Lifestyle/Natuur
43578617
Natuur

Freek Vonk redt in Suriname bijzondere drenkeling: ’Ze zat in de penarie’

Bioloog Prof. dr. Freek Vonk schrijft elke twee weken een column op VRIJ. Vandaag vertelt hij hoe hij in Suriname een rozeteenvogelspin heeft gered.

Het is alweer een aantal jaar geleden dat ik met een bootje over de Kabaleborivier in Suriname voer en een bijzondere drenkeling vond. Die middag was ik er met mijn crew op uitgegaan om dieren te zoeken langs de oevers van de rivier.

We kwamen langs een omgevallen boom, midden in de rivier, en er leek vanuit de verte iets over de takken te bewegen. Dat moest ik natuurlijk van dichtbij bekijken. We stuurden de boot dichterbij en ik sprong in het water. Eenmaal bij de takken zag ik dat het een prachtige, harige rozeteenvogelspin was.

Een rare plek voor een vogelspin, midden in de rivier, maar niet onmogelijk. Rozeteenvogelspinnen zitten niet op de bosgrond, ze maken hun tubevormige holletjes van spinrag hoog in de bomen. En waarschijnlijk was de boom waar deze dame in zat omgevallen – met haar er nog in. Nu zat ze dus in de penarie. Als ze terug in de jungle wilde komen, zou ze toch echt moeten zwemmen!

Nu kunnen rozeteenvogelspinnen dat gelukkig wel; tussen hun harige lijf blijft een laagje lucht gevangen zitten. Dat houdt ze drijvend, alsof ze een zwembandje om hebben. Met hun acht poten bewegen ze zich vooruit. De spin zou zich op deze manier dus wel kunnen redden. Helaas was vooral wat ín dat water zwom het grootste obstakel. Grote roofvissen voelen beweging aan de waterspiegel op een afstandje en hebben een goede maaltijd aan een vogelspin.

Het leek mij dus het beste om haar een handje te helpen. Ik liet het diertje rustig op mijn arm lopen en zwom voorzichtig terug naar de boot. We zouden een nieuwe plek in de jungle gaan zoeken om haar vrij te laten.

"Ik liet haar rustig op mijn arm lopen"

Er bestaan duizenden spinnensoorten over de hele wereld en stuk voor stuk zijn ze giftig – ook de spinnen die in onze huizen verstopt zitten.

Maar ze zijn natuurlijk lang niet allemaal gevaarlijk voor mensen, veel van het gif is te zwak om enig effect op ons te hebben. Veel mensen denken dat vogelspinnen zwaar giftig zijn, omdat ze zo groot zijn. Maar hun gif is zwak – eigenlijk juíst omdat ze zo groot zijn, want door hun grootte kunnen ze prooien met pure kracht overmeesteren.

Oké, het gif is dus zwak, vergelijkbaar met dat van een bij, maar de giftanden van zo’n rozeteenvogelspin zijn groot en scherp. Een beet met twee van die minidolken doet ontzettend veel pijn. Wij noemen de wond die de beet van een vogelspin veroorzaakt in het vak dan ook ‘mechanische schade’!

Ook al heb ik nog nooit gehoord dat iemand door deze soort is gebeten, het blijft dus oppassen geblazen, ook als je weet wat je doet. Gelukkig liet dit vrouwtje zich rustig vervoeren. We meerden aan, niet ver van de omgevallen boom, en ik klom, met de vogelspin nog steeds op mijn arm, op de oever. We zochten een mooie boom uit en ik liet de geredde spin van mijn hand op de boomstam lopen.

Hopelijk blijft deze boom wat steviger in haar schoenen staan!