Nieuws/Lifestyle
695171299
Lifestyle

Praat jij hardop tegen jezelf? Dit betekent ’t

’Dat heb je weer lekker slim gedaan!” „Broccoli: niet vergeten.” „Zo, weekeinde!” Zomaar wat kreten die je misschien bewust, onbewust, in gedachten of hardop tegen jezelf zegt. In jezelf praten is een manier om zaken op een rijtje te krijgen. Om het uit te spreken, moet je immers eerst duidelijk hebben wat er speelt en het zien te formuleren.

Gemiddeld hoort een mens 100.000 woorden per dag, zo blijkt uit onderzoek. Een man spreekt er 50.000, een vrouw ’slechts’ 20.000.

„Wetenschappelijk bewijs is er nog niet, maar ik kan me voorstellen dat er vanwege gedwongen thuiszitten meer mensen in zichzelf praten. Die woorden moeten er toch uit. Als je gewend bent veel met anderen te praten en je hebt die behoefte, dan is het mogelijk dat je dat nu tegen jezelf gaat doen”, analyseert psycholoog Thijs Launspach, auteur van onder meer Fokking druk en Werk kan ook uit.

„Mensen zijn nu eenmaal sociale wezens en de behoefte tot communiceren blijft. Je belt ook niet voor elke gedachte of voor elk vraagstuk vrienden of familie.”

„Praten is een fijne manier van denken. Nadenken is best lastig, het gebeurt niet gestructureerd. Door met anderen te praten, gaan we onze eigen redeneringen beter snappen.” Nu dat sociale gedeelte wegvalt of in ieder geval minder is, zouden we in onszelf een nieuwe gesprekspartner kunnen vinden, zo kan Launspach zich voorstellen.

Die eigen gesprekspartner komt in verschillende vormen die ook nog eens met elkaar in discussie kunnen gaan. De psycholoog noemt als voorbeeld snoepen, wat in deze tijden bij sommigen meer aan de orde is. „Je ene ik zegt dat je dat gebakje best mag, je hebt immers hard gewerkt vandaag. Je andere innerlijke ik vraagt zich af of je dat wel moet doen omdat je gisteren er ook al eentje op hebt. Zo voer je in je hoofd een gesprek.”

Non-stop

Eveline (43) herkent dat. Zij praat non-stop tegen zichzelf, veelal hardop. Dat gaat zo vanzelf dat ze het pas door heeft als er iemand om haar heen is die het opmerkt. „Ik heb soms echt hele gesprekken met mezelf, vooral over wat ik moet doen of niet moet vergeten. Als ik boodschappen wil doen, ga ik in de woonkamer hardop een checklist af. Als ik in de auto stap, zeg ik hardop wat ik die dag niet moet vergeten.”

„Dat werkt niet altijd, ik vergeet heus weleens wat. Ik weeg ook hardop dingen tegen elkaar af. Het is een gewoonte. Misschien ook omdat ik als vrijgezel niemand om me heen heb om tegen te praten. Ik heb het idee dat ik dan dingen helder krijg.”

Door hardop een keuze te maken, is die beter vol te houden, zo blijkt uit onderzoek van de Universiteit van Toronto. Onderzoekers menen dat er een verband is tussen de innerlijke dialoog en het vermogen om de eigen impulsiviteit te controleren.

Steeds, al dan niet hardop, zeggen dat je dat gebakje niet hoeft te eten, zorgt ervoor dat je het ook daadwerkelijk kunt laten staan, zo concludeerden ze. Voer je die innerlijke discussie niet, dan is de kans groot dat je toch naar die appeltaartpunt grijpt.

Launspach: „Het is goed om zowel de argumenten van de hongerige als de voorzichtige stem te laten spreken; zo denk je vanuit verschillende hoeken. Zulke basale discussies voeren we eigenlijk de hele dag met onszelf, de een bewuster dan de ander.”

Weer een ander onderzoek wijst uit dat in jezelf praten niet alleen helpt om keuzes te maken, maar ook om iets goed te doen. Deelnemers kregen een taak met daaraan gekoppeld een aantal instructies die ze of hardop of in stilte moesten lezen.

Focus

Je raadt het al: de groep die de aanwijzingen hardop had gelezen, volbracht de taak beduidend beter, zo ondervond de Zwitserse onderzoeker Jean Piaget. De verklaring: ons gehoor is een beter controle-orgaan dan ons leesvermogen. Hardop tegen jezelf praten maakt je cognitief sterk waardoor je gefocust blijft. Zie hier ook een van de redenen waarom veel topsporters veel in zichzelf praten.

In jezelf praten kan verder motiverend werken. Een innerlijke mentale peptalk kan ervoor zorgen dat je net even iets meer moed krijgt voor dat ene moeilijke gesprek met je moeder of je baas.

Launspach: „Zo oefen je het gesprek dat je wilt voeren. Je hoort fouten in je redenering en kunt ze aanpassen, je hoort de klankkleur en hoe sommige woorden hard kunnen overkomen, waardoor je andere woorden kiest. Je kunt het ook gebruiken om jezelf positief aan te moedigen, of dat nu voor een rondje hardlopen of een lastig gesprek is.”

Waak er wel voor dat dat in jezelf praten niet alleen een negatieve lading heeft, waarschuwt hij. „Onderzoek op welke momenten je tegen jezelf praat en welke toon je dan aanslaat. Er zijn mensen die de neiging hebben zichzelf de hele tijd af te branden. Die alleen maar negatieve dingen zeggen, dat ze waardeloos zijn, dat ze weer die fout maken, dat ze maar weinig voor elkaar krijgen.”

„Voor hen is het goed om eens goed te beluisteren wat ze hardop zeggen. Zou je van een ander die zoiets zegt, denken: nou nou, moet dat zo? Dus waarom zou je dat dan bij jezelf doen?”

(Dit verhaal verscheen eerder in VRIJ)

Veilig betalen
14 dagen bedenktijd
webshop logo
Meer van De Telegraaf Webshop
Veilig betalen
14 dagen bedenktijd
webshop logo
Meer van De Telegraaf Webshop