Lifestyle/Natuur
725087289
Natuur

Column

Bijzonder: Freek Vonk spot in Brazilië een reuzenmiereneter

Bioloog prof. dr. Freek Vonk schrijft elke twee weken een column in VRIJ. Vandaag vertelt hij hoe hij in Brazilië een reuzenmiereneter ontdekt.

In west-Brazilië wandelen we in de namiddag over de cerrado, een savanne-achtig gebied. De savanne die deels in Brazilië, Bolivia en Paraguay ligt, is een bijzonder ecosysteem; maar liefst vijf procent van de totale biodiversiteit op aarde leeft in de cerrado. Tussen het goudgeel en groen van het gras ontdek ik een van de lokale ’big five’: een reuzenmiereneter.

Hij ziet er vreemd uit met die smalle, lange snuit, zijn gestreepte lijf en enorme pluimstaart. Ik zie nu ook pas hoe groot zo’n dier is. Indrukwekkend! Hij merkt mij niet op of het doet hem niet veel.

Miereneters zijn bijna blind en horen slecht, maar ze kunnen enorm goed ruiken. Op zoek naar voedsel speuren ze met hun gevoelige neus naar mieren- of termietennesten. Ze ruiken zelfs met welke soort ze te maken hebben. Reuzenmiereneters kiezen liever volken uit die zich niet goed met mierenzuur kunnen verdedigen. Een hap vol gif smaakt toch minder lekker.

"Voedselbronnen put hij niet uit"

Deze reuzenmiereneter oogt wat onhandig, lopend op zijn knokkels; de enige manier om de tien centimeter lange graafklauwen aan zijn voorpoten te ontzien. Die nagels zijn onmisbaar. Ze gebruiken ze als gereedschap om nesten open te breken en als wapen om zich tegen jaguars te weren. Dat zijn spectaculaire confrontaties. Soms lopen ontmoetingen tussen reuzenmiereneters en mensen – vaak jagers – fataal af. Een reuzenmiereneter is absoluut geen agressief dier, maar hij laat natuurlijk niet over zich heen lopen als zijn leven in gevaar is.

Je komt reuzenmiereneters niet zomaar tegen. Hun leefgebieden zijn enorm uitgestrekt en niet overal even goed begaanbaar. Bovendien hollen veel populaties achteruit door verslechtering en vernietiging van hun leefgebied en door jacht, verkeersongelukken en bosbranden. Steeds meer habitat wordt omgezet in plantages voor grondstoffen zoals sojabonen. Daar komen ze dan niet meer. Zo raken populaties steeds meer versnipperd en geïsoleerd van elkaar.

Reuzenmiereneters leven bijna alleen nog in beschermde gebieden. Extra zuur als je bedenkt dat slechts 10% van de cerrado wordt beschermd. Ook de overige vier leden van de lokale big five – luipaard, reuzengordeldier, tapir en manenwolf – worden in hun voortbestaan bedreigd.

Reuzenmiereneters consumeren per dag duizenden mieren en termieten, maar putten hun voedselbronnen nooit uit. Ze zullen pas in de toekomst terugkeren nadat zo’n kolonie van een aanval is hersteld. Reuzenmiereneters plannen op de lange termijn. Het toonbeeld van duurzaamheid!

Veilig betalen
14 dagen bedenktijd
webshop logo
Veilig betalen
14 dagen bedenktijd
webshop logo