Lifestyle/Wetenschap
509491013
Wetenschap

Vernieuwde Nederlandse plantenaftrekselbank gaat weer open

Drupje uit de extractenbibliotheek

Nathaniel Martin haalt een drupje extract uit een in de diepvries bewaard buisje.

Nathaniel Martin haalt een drupje extract uit een in de diepvries bewaard buisje.

Een bieb waar geen pasje nodig is, laat staan een stempel met de terugbrengdatum. Want retour is niet nodig. Een innamegesprek is genoeg om een druppeltje te krijgen uit een buisje in de extractenbibliotheek in Leiden. Die herbergt uittreksels van 2240 Nederlandse planten.

Nathaniel Martin haalt een drupje extract uit een in de diepvries bewaard buisje.

Nathaniel Martin haalt een drupje extract uit een in de diepvries bewaard buisje.

Voor onderzoekers en ondernemers die zich bezighouden met bijvoorbeeld gezondheid of gewasbescherming is de vanaf volgende maand heropende extractenbank een uitkomst. Ze kunnen de ’geleende’ vloeistof tegen betaling gebruiken voor onderzoek en vervolgens voor toepassing in diverse industrieën.

Tuinbouw

De Dutch Extract Library is de schakel tussen de tuinbouw en andere sectoren die geïnteresseerd zijn in natuurlijke grondstoffen”, zegt provinciebestuurder Meindert Stolk, die graag de biologische economie bevordert.

Medicijnen

Het biologisch instituut van de Leidse universiteit (IBL) beheert en exploiteert de unieke bank in opdracht van de provincie Zuid-Holland. „Zij kan helpen medicijnen en andere bioactieve stoffen, zoals bestrijdingsmiddelen en cosmetica, te verkrijgen uit natuurlijke bronnen”, aldus IBL-directeur Gilles van Wezel.

Geurtje

„Van onze eigen tulp, fresia of iris kun je parfum maken”, weet tijdelijk ’bibliothecaris’ dr. Jos Frantzen, die de uit 2015 stammende bieb heeft gereorganiseerd en gebruikersklaar gemaakt. „Maar toch komen de ingrediënten voor een geurtje uit het buitenland. Die toevoer is echter door alle obstakels onderweg niet constant. Het zou dus makkelijker zijn als de stofjes gewoon uit Nederland kwamen. Dus daar ligt voor onze tuinders een kans. En die bieden wij hun met onze bibliotheek.”

Vanaf 1 december neemt prof. Nathaniel Martin de leiding over en kunnen kwekers, maar ook bedrijven en onderzoeksinstituten bij hem terecht.

Maar hoe ziet die extractenbank er dan precies uit? „We bewaren de extracten in twee hoeveelheden, vijfhonderd microliter, in buisjes, en 100 microliter in zogeheten plaatjes”, vertelt de geleerde. „Het zijn vloeibare uittreksels van de bloemen, wortels, steeltjes of blaadjes.”

Staaltjes

Sommige extracten zijn ’ruw’, anderen ’schoon.’ „Bij de schone exemplaren zijn de eiwitten eruit gehaald, omdat die met hun heftige reacties onderzoek wel eens in de weg zitten.” De staaltjes worden bewaard in vriezers.

De plantenextracten zitten in buisjes in de diepvries.

De plantenextracten zitten in buisjes in de diepvries.

Maar onderzoekers en tuinders weten toch allang van elk gewas waar het goed voor is? „Een gemiddelde plant heeft 30.000 stofjes”, lacht dr. Frantzen minzaam. „Die kennen we lang niet allemaal. Zo is onlangs pas een stofje in een sierplant ontdekt dat schimmels remt. Ideaal om te gebruiken in de landbouw. Of het middel taxol tegen kanker. Dat werd aangetroffen in een extract van een dennensoort. Als jij dat vindt en vervolgens een tuinder vraagt dat gewas te gaan verbouwen, kunnen jullie allebei veel geld verdienen.

Volgens de bibliothecaris ad interim is er veel potentie in de biologische industrie: „Het is goed voor het milieu en voor de technologische ontwikkeling.”

Dutch Extract Library www. universiteitleiden.nl/extracts. Contactpersoon Nathaniel Martin n.i.martin@biology.leidenuniv.nl