Lifestyle/Wetenschap
92721619
Wetenschap

Wereldzeeën nog belangrijker voor aarde dan regenwoud

Oceaan thermostaat van de aarde

Olievervuiling, zoals vorig jaar voor de kust van Californië tast de oceaan aan.

Olievervuiling, zoals vorig jaar voor de kust van Californië tast de oceaan aan.

’Bescherm de zeeën beter’, klonk het op Wereldoceanendag. Ze nemen CO2 op, geven de mens zuurstof en absorberen de extra warmte van het broeikaseffect. Fijn voor ons maar niet voor de oceaan, die te heet, te zuur en te zuurstofarm wordt.

Olievervuiling, zoals vorig jaar voor de kust van Californië tast de oceaan aan.

Olievervuiling, zoals vorig jaar voor de kust van Californië tast de oceaan aan.

’Er zit tweehonderd keer meer CO2 in de wereldzeeën dan in de atmosfeer”, onderstreept marien geoloog prof. Gert-Jan Reichart „En de helft van de zuurstof die wij inademen, komt van de algen in de oceanen die ook nog eens 97 procent van de extra warmte als gevolg van het broeikaseffect absorberen. „Als de oceaan dat niet zou doen dan was het in de atmosfeer nu 200 graden”, weet hij.

Longen

De mensen zijn vooral begaan met het bedreigde regenwoud, zoals in Brazilië, Indonesië en Suriname, ’de longen van de aarde’. „Terecht”, vindt de hoogleraar aan de Universiteit Utrecht. „Maar de oceanen, die liefst 70 procent van de aarde bedekken, zijn nog veel belangrijker voor onze wereld. Ze nemen veel meer CO2 op. Ze hebben dertig procent van de extra CO2-uitstoot die de mens veroorzaakt, al opgenomen. „Anders zat er nu veel meer CO2 in de atmosfeer en was het veel warmer.”

Kaalslag

Hij vervolgt: „En oceanen leveren meer zuurstof dan bijvoorbeeld het Amazone-gebied. Maar ontbossing kun je zien en die krijgt daardoor meer aandacht dan de onzichtbare kaalslag onder het zeeoppervlak. Wat daar gebeurt is echter minstens zo erg.”

"Vervuiling en overbevissing"

De Utrechtse hoogleraar en wetenschapper bij het koninklijke zee-onderzoekinstituut NIOZ heeft met vier collega’s vijf problemen die zich voordoen in de oceanen nader onderzocht en wereldkundig gemaakt.

Verzuring

„Door de opname van al dat broeikasgas zijn ze zuur geworden”, zegt hij. „De verzuring heeft gevolgen voor kleine organismen: ze kunnen moeilijker een kalkskelet maken en gaan dood. Dat zie je aan het vleugelslakje dat zijn huisje maakt van het mineraal aragoniet. Maar dat lost door de verzuring makkelijker op en zijn huisje is nu veel dunner. Dat is weer vervelend voor zeedieren voor wie eencelligen de basis van hun voedsel vormen. En zo neemt de biodiversiteit in de zeeën af.”

Winterstormen

Een ander probleem is de opwarming van het zeewater. Als gevolg hiervan zou de noordwaartse oceaanstroming in de Atlantische Oceaan tot 44% in kracht kunnen afnemen. Dit heeft ook gevolgen voor het klimaat op het land; van toenemende winterstormen in Nederland tot afnemende neerslag boven de Sahel.

Plastic

Verder neemt de hoeveelheid opgeloste zuurstof in zeeën en oceanen snel af door overbemesting en klimaatverandering. Hierdoor kunnen in bijvoorbeeld de Oostzee grote diersoorten niet genoeg zuurstof krijgen en trekken weg. Andere problemen zijn vervuiling, zoals met olie of de 8 miljoen ton plastic die jaarlijks in de wereldzeeën wordt gedumpt, en overbevissing.

„We moeten de oceanen rust geven zodat hij goed kan blijven functioneren als thermostaat, die de zuurstof en CO2 op onze planeet reguleert zodat hij bewoonbaar blijft”, roept de prof de wereld op.