Nieuws
1025209
Nieuws

'Grote lege vlakte' banenwonder VS

Het gaat de goede kant op met de Amerikaanse arbeidsmarkt. Maar er zijn ook grote verschillen tussen de staten. Met dank aan schaliegas.

Vrijdagmiddag maakt het Amerikaanse ministerie van arbeid het nieuwste banenrapport wereldkundig. Naar de gegevens wordt reikhalzend uitgekeken, zeker met de rapportage van salarisverwerker ADP in het achterhoofd. De 215.000 nieuwe banen die ADP in november registreerde, verpletterden de marktverwachtingen.

Bouwsector

In het algemeen gaat het de goede kant op met de arbeidsmarkt, zeker vergeleken met de situatie in Nederland en Europa. Vrijwel alle sectoren laten een groei van de werkgelegenheid zien.

Ook de bouwsector. "De huizenprijzen stijgen alweer sinds februari 2012", zegt VS-econoom Philip Marey van Rabobank. "Nu is er weer genoeg vraag om nieuwe huizen te gaan bouwen. En dus zijn daar mensen nodig."

Daarnaast is het seizoen gunstig. Zo liet webwinkel Amazon vorige maand weten dat het 70.000 extra tijdelijke krachten inhuurt vanwege de feestdagen. Waarschijnlijk kunnen 'enkele duizenden' van die werknemers ook in het nieuwe jaar blijven. Pakjesbezorger UPS trok 55.000 nieuwe tijdelijke medewerkers aan.

Moed opgegeven

Toch is de arbeidsmarkt in de VS "nog niet uit het donkere bos", meent hoofdeconoom Luc Aben van Van Lanschot. "Het meest bekeken werkloosheidspercentage daalt weliswaar richting 7%, maar als je het breder bekijkt, ziet het plaatje er toch anders uit."

Er zijn namelijk ook werklozen die de moed hebben opgegeven en zijn gestopt met het zoeken naar een baan. En er is ook een grote groep werknemers die een baan heeft geaccepteerd voor minder uren dan ze eigenlijk zouden willen.

"Dan kun je wel zeggen: je hebt tenminste werk, dus je moet tevreden zijn", zegt Aben, "maar waarschijnlijk is het dan niet genoeg om je gezin te onderhouden. Als je deze groepen ook meerekent, kom je op een werkloosheidspercentage van rond de 14%. Voor 2008 stond dat percentage nog rond de 8%. Er is dus nog wel een weg te gaan."

Ook Wim Zwanenburg van Stroeve & Lemberger wijst op de dalende participatiegraad. "Daarnaast zit Amerika al heel lang in een traag groeiende economie. Het banenverlies in de crisis is heel groot geweest, en met een langzame groei duurt het ook lang voordat dat goedgemaakt is."

Lege vlaktes

Maar er zijn een paar staten die een aas in de mouw hebben. Of beter: in de grond. Staten als North-Dakota en Texas zitten namelijk op grote voorraden schaliegas. "We kennen die staten vooral als grote lege vlaktes, de empty states", zegt Zwanenburg.

In North Dakota wonen bijvoorbeeld nog geen 700.000 mensen, nog 100.000 minder dan in Amsterdam. Maar de staten worden inmiddels wel aangeduid als 'emerging markets' van de VS. Volgens sommige schattingen komen er tot aan 2015 zo'n 900.000 banen bij die zijn gerelateerd aan schaliegas.

Er verhuizen werkzoekenden vanuit andere staten naar deze staten, want er zijn banen en het leven is er relatief goedkoop. "En met bedrijven die schaliegas winnen komen ook er ook weer andere bij, zoals in de verzorgende beroepen", zegt Zwanenburg.

En met het verdiende geld kan de staat nog eens een nieuwe weg aanleggen of scholen. "Bovendien zijn de banen die met schaliegas te maken hebben vaak hoogwaardige banen", zegt Marey. "Het leidt dus niet alleen tot meer banen, maar ook tot betere banen."

Huizenbubbel

De schaliegas-staten nemen een voorsprong op staten die nog worstelen met de gevolgen van een geknapte huizenbubbel, zoals Florida en Californië.

Zo'n ontwikkeling kan natuurlijk niet zonder een handzame afkorting. Obligatiebelegger Pimco noemde in een rapport de 'DOTs' (North Dakota, Oklahoma en Texas). Bij Pimco denken ze dat deze staten het meest kunnen profiteren, mocht er uiteindelijk een pijpleiding van noord naar zuid worden aangelegd voor schaliegas.

Naast schaliegas is er nog een ontwikkeling die voorzichtig een rol begint te spelen. Die staat bekend als 'reshoring'. Simpel gezegd: het terughalen van productie uit lagelonenlanden naar de thuismarkt. Door het schaliegas dalen de energiekosten in de VS, waardoor dicht bij huis produceren weer aantrekkelijker wordt. De hogere loonkosten in China helpen daar ook bij.

"Reshoring is een beginnende trend", zegt Aben. "Maar hierbij is ook de technologische ontwikkeling belangrijk. Het is niet gezegd dat als in China een persoon een knopje aan een iPad plakt, dat in de VS ook door een persoon wordt gedaan."