Nieuws/Binnenland
1022734
Binnenland

Oldeberkoop; krijgshaftig verleden

Oldeberkoop is een mooi, Fries brinkdorp waar het zo vredig stil is dat je er bij wijze van spreken een kanon kunt afschieten. Dat kan écht, want sinds 1981 staat bij de ingang van het dorp een kanon op een officieel door het Wapenmuseum in Delft goedgekeurd affuit.

Het nu zo vredige dorp heeft namelijk een nogal krijgshaftig verleden. Het kanon werd opgegraven toen men de contouren van de Bekhofschans weer zichtbaar maakte. De schans maakte in de 16e en 17e eeuw deel uit van de Friese Waterlinie, maar de eerste keer dat het dorp daadwerkelijk in de boeken wordt vermeld, is in 1228, toen doordat zich hier in 1228 een Fries leger verzamelde om Drenthe, dat tot het bisdom Utrecht behoorde, tot de orde te roepen.

De Drenten waren in opstand gekomen tegen het bisschoppelijk gezag, doodden bisschop Otto II tijdens de Slag bij Ane en de Friezen werden door zijn opvolger, Wilbrand van Oldenburg, opgeroepen hem te steunen om zijn gezag te herstellen. De Friezen verloren de slag echter door verraad.

Friese natuur

Tegenwoordig is Oldeberkoop een plaats om rustig oud te worden. Dat doen ze bijvoorbeeld in de voormalige Landbouwschool, de eerste in zijn soort die in 1921 werd opgericht. Uniek, want doorleren na de lagere school was honderd jaar geleden verre van gewoon. De kinderen waren veel te hard nodig op de boerderij of tuinderij. Op deze school kregen ze de kinderen echter toch nog één dag per week vervolgonderwijs. In Het fraai geconserveerde pand is nu een tehuis voor ouderen met geheugenproblemen gevestigd.

Even voorbij de voormalige school slaan we af, de heerlijke Friese natuur in. We wandelen via bosschages langs de ijsbaan van IJsclub Vooruit. Opgericht in 1881 en daarmee een van de oudste ijsverenigingen van ons land. De ijsbaan voorbij lopen we verder over bungalowpark Molenbosch waar ook in deze maanden wordt gewoond.

Via een mooie eikenlaan gaan we het Friesland in zoals we het vooral kennen. Groen, vlak, vele boerderijen, af en toe een bosje, een waakzame hond op een erf, houtwalletjes, weidse vergezichten. En… heerlijke stilte!

 

Tjonger

We lopen via een pad door de weilanden naar één van de sluizen in de Tjonger, een riviertje dat vroeger uitmondde in de Zuiderzee, waar nu het plaatsje Kuinre ligt. Sinds de aanleg van de Noordoostpolder wordt het water afgevoerd door de spuisluizen in Harlingen en Stavoren. Het riviertje is al meer dan honderd jaar gekanaliseerd, waar ook de pleziervaart inmiddels gretig gebruik van maakt.

De Tjonger vormt een taalgrens: ten noorden ervan wordt Fries gesproken, ten zuiden spreekt men Nedersaksisch – zeg maar zoals Erik Hulzebosch – en noemt men het voormalige riviertje Kuunder.

Verderop wandelen we de Kiekenbergen in, een op stuifduinen gevormd bos- en heidegebied. Waar al heel lang mensen komen, want er zijn Romeinse munten, potscherven uit de 9e eeuw en enkele graven gevonden. Als u geluk hebt, kunt u er reeën of een bosuil spotten.

 

Rijksmonumenten

Voordat we weer bij de Tjonger komen om terug te wandelen naar Oldeberkoop, passeren we een zwerfkei, hier ’neergelegd’ tijdens de laatste ijstijd. Het laatste stuk gaat immer gerade aus over een fietspad richting het pleziervaarthaventje, waar het nu stil is maar waar in zonniger tijden plezierboten kunnen aanleggen die de Turfroute varen.

Terug in het dorp vallen de vele karakteristieke, monumentale panden op. De oude dorpskom van Oldeberkoop is zelfs aangewezen als beschermd dorpsgezicht, terwijl twaalf panden op de lijst van rijksmonumenten staan. De Bonifatiuskerk, het oudste gebouw in Oldeberkoop, dateert uit de 12e eeuw en was aanvankelijk geheel uit tufsteen opgetrokken. De met gele Friese steentjes gemetselde toren staat er al sinds de 17e eeuw, de ringmuur is vorig jaar nog gerestaureerd.

Zaterdag 14 december a.s. kunt u er genieten van de kerstmarkt en volgend jaar, in de zomermaanden, van de kunst- en kijkroute Open Stal. Typerend voor dit dorp met bruisend verenigingsleven. Je zal er maar oud mogen worden!

Reacties: jduijs@telegraaf.nl

Midwinterwandeling

Morgen, zondag 8 december, wordt weer de Midwinterwandeling in de prachtige omgeving van Markelo georganiseerd. U kunt kiezen tussen afstanden van 7 tot 15 km.

De start is tussen 10.30 uur en 14.00 uur, parkeren is gratis op de parkeerplaats van Dieka v/d Kruusweg aan de Oude Rijssenseweg 11, 7475 SM in Markelo. De kosten zijn € 2,00 p.p.; kinderen tot 12 jaar gratis!

Info: www.folkloristische-vereniging-markelo.nl

Wandelwijzer

14,5 km, 75 procent onverhard. Honden toegestaan. Horeca in Oldeberkoop.

De wandeling begint en eindigt bij de Bonifatiuskerk, in het centrum van Oldeberkoop.