak het grootste mannetje. Die heeft het prima voor elkaar. Hij heeft toegang tot de beste waterpoelen, de meeste parasiet-etende vogels én de meeste vrouwtjes. Hij wordt regelmatig uitgedaagd door ondergeschikte jongens, maar die is hij de baas. Zo’n dominante man behoudt zijn positie vele jaren.

De mannen die lager in rang staan, hebben geen andere keus dan zich aan de randen van het territorium op te houden, het verst weg van het water. Zij laten de meeste alarmroepen horen en vallen vaker ten prooi aan jaguars dan de rest. Toch profiteren zij ook van het groepsleven omdat een groot aantal paar ogen meer zien dan één.

Ik geniet nog even van de badderende capibara’s en kruip dan terug. Wat een mooi kijkje in het leven van de ’heer en meester van de grassen’!

Veilig betalen
14 dagen bedenktijd
webshop logo
Meer van De Telegraaf Webshop
Veilig betalen
14 dagen bedenktijd
webshop logo
Meer van De Telegraaf Webshop