Lifestyle/Geschiedenis
2069161456
Geschiedenis

Strijd om Karelië en eilandjes in 1939 kostte 200.000 Russische soldaten het leven

Finnen hielden stand tegen Russen in Winteroorlog

Op hun ski’s en in witte kledij verrasten de Finse soldaten de Sovjets.

Op hun ski’s en in witte kledij verrasten de Finse soldaten de Sovjets.

Op hun ski’s en in witte kledij verrasten de Finse soldaten de Sovjets.

Op hun ski’s en in witte kledij verrasten de Finse soldaten de Sovjets.

Finland heeft alle redenen om lid van de NAVO te willen worden. Door het Oekraïne-conflict kwamen bij de Finnen de nare herinneringen boven aan de Winteroorlog van 1939 en 1940, toen de Russen hun land aanvielen. Net als het Oekraïense leger nu, hielden de Finse troepen verrassend lang stand.

’Vangen, Iwan!” Met flessen brandende vloeistof zaaiden de Finse soldaten dood een verderf onder de Sovjet-troepen, die op 30 november 1939 hun land binnen waren gevallen. Bij wijze van cynische groet aan de Russische minister van Buitenlandse Zaken Vyacheslav Molotov, noemden zij hun brandbommen ’molotovcocktails’.

Bijstand

Een maand eerder had de Finse premier Aimo Cajander het ’aanbod’ van Sovjet-dictator Josef Stalin en minister Molotov afgewezen om een ’overeenkomst voor wederzijdse bijstand’ te sluiten. In ruil daarvoor moest Finland de Karelische landengte en zijn eilanden in de Finse golf, waaronder de legerbasis Hanko, afstaan aan Sovjet-Unie.

Buffer

Stalin wilde Karelië graag hebben als buffer ter bescherming van Leningrad, het tegenwoordige Sint Petersburg. Toen Helsinki hem nul op het rekest gaf, stuurde de Russische tiran 400.000 soldaten met 2000 tanks en evenveel vliegtuigen de 1600 km lange grens met Finland over. Daar werden zij opgewacht door een Fins leger van 120.000 man en 100 oorlogskisten, waaronder Nederlandse Fokkers D21.

„Finland moest het verjaarscadeau zijn voor Jozef Stalin”, weet Ruslandkenner professor Hans van Koningsbrugge. „Die was in december jarig. Maar de Finnen beten tot verbazing van heel Europa flink van zich af ten koste van grote verliezen van de Sovjets. Vandaar dat een Finse generaal toen Vladimir Poetin onlangs dreigde dat een Fins NAVO-lidmaatschap ’grote gevolgen’ zou hebben, uitdagend zei: „Als de Russen hierheen willen komen, kunnen ze bij hun 200.000 landgenoten in de grond gaan liggen.”

Ski’s

De Finse soldaten droegen witte kledij, kenden het terrein en waren op hun ski’s veel beweeglijker dan de Russen, die in de sneeuw vast kwamen te zitten.

Een tweede aanval, die begon op 1 februari 1940, werd Finland echter fataal. Het Rode Leger had geleerd van zijn fouten en getraind in betere samenwerking tussen de legeronderdelen. En het hanteerde een andere strategie. Net als nu in het Donbekken bestookte de Russische artillerie onophoudelijk de Finse linies op de Karelische landengte.

Vredesverdrag

„We moeten me ze praten.” Op 12 maart 1940 leidde dat tot een vredesverdrag waarbij Moskou alsnog Karelië, de eilanden in de Finse golf en het noordelijke Salla en Rybatsji kreeg. Maar tegen een torenhoge prijs aan soldatenlevens.

Krediet

De Finnen hielden het 3,5 maanden uit, net zo lang als de Oekraïners nu. „De oorlog houdt pas op als Kiev zegt: ’Genoeg’, onderstreept de prof. „Maar dat gaat president Zelenski niet doen. Dan verliest hij zijn politieke krediet. De Finse maarschalk Carl Mannerheim kon dat wel. Die had als overwinnaar in de Finse burgeroorlog van 1918 een enorme statuur.”