Lifestyle/Geschiedenis
447620579
Geschiedenis

Vader van de Duitse eenheid trad 130 geleden af

IJzeren kanselier Otto von Bismarck

De ’ijzeren kanselier’ Otto von Bismarck (1815-1898), vader van de Duitse eenheid

De ’ijzeren kanselier’ Otto von Bismarck (1815-1898), vader van de Duitse eenheid

De ’ijzeren kanselier’ Otto von Bismarck (1815-1898), vader van de Duitse eenheid

De ’ijzeren kanselier’ Otto von Bismarck (1815-1898), vader van de Duitse eenheid

„Niet door redevoeringen en meerderheidsbesluiten maar door bloed en ijzer worden de vragen van deze tijd opgelost.” Deze redevoering staat symbool voor de succesvolle buitenlandse politiek van Otto von Bismarck, de Pruisische kanselier die voor de eenheid van Duitsland zorgde.

Maar de uitspraak, eind 1862, bezorgde hem allerminst succes, want zowel de koninklijke familie als de Pruisische intelligentsia keurden haar af en het had een haar gescheeld of hij was ontslagen. Hij hield het vervolgens 28 jaar uit als minister-president, in welke periode hij met drie oorlogen, tegen Denemarken, Oostenrijk en Frankrijk, de Duitse vorstendommen onder leiding van Pruisen verenigde tot een keizerrijk. Hij was echter geen fanatieke nationalist, maar een conservatief, die zijn doel doordacht en beheerst verwezenlijkte.

Wispelturig

Precies deze eigenschappen kon de jonge keizer Wilhelm II, die in 1888 zijn overleden vader Friedrich III was opgevolgd, niet waarderen. De ambitieuze en wispelturige vorst ontsloeg Bismarck op 20 maart 1890, deze week 130 jaar geleden. Met het aftreden van ’de ijzeren kanselier’ verdween de gematigdheid uit de Duitse buitenlandse politiek en werd het zaad voor de Eerste Wereldoorlog gestrooid.

Otto von Bismarck was een Pruisische landjonker. Al als parlementslid en diplomaat raakte hij ervan overtuigd dat een militair sterk Pruisen in de Duitse bond, de federatie van de Duitse vorstendommen en het keizerrijk Oostenrijk, de leiding moest nemen. En wel in een statenbond zonder de Oostenrijkers. Nadat dit was gelukt, streefde hij naar een machtsevenwicht in Europa. Dat lukte door zijn bemiddelende, maar ook beminnelijke optreden. In Berlijn was hij minder innemend en schoffeerde zijn omgeving. Niet netjes voor zo’n groot staatsman. (M.Wi.)