Lifestyle/Natuur
973269678
Natuur

De kracht van de natuur

Licht van buiten is van levensbelang: zo profiteer je er optimaal van

Als boswachter in Kennemerland en ’t Gooi brengt Marieke Schatteleijn een groot deel van haar tijd in de natuur door. Zoveel dat het haar deed besluiten er nog verder in te duiken en te kijken welke gezondheidsvoordelen al dat groen ons oplevert.

Al in haar kinderjaren werd Marieke Schatteleijn door de natuur aangetrokken. De grootsheid, het wilde en het onbekende maakten indruk. Het maakte haar ook nieuwsgierig: waarom voelen we ons in de natuur zowel mentaal als fysiek beter?

Op zoek naar antwoorden in de wetenschap uit binnen- en buitenland maakte zij een reis door negen mooie natuurgebieden van Nederland en langs uiteenlopende vakgebieden zoals microbiologie, psychologie en neurowetenschappen. Dit om te onderzoeken wat de natuur met ons lichaam, het immuunsysteem en het brein doet en waarom het tot inzichten en inspiratie leidt.

Bloemenklok

Schatteleijn neemt ons mee naar onder meer het Lauwersmeergebied. Daar onderzoekt ze het effect van licht op ons lichaam en laat ze ons kennismaken met het begrip Horologium florae, oftewel een bloemenklok.

„Volgens de 18e-eeuwse plantkundige Linnaeus kan het uur van de dag worden afgelezen aan het moment waarop plantensoorten hun bloemen openen, zelfs tot op een half uur nauwkeurig. De witte waterlelie behoort tot de vroegelingen en opent tussen 6 en 7 uur ’s ochtends, sint-janskruid tussen 8 en 9 uur en calendula tussen 9 en 10.”

"Je voelt je beter na bezoek aan bos"

Licht van buiten is van levensbelang, zo weet zij inmiddels. „De menselijke biologische klok gebruikt het licht om het interne ritme op de buitenwereld af te stellen. Het bepaalt je slaap-waakritme, is van invloed op het immuunsysteem en de hormoonproductie. Dankzij onze biologische klok weten we bijvoorbeeld wanneer het lichaam rust nodig heeft om te herstellen.”

En dat terwijl 69 procent van de Nederlanders een licht verstoord bioritme heeft. Haar voornaamste advies: „Ga in de vroege ochtend naar buiten en profiteer minimaal een half uur van het ochtendlicht dat het grootste effect op je biologische klok en hormoonhuishouding heeft. Je bent de rest van de dag energieker en het zorgt ervoor dat je ’s avonds eerder slaperig wordt.”

Boswachter Marieke Schatteleijn: „Al je zintuigen aan het werk zetten.”

Boswachter Marieke Schatteleijn: „Al je zintuigen aan het werk zetten.”

In Midden-Limburg gaat zij op zoek naar de bever, want ook die heeft uitwerking op onze gezondheid. Of althans, het speuren ernaar (of naar welk dier dan ook). „Door het bos binnen te laten komen via méér dan alleen je ogen, neem je niet alleen meer waar, maar het helpt ook om je aandacht van de continue gedachtestroom in je hoofd naar je omgeving te verleggen. Je zet al je zintuigen aan het werk.”

Schimmel

Ook de mier helpt ons, zij het wetenschappelijk, blijkt uit haar hoofdstuk over Drenthe. „Ze hebben speciale klieren op hun lichaam waarmee ze antibiotica aanmaken die ze bij externe dreiging als bodylotion over hun lichaam smeren. De tropische bladsnijdermieren hebben zelfs speciale zakjes op hun lichaam. Onderzoek hiernaar leverde al een middel tegen de schimmel candida albicans op. Met 16.000 mierensoorten op de aardbol is de kans groot dat er nog meer toepasbare middelen worden gevonden.”

Elke keer als Schatteleijn de natuur in trekt, komt zij er beter uit, zo vertelt ze. „Als ik wat somber ben of ik heb het heel druk, relativeert een bezoek aan het bos waarmee ik bezig ben. Ik knap ervan op, kom er blij weer uit. Ik probeer dan ook elke dag in het bos te starten. Een uitdaging met een druk leven en een zoontje, maar het maakt het begin van mijn dag zoveel beter.”

Kalmerende werking

Marieke Schatteleijn schrijft ook over de kalmerende werking van natuurgeluiden. Uit een aantal onderzoeken blijkt dat mensen sneller van stress herstellen als ze zulke geluiden horen. Hun bloeddruk ging omlaag en het cortisolgehalte, ook wel het stresshormoon genoemd, nam af.

Een van die onderzoeken toont zelfs aan dat mensen minder pijn ervaren wanneer ze tijdens een medische ingreep natuurgeluiden beluisteren.

Dit verhaal heeft eerder in De Telegraaf gestaan.