Lifestyle/Reizen
569963904
Reizen

Groningen viert de bevrijding en pakt groots uit

Groningen viert het ontzet van 350 jaar geleden.

Groningen viert het ontzet van 350 jaar geleden.

We leven in roerige tijden. Wat Nederland betreft spande het rampjaar 1672 echter de kroon. VRIJ neemt u mee terug naar 350 jaar geleden. Een verkenning van de stad Groningen die destijds werd ontzet, wat groots wordt gevierd.

Groningen viert het ontzet van 350 jaar geleden.

Groningen viert het ontzet van 350 jaar geleden.

De Gouden Eeuw waarin de protestantse Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden economisch en religieus flink wat vijanden had gemaakt, was bijna ten einde. De Fransen, Engelsen en de bisschoppen van Keulen en Münster roken bloed en sloten begin 1672 een geheim verdrag waarna ze de republiek vanuit alle hoeken aanvielen.

Vanwege de oorlog en de daarmee gepaarde gaande honger begon het te rommelen in ons land. De bevolking gaf de staatsgezinden de schuld en koos voor de Oranjes. Zo werden, nadat op 9 juli Willem III als stadhouder was beëdigd, op 20 augustus de gebroeders De Witt op afschuwelijke wijze vermoord. Een moord waarbij Willem III die later ook koning van Engeland en Ierland werd, waarschijnlijk een flinke vinger in de pap had.

Niet gewonnen

Toch gaf ons land zich niet zomaar gewonnen. Er volgden beroemde zeeslagen met de Engelsen die onder aanvoering van Michiel de Ruyter werden gewonnen. De Franse legers van Lodewijk XIV namen weliswaar Arnhem, Amersfoort, Zutphen, Utrecht en Nijmegen in, maar werden teruggeslagen bij Muiden en Aardenburg en uiteindelijk gestopt door de Waterlinie.

Grootste keerpunt echter was het ontzet van Groningen. Bernhard von Galen, bisschop van Münster en vorst van Münsterland, trok, nadat hij eerst Coevorden had ingenomen, met zijn leger via de Hondsrug op om de rijke vestingstad Groningen te kunnen innemen.

Omdat de stad rondom onder water was gezet, konden zijn troepen alleen vanuit het zuiden aanvallen. Vanuit de loopgraven bestookte het bisschoppelijk leger de stad een maand lang met zo’n 5000 bommen, granaten en gloeiende kogels in een poging de houten huizen in brand te schieten. Reden om de bisschop de bijnaam Bommen Berend te geven. Zelfs nu zijn er nog kogels in sommige oude huizen in Groningen te vinden.

Bommen Berend dacht Groningen wel even in te nemen.

Bommen Berend dacht Groningen wel even in te nemen.

De stad vocht echter hard terug. Onder aanvoering van Carl von Rabenhaupt, een 70-jarige ingehuurde generaal uit Bohemen, bestookten de Stadjers met het superkanon de ’Grote Griet’ vanaf de Grote Markt de ingegraven soldaten van Bommen Berend. Maar liefst 4600 doden, 600 overlopers en 5000 deserteurs telde zijn leger toen het op 27 augustus met de staart tussen de benen afdroop, terug naar Coevorden.

Onder de 30.000 inwoners van de stad vielen ’slechts’ 95 doden, onder wie 15 soldaten, te betreuren.

Voor de rest van Nederland was dit een grote morele opsteker. De leus ’Groningen constant, Behoud van ’t land’ werd geboren en het respect en vreugde over deze overwinning was zo groot dat zelfs Joost van den Vondel een lofdicht schreef dat als pamflet werd afgedrukt.

Kogel

Natuurlijk moet die bevrijding 350 jaar later groots worden gevierd. VRIJ wandelde voorafgaand aan de feestelijkheden door de stad en zag nog vele levende herinneringen aan die heldhaftige strijd. Zoals het borstbeeld van Von Rabenhaupt op de Grote Markt, een kogel op de bar bij bistro Bommen Berend en het café dat naar de Grote Griet is vernoemd.

In Groningen valt zoveel meer te zien: de Martinitoren, de Grote Markt, talrijke oude hofjes en gasthuizen, fraai gerestaureerde oude grachtenpanden, mooie haventjes met talrijke oude, bewoonde schepen en veel gezellige horeca.

Bezoek ook het Noorderplantsoen, het laatst overgebleven stuk van de oude vesting die Groningen tot in de 19e eeuw was. Nu vooral populair bij de studenten die zich hier na hun colleges ontspannen. Of loop binnen bij het Groninger Museum waar een speciale ruimte voor de expositie Stad houdt stand is ingeruimd.

Omdat het dit jaar precies 350 geleden is dat Groningen werd ontzet, pakt de stad groots uit. Op 26, 27 en 28 augustus worden concerten, sportevenementen, kinderactiviteiten en theatervoorstellingen gehouden.

Ter afsluiting wordt op zondag 28 augustus ’s middags en ’s avonds het muziektheaterstuk ’Bommen Berend’ uitgevoerd door de Koninklijke Militaire Kapel Johan Willem Friso. Een muziekwerk dat ook op 25 en 26 augustus op het Defensieterrein in Coevorden wordt gespeeld.

Het feest wordt afgesloten met een groot vuurwerk waarvan zelfs Bommen Berend stil zou worden.

Historische wandelroute

De expositie ’Stad houdt stand’ over het beleg in het Groninger Museum.

De expositie ’Stad houdt stand’ over het beleg in het Groninger Museum.

Wandelaars kunnen de historische route van Bommen Berend van Coevorden naar Groningen op 27 en 28 augustus afleggen. Een pittig stukje, want de route is 110 kilometer lang, maar er kunnen ook kortere afstanden worden gekozen. De wandelaars hebben op 28 augustus gratis toegang tot de expositie Stad houdt stand in het Groninger Museum.

tochtomdenoord.nl

Op 28 augustus verzamelen wandelaars van alle afstanden zich in de Rabenhauptstraat, waarna onder aanvoering van redders ’Carl von Rabenhaupt’ en ’Mijndert van der Thijnen’ de laatste kilometers naar de Grote Markt worden afgelegd. Burgemeester Schuiling krijgt daar het Convenant van Coevorden en Gronings Ontzet 350 jaar overhandigd, waarna gezamenlijk het Bommen Berendlied wordt gezongen.

go350.nl