1021682
Binnenland

2013: overheid schept verwarring

De Kerstdagen en Oudjaar naderen en dat is altijd weer een moment om terug te kijken naar het afgelopen jaar. Wat mij betreft is 2013 samen te vatten als een jaar van onduidelijkheid. De wet BeZaVa (populair Modernisering Ziektewet) werd van kracht en ook het eigen risicodragerschap voor de Ziektewet per 1 januari 2014 werd een belangrijk item. Voor werkgevers en adviseurs betekende dit op zijn minst een uitdaging!

De onduidelijkheid begon al met het telkens weer uitstellen van de datum waarop werkgevers van het UWV een overzicht zouden ontvangen van de aan hen toegerekende Ziektewetuitkeringen uit 2012. Deze vormen de basis voor de gedifferentieerde  Ziektewetpremie in 2014 en een belangrijke factor bij de keuze voor het wel of niet aangaan van het eigenrisicodragerschap Ziektewet. Aanvankelijk zou dit overzicht in april worden verstuurd en uiteindelijk werd het door veel bedrijven pas in september ontvangen. De communicatie over deze brieven en het moment (vakantieperiode) vanuit de overheid was ongelukkig. In de brief stond geen einddatum van de toegerekende uitkeringen, dus de te verwachten hoogte van de gedifferentieerde premie werd niet duidelijk. Ook werd het na een telefoontje met UWV voor werkgevers pas duidelijk dat alleen bedrijven die een ZW-uitkering kregen toegerekend een brief zouden ontvangen. Een brief waarin het UWV verklaarde geen uitkering toe te rekenen werd geweigerd, omdat het UWV niet wilde toezeggen dat de administratie klopte. Wat moest een werkgever met deze schijnzekerheid? Tevens lieten de brieven met de toe te rekenen WGA-instroom in 2012 van flexwerkers lang op zich wachten.

Veel onduidelijkheid

Een volgende onduidelijkheid: de voorwaarden waaronder een werkgever eigenrisicodrager voor de Ziektewet mag worden. De meeste werkgevers wisten dat ze dit voor 2 oktober moesten aanvragen. Ook wisten ze dat alleen de aanvraag niet voldoende was, maar dat er ook aanvullende informatie naar de Belastingdienst moest worden gestuurd. Maar welke informatie, dat was niet duidelijk. De Belastingdienst en het UWV stelden aanvankelijk op hun sites verschillende eisen aan een complete aanvraag: alleen een verklaring van een geregistreerd bedrijfsarts dat die ook de begeleiding van de Ziektwetuitkeringsgerechtigden (art. 29 lid 2 ZW ) zou verzorgen, of ook een verzuimprotocol. Maar wie bij de Belastingdienst kan een protocol inhoudelijk beoordelen? Daar is de Belastingdienst toch niet voor? En waarom wel een protocolcontrole voor de ZW-eigenrisicodragers en niet voor de publiek verzekerde werkgevers? Later nam de Belastingdienst genoegen met een gezamenlijke verklaring van de werkgever en arts…

Weer een andere onduidelijkheid betrof het feit dat volgens de nieuwe wetgeving verzekeraars en werkgevers in 2016 met terugwerkende kracht financieel verantwoordelijk werden voor WGA-uitkeringen van uit dienst getreden flexmedewerkers met een eerste ziektedag in 2010! Het UWV was verantwoordelijk voor de begeleiding en de werkgevers/verzekeraars kregen plots de rekening gepresenteerd! De minister heeft na een uitgebreide lobby van verzekeraars aan deze situatie een einde gemaakt door uitsluitend WGA-instroom van een flexwerker toe te rekenen die een eerste ziektedag in 2016 heeft. Maar wie de rekening betaalt voor de zieke flexwerker die tussen 2014 en 2016 ziek wordt en later de WGA instroomt, is nog altijd niet bekend.

En als laatste: de gedifferentieerde premie per bedrijf. Werkgevers moeten drie premies gaan betalen: Ziektewet, WGA-flex en WGA-vast. Normaal gesproken werden deze premies (WGA-vast) al in november bekend gemaakt, maar nu pas vanaf 18-12. Dus op het moment dat werkgevers langzaam het jaar aan het afronden zijn en de budgets voor 2014 al klaar hebben, komen deze premies pas.

Het kwaad is inmiddels geschied en verzekeraars hebben geleerd van hun honger naar marktaandeel en onvoldoende begeleiding van werkgevers. Zij zijn (terecht) eindelijk zeer selectief geworden in het accepteren van risico’s en eisen meer betrokkenheid van de werkgevers. Premies zijn verhoogd naar een 'normaal' niveau en voorwaarden aangepast.

Omwenteling

Kortom: in 2013 is veel onduidelijkheid ontstaan. De sociale zekerheid is op zijn kop gezet en duidelijk is dat de werkgevers meer en meer zelf verantwoordelijk worden voor de financiële gevolgen van ziekte en arbeidsongeschiktheid van zowel de vaste als flexibele arbeidskracht.

Voor 2014 betekent dit in mijn ogen maar één ding: 2014 zal het jaar van de omwenteling moeten worden. Het door werkgevers in ruil voor verzekeringspremie over de schutting kunnen gooien van re-integratie-verantwoordelijkheden is voorbij. Verzekeraars hebben geleerd van hun fouten. Verzuim- en WmmIA-schadelast kost geld, zowel voor de vaste als flexibele arbeidskracht. Dit besef ontbreekt teveel.  Verzekeraars en UWV hebben gefaald bij de re-integratie en nu is het de beurt aan de werkgevers om dit zelf op te pakken: bij de bron. Eigenrisicodragerschap van zowel het verzuim-, Ziektewet als WGA-risico is een bijna logische stap om de touwtjes in eigen handen te kunnen houden. Maar dan wel op basis van goede begeleiding en informatie. Als dit bewustzijn doordringt, dan kan begonnen worden met de enige goede wijze om de hoge verzuim-, Ziektewet- en WGA -kosten te beperken: Gericht beleid en daadwerkelijke samenwerking tussen de primair verantwoordelijke werkgever, de werknemer, de adviseur en verzekeraar. Dit alles gebaseerd op duidelijke afspraken.

Ik wens u een duidelijk, rustig en goed 2014 toe.