Nieuws/Binnenland

Livingstones watervallen

Donderende mist

De Schotse medische missionaris David Livingstone werd, net als vele andere Afrika-gangers – tot op de dag van vandaag – gegrepen door dit bijzondere continent. Het zieltjes winnen schoot erbij in, want er viel zoveel in kaart te brengen voor de ontdekkingsreiziger. In diens 200e geboortejaar besloot onze verslaggever een van Livingstones grootste ontdekkingen te bezoeken: de Victoria Watervallen.

,,Als ik zo’n honderdvijftig jaar geleden had geleefd, was ik misschien een van de gidsen van David Livingstone geweest”, grinnikt Ronald Libanda. Behendig laveert hij tussen een groep nijlpaarden naar een eiland in de machtige Zambezi. Verderop trekt een kudde olifanten langs en diverse soorten ijsvogels lijken een viswedstrijd te hebben georganiseerd. „Deze rivier is mijn kantoor”, zegt gids Libanda, die deze natuurlijke grens tussen Zambia en Zimbabwe op zijn duimpje kent.

Wij zijn onderweg naar onze accommodatie – de superromantische lodge Sindabezi – na een adembenemende dag in Livingstone, het Zambiaanse stadje vlak bij de Victoria Watervallen. Het is tweehonderd jaar na de geboorte van David Livingstone, de beroemde Schotse ontdekkingsreiziger en zendeling. Een mooie gelegenheid voor een bezoekje aan Mosi-oa-Tunya (de rook die dondert), de watervallen die Livingstone naar koningin Victoria vernoemde.

Boottocht

„De beste manier om de watervallen te zien is vanaf Livingstone Island”, had Kim Phippen ons verteld. De Canadese is al jaren eigenaar van Jollyboys, een van de leukste backpackersonderkomens hier, dus zij kan het weten. Ik had de watervallen al tweemaal vanuit het dorpje Victoria Falls in Zimbabwe gezien – ook een absolute aanrader. Maar de avontuurlijke boottocht naar het Zambiaanse eiland, waar Livingstone het wereldwonder op 16 november 1855 als eerste blanke aanschouwde, blijkt ongeëvenaard.

Livingstone en zijn lokale gidsen peddelden in een vloot uitgeholde boomstammen op de afgrond af, wij doen het in een speedboot. Voor ons uit rijst een kolkende mist omhoog op de plek waar de machtige Zambezi 108 meter naar beneden dondert in een nauw ravijn „Hoewel ik een beetje zenuwachtig was, zei ik niets”, schreef de Schot destijds en ook bij ons klopt het hart in de keel als we dicht bij de afgrond komen. We meren aan in een inhammetje van het eiland, dat balanceert op de rand van de 1708 meter wijde watervallen – in het hoogwaterseizoen de spectaculairste ter wereld.

 

 

Collins Nyambe Masaye laat ons zien dat we best een eindje het water in kunnen wandelen. Wij zijn gek genoeg om hem te volgen – wat een ervaring! Een dubbele regenboog omcirkelt het fantastische natuurgeweld. Kletsnat poseren we voor een paar foto’s. Op Livingstone Island staat het water tijdens ons bezoek zo hoog dat een plons in de duivelspoel – waar je letterlijk tegen de rand van de waterval kan aanzitten – er niet in zit. In het wat verdere verleden waren mensenoffers hier niet ongebruikelijk, maar ook tegenwoordig is dit een heilige plek voor de lokale Tokaleyastam. „Al honderden jaren lang komen mensen hier om in de spray gedoopt te worden en om hun rituelen uit te voeren”, zegt Masaye.

Bungeejump

De afgelopen tien jaar is Livingstone uitgegroeid tot toeristentrekpleister, deels dankzij de politieke en economische problemen in Zimbabwe. Een historisch stoomtreintje, een Big 5-park met leeuwen en jachtluipaarden en talloze souvenirwinkeltjes zijn de moeite waard, maar de meest populaire activiteiten hebben natuurlijk met de watervallen en de rivier te maken. Je kunt het wereldwonder per helikopter of ultralight vliegtuigje bewonderen, raften in de stroomversnellingen onder de watervallen of gewoon lekker door het groene oerwoud van uitkijkpunt naar uitkijkpunt wandelen. „Adrenalinejunkies mogen de bungeejump van de brug tussen Zambia en Zimbabwe natuurlijk niet overslaan”, zegt Phippen. Wie meer wil leren over David Livingstone moet even twee uurtjes naar het gemeentemuseum gaan, waar talloze voorwerpen en originele brieven van de ontdekker te zien zijn.

Er zijn slaapplekken voor elke portemonnee in Livingstone, van backpackhostels tot de dure, statige hotels. Wij hadden het geluk dat we een nachtje mochten slapen in de schitterende vijfsterrenlodge Tongabezi, 20 kilometer stroomopwaarts. De tweede nacht was Sindabezi voor ons gereserveerd, een satellietkamp van de lodge op een eiland in de rivier; zo hemels krijg je het niet gauw! We genieten er met volle teugen van de natuur, de ultraluxe slaaptenten en het diner onder de sterrenhemel. 's Nachts brult in de verte een leeuw. De dagen van David Livingstone mogen dan romantisch klinken, doe mij dit maar!

 

 

 

Tijdens de Vakantiebeurs vindt u alles over Afrikaanse landen zoals Zambia en Zimbabwe in Hal 2.

Reiswijzer

De eenvoudigste manier om naar Livingstone te reizen is per vliegtuig vanuit Johannesburg, en ook Victoria Falls in Zimbabwe heeft een internationale luchthaven. KLM (www.klm.nl) vliegt rechtstreeks van Schiphol naar de Zambiaanse hoofdstad Lusaka, waar je een auto kunt huren. De Nederlandse Karien Kermer heeft een reisbureautje in Livingstone (www.victoriafallszambia.travel). Van februari tot mei zijn de Victoriawatervallen het volst en meest spectaculair, maar de beste tijd om ze te bezichtigen is net daarna, als de mist wat minder is.

Livingstone Memorial

Op de plek in Zambia waar David Livingstone in 1873 op 60-jarige leeftijd overleed aan de gevolgen van malaria en dysenterie, staat nu het Livingstone Memorial – zeker een bezoekje waard! De sympathieke Barbra Changwe houdt er een gastenboek bij en kan mooie verhalen vertellen over de laatste dagen van de Schotse zendeling. Het is ook netjes op even op bezoek te gaan bij Chief Chitambo IV, de troonsopvolger van het oorspronkelijke opperhoofd.

Het monument betoont ook eer aan Livingstones trouwe helpers Chuma en Suza Mniasere, die zijn gebalsemde lichaam 1500 kilometer naar de kust droegen, zodat de Britten het lijk naar Westminster Abbey konden verschepen. Livingstones hart en zijn ingewanden werden begraven op het land van Chief Chitambo, bij wie hij te gast was.

De beste uitvalsbasis voor een bezoek aan het gedenkteken en Chief Chitambo IV is Kasanka National Park (www.kasanka.com), waar de Nederlander Frank Willems ecoloog is en nog een aantal andere landgenoten werkt. Het park is beroemd vanwege de miljoenen fruit etende palmvleerhonden die er in november en december rondhangen. Het is ook één van de beste plekken ter wereld om de sitatoenga, een schuwe Afrikaanse moerasantilope, te spotten.

Slapen

Wij sliepen twee nachten bij Tongabezi en Sindabezi (www.tongabezi.com), een hemelse lodge aan de Zambezi. Livingstone puilt uit van de overnachtingsopties, van Sun International (www.suninternational.com) tot gezellige backpackhostels als Jollyboys (www.backpackzambia.com). In Zimbabwe is het Victoria Falls Hotel (www.victoriafallshotel.co) uit 1904 een klassieker.

 

 

Kopje koffie

Onderweg van de Zambiaanse hoofdstad Lusaka naar de Victoriawatervallen (een kleine 500 km) passeer je na ruim een uur de Munalipas, waar David Livingstone voor het eerst de Kafuerivier zag.

Willem Lublinkhof, een exentrieke Nederlander uit Twente, startte in de jaren 60 een boerderij aan de voet van de pas, die sindsdien is uitgegroeid tot de grootste koffieplantage van het land (www.munalicoffee.com). Tegenwoordig bestiert hij de plantage met zoon Jesper.

Eten

Café Zambezi (www.facebook.com/CafeZambezi) aan de hoofdweg in Livingstone heeft heerlijke traditionele Afrikaanse maaltijden en bij het Zambezi Waterfront (www.thezambeziwaterfront.com) dineer je mooi langs de rivier. De Fezbar (fezbarmexicanbarandgrill@yahoo.com) is a populaire plek om uit te gaan.

Reisdocumenten

Je kunt bij binnenkomst in Zambia een visum kopen (25 dollar). Je moet voor je reis ook even naar de GGD om een Yellow Fever vaccinatie te halen voor je naar Zambia gaat. Informeer ook naar overige inentingen.

Geld

Je kunt in Livingstone gewoon (kwatcha) pinnen.

Dr. Livingstone, I presume

David Livingstone werd op 19 maart 1813 geboren in een arm gezin in het Schotse Blantyre. Hij kon goed leren en ging als medische missionaris naar zuidelijk Afrika. Zijn motto was Christianity, commerce and civilization, maar De verspreiding van het evangelie schoot er bij in. Wel bracht hij veel nieuwe gebieden in kaart, zoals het Malawimeer en de watervallen, die hij naar koningin Victoria vernoemde. Een poging om een handelsroute te openen via de Zambezi faalde, net als een zoektocht naar de bron van de Nijl. De Amerikaanse journalist Henry Morton Stanley spoorde hem op en werd beroemd om de begroeting: „Dr. Livingstone, I presume?”