Lifestyle/Culinair
3038041
Culinair

Soorten zoals Arabica bedreigd door stijgende temperaturen

Wetenschappers: lekkerste koffie haalt eind eeuw niet

Meer dan de helft van de wilde koffiesoorten dreigt uit te sterven.

Meer dan de helft van de wilde koffiesoorten dreigt uit te sterven.

AMSTERDAM - Tientallen wilde koffiesoorten staan op het punt van uitsterven, waarschuwen wetenschappers. Dat heeft gevolgen voor de productie van het zwarte goud dat we dagelijks consumeren, want wilde koffie wordt gebruikt voor zaadwinning en veredeling, en op plekken zoals Ethiopië wordt ongecultiveerde koffie ook geoogst.

Meer dan de helft van de wilde koffiesoorten dreigt uit te sterven.

Meer dan de helft van de wilde koffiesoorten dreigt uit te sterven.

De wereld telt zo’n 120 soorten wilde koffie, waarvan er nu zo’n 60 procent in gevaar zijn. Slechts twee soorten zijn geschikt om een bakkie troost mee te zetten, Arabica en Robusta, en de eerste wordt in zijn voortbestaan bedreigd.

Dat komt door de opwarming van de aarde. Koffie lijkt op Goudlokje, het kieskeurige meisje uit het sprookje: de plant is zeer gevoelig voor temperatuur en doet het alleen goed op plekken waar het kwik gedurende het jaar niet onder de 15 graden zakt of stijgt boven de 24. Wetenschappers van de Britse Royal Botanical Gardens vrezen dat het voor het eind van deze eeuw te warm wordt op zeker de helft van de plekken waar nu koffie groeit.

De voorspellingen van de Britse wetenschappers worden bevestigd door de praktijk. Stijgende temperaturen vormen al enige tijd een bedreiging, stelt Eduardo Assad tegenover persbureau Bloomberg. Deze onderzoeker bij Embrapa, het agrarische onderzoeksinstituut van de Braziliaanse overheid, noteerde in Brazilië een temperatuurstijging van maar liefst drie graden in de afgelopen twee decennia.

Op het eerste oog lijken oplossingen simpel. Producenten zouden bijvoorbeeld kunnen overstappen van Arabica op Robusta. Maar zoals de naam al suggereert, is de smaak van die laatste soort een stuk minder subtiel. Dat is de reden dat Robusta vooral wordt gebruikt bij de productie van poederkoffie. Fijnproevers zullen altijd de voorkeur aan Arabica geven.

Vriesdrogen

Leg een voorraad aan in een zaadbank, zou een andere oplossing kunnen zijn. Daarbij is echter het probleem dat koffie maar moeilijk op te slaan is. De zaden van bijna de helft van de soorten laten zich niet vriesdrogen. Als die uitsterven, zijn ze voltooid verleden tijd.

Een derde oplossing is koffie weerbaar maken tegen warmte met behulp van veredeling. Dan wordt Arabica bijvoorbeeld gekruist met een koffiesoort die wel tegen een hittestootje kan. Alleen zal dat in de toekomst dus steeds moeilijker worden door het verdwijnen van veel wilde soorten.

Dat betekent dat de toekomst er somber uitziet voor koffieliefhebbers. Hoe verder de eeuw vordert, hoe zeldzamer - en dus duurder - het zwarte goud zal worden. Technologie kan een handje helpen om de huidige ontwikkelingen iets te vertragen, maar de enige echte oplossing is een omkering van de stijgende temperaturen. En het debat over oplossingen dáárvoor woedt zoals bekend nog in alle hevigheid.