Lifestyle/Gezondheid
2112073852
Gezondheid

Meer virussen circuleren na loslaten maatregelen

Uitbraak waterpokken bij jongeren: inhaaleffect na coronajaren

Amsterdam - Er is een behoorlijke uitbraak van waterpokken in ons land. Niet alleen bij zuigelingen en kleuters, maar ook bij kinderen tussen de 5 en 15 jaar. Experts vermoeden dat dit een inhaaleffect is na de coronajaren, waarin kinderen door de maatregelen waren afgeschermd en weinig met elkaar in contact kwamen.

Artsen zien meer virussen op hoog niveau bij kinderen circuleren na het opheffen van de coronamaatregelen. Tijdens de lockdowns zijn de kinderen niet in contact gekomen met de normaal circulerende virussen, dus het immuunsysteem wordt opeens behoorlijk aan het werk gezet.

De toename van infectieziekten bij kinderen laat zich namelijk niet alleen bij waterpokken zien; vorig jaar zagen we midden in de zomer een RS-epidemie onder kleine kinderen. Dit virus, dat eigenlijk een wintervirus is, dook op vlák nadat er was versoepeld.

Ook registreren de huisartsen deze week (week 18) veel meer jongeren tussen de 15 en 24 jaar met een longontsteking dan in de week ervoor. Dit was ook al in het begin van het jaar zichtbaar bij jongeren tussen de 5 en 15 jaar, evenals de diagnose van luchtwegaandoeningen. De acute hepatitis, die vooral in Engeland opviel bij kinderen, is er ook een voorbeeld van. In Nederland is deze beperkt gebleven tot vier ziekenhuisopnames.

Forse toename

Onderzoeksinstituut Nivel meldt dat de huisartsen in de laatste maanden van 2021, na twee jaar van weinig gevallen, opeens meer waterpokken zagen. Dit zet door in 2022. „Bij kinderen tussen 0 en 4 jaar – de meest vatbare groep – zien we in 2022 een stijging van wel 400 tot 500 procent ten opzichte van dezelfde periode in 2021. Opvallend is dat er ook een forse toename is in de groep kinderen tussen 5 en 15 jaar; bij hen komt tweemaal zo vaak waterpokken voor als vorig jaar”, schrijft het Nivel, dat zich baseert op bijna vierhonderd huisartsenpraktijken.

Ook zijn er dit jaar meer meldingen van jonge kinderen besmet met een zogenoemde streptokokken-bacterie. Dit ligt drie keer hoger dan andere jaren. Inmiddels zijn zeventig kinderen met ernstige infecties in het ziekenhuis opgenomen. Zeven kinderen hebben het niet overleefd. In het ziekenhuis kunnen ze kampen met hersenvliesontsteking, bloedvergiftiging, bot- of gewrichtsontsteking en longontsteking. Het RIVM noemt het geen uitbraak, maar spreekt wel van een soort inhaaleffect na de coronapandemie. De bacterie lijkt vooral toe te slaan bij kinderen die net waterpokken hebben gehad.

Hoogleraar kindergeneeskunde en leverarts Henk-Jan Verkade van het UMC Groningen zei eerder al in deze krant dat hij heel erg nieuwsgierig is naar de afweer van de kinderen in China en Australië, waar strenge lockdowns zijn en zijn geweest. „Gaan we daar straks nog meer zieke kinderen zien?”

Wat zijn waterpokken?

Waterpokken worden veroorzaakt door een virus. Tussen de besmetting en de eerste klachten zitten meestal dertien tot achttien dagen. Na het doormaken van de ziekte blijft het virus in het lichaam achter, zonder actief te zijn. Als het virus later in het leven weer actief wordt, kan het gordelroos veroorzaken. Het start met lichte koorts en hangerigheid bij kinderen. Na een of twee dagen komen er kleine rode bultjes op de huid; hierop ontstaan blaasjes die veel jeuk veroorzaken. Die drogen op en dan worden het korstjes. De ziekteverschijnselen duren ongeveer tien dagen.

Waterpokken zijn heel besmettelijk; het virus zit in de keel en neus van iemand die waterpokken heeft. Door hoesten, niezen en praten komen kleine druppeltjes met het virus in de lucht. Iemand kan besmet worden door het inademen van deze druppeltjes, of door direct contact met vocht uit de waterpokkenblaasjes. Besmetting is moeilijk te voorkomen. Er is een vaccinatie tegen waterpokken. Deze zit niet in het Rijksvaccinatieprogramma, maar is wel te krijgen op eigen kosten. De meeste mensen krijgen waterpokken als kind; 95 procent heeft het virus gehad onder de 6 jaar.