Nieuws/Buitenland
1025220
Buitenland

Reacties op het overlijden van Nelson Mandela

Mandela: kolos van onberispelijke integriteit

Zowel uit binnen- als buitenland stromen de reacties binnen op het overlijden van Nelson Mandela.  Vriend en vijand is het erover eens dat Mandela een bijzondere plaats inneemt in de geschiedenis van Zuid-Afrika. Enkele van de internationale reacties:

EU-president Herman van Rompuy en voorzitter van de Europese Commissie José Manuel Barroso noemen het een zeer droeve dag. Niet alleen voor Zuid-Afrika, maar voor de hele internationale gemeenschap. "We rouwen om de dood van een van de grootste politici van onze tijd.”

Van Rompuy en Barroso zien Mandela als „symbool van gerechtigheid, vrijheid en respect voor de mensenrechten” en roemen zijn voorbeeld. „Hij leerde ons een belangrijke les in verzoening, politieke transitie en sociale verandering.” Namens de EU condoleren ze de familie en het Zuid-Afrikaanse volk met de dood van Mandela.

Thabo Mbeki, die Mandela in 1999 opvolgde als president van Zuid-Afrika: „Zijn dood markeert het einde van een historisch tijdperk van heldendaden.” Mbeki noemt het overlijden van Mandela een triest moment voor zijn familie. „Maar het is ook een persoonlijk verlies voor ons, want hij was decennialang onze gids.” Terwijl het land rouwt, is Mandela's missie nog niet vervuld, zegt Mbeki. „We moeten de fundamentele vraag stellen wat we moeten doen om een democratisch, niet-racistisch, niet-seksistisch en welvarend Zuid-Afrika op te bouwen.”

De Duitse bondskanselier Angela Merkel noemt de overleden oud-president van Zuid-Afrika „een lichtend voorbeeld voor de wereld”. „Vele jaren in de gevangenis konden Nelson Mandela niet breken of verbitteren. Uit zijn boodschap van verzoening is uiteindelijk een nieuw, beter Zuid-Afrika ontstaan.” Merkel roemt verder de geweldloze manier waarop Mandela zich tegen het racisme verzette.

De Franse president François Hollande: „Nelson Mandela heeft geschiedenis geschreven voor Zuid-Afrika en de wereld. Mandela was een onvermoeibare strijder tegen de apartheid.” Hollande sprak zijn waardering uit voor Mandela's prestaties van verzoening na het einde van de apartheid.

Volgens Desmond Tutu, evenals Mandela winnaar van de Nobelprijs voor de vrede,  steekt Nelson Mandela „met kop en schouders uit” boven zijn tijdgenoten. Dat schrijft de Zuid-Afrikaanse geestelijke  net als Mandela een prominent strijder tegen de apartheid, in een gastcolumn op de nieuwssite Allafrica.com.

„Een kolos van onberispelijke moraliteit en integriteit, de meest bewonderde en vereerde publieke persoon ter wereld.” Zo ziet Tutu de overleden leider. Mandela is „Zuid-Afrika's George Washington, het icoon van vrijheid en verbroedering en de onbetwiste grondlegger van het moderne, democratische Zuid-Afrika”, aldus de Anglicaanse bisschop.

In een uitgebreid artikel memoreert Tutu het leven van Mandela en zijn persoonlijke band met hem. „Hij was niet alleen een geweldige gift aan de mensheid, maar gaf Zuid-Afrikanen en Afrikanen een goed gevoel over wie wij zijn. Hij gaf ons trots. God zij geloofd.”

Ook in Azië heeft Nelson Mandela grote indruk gemaakt. Zo zei de Japanse premier Shinzo Abe dat met de dood van Nelson Mandela is een groot leider heengegaan. "Hij heeft met ijzeren wil gevochten om de apartheid te beëindigen. Hij heeft bevolkingsgroepen in Zuid-Afrika met elkaar verzoend. Ik heb diep respect voor alles wat deze Zuid-Afrikaanse president heeft bereikt. Daarnaast hoop ik dat Zuid-Afrika de pijn snel verwerkt en verder gaat in zijn ontwikkeling”, aldus Sihinzo Abe.

De Chinese president Xi Jinping: „Wij willen ons medeleven betuigen na het overlijden van de voormalige Zuid-Afrikaanse president Nelson Mandela. Zijn buitengewone bijdrage aan de ontwikkeling van onderlinge betrekkingen en het beëindigen van de apartheid wordt bijzonder geprezen. We hebben een staatsman van wereldfaam verloren.”

De Dalai Lama, spiritueel leider van de Tibetaanse boeddhisten: „De wereld heeft een groot leider verloren, wiens standvastigheid en vastberadenheid een sleutelrol speelde bij het veiligstellen van vrede en verzoening na de apartheid. Nelson Mandela was een moedig man, een man van principes en onbetwistbare integriteit, een geweldige mens. Iemand over wie we oprecht kunnen zeggen: hij heeft een betekenisvol leven geleid. Op persoonlijk gebied zal ik een dierbare vriend missen, voor wie ik grote bewondering en respect heb. Zijn geest zal voortleven. De beste manier waarop we hem kunnen eren, is door ons op dezelfde manier in te zetten voor vrede en verzoening als hij deed.”

De Israëlische president Shimon Peres (90): „De wereld heeft een groot leider verloren die de loop van de geschiedenis heeft veranderd. Wij rouwen samen met alle landen in de wereld en het Zuid-Afrikaanse volk, dat een exceptionele leider heeft verloren. Mandela was een gepassioneerd voorvechter van democratie, een gerespecteerd bemiddelaar, winnaar van de Nobelprijs voor de Vrede, maar boven alles iemand die bruggen sloeg en een hoge persoonlijke prijs heeft betaald voor zijn strijd.”

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu: „Mandela was een van de grote figuren van onze tijd. Hij was de vader van zijn natie, een man met visie en een vrijheidsstrijder die geweld verwierp.”

De Russische president Vladimir Poetin: „Nelson Mandela was een van de prominentste politici van onze tijd. Zijn naam is verbonden aan de overwinning op de apartheid en het opbouwen van de democratische Republiek Zuid-Afrika. Mandela, een man die de zwaarste omstandigheden heeft doorstaan, is tot het einde van zijn leven trouw gebleven aan zijn idealen van humanisme en rechtvaardigheid.”

Paus Franciscus verwacht dat Nelson Mandela de Zuid-Afrikanen nog lang zal blijven inspireren om gerechtigheid en het algemeen belang in hun politieke ambities voorop te stellen. Hij prijst in een telegram aan president Jacob Zuma de donderdag overleden anti-apartheidsstrijder omdat die een nieuw Zuid-Afrika wilde grondvesten op de vaste fundamenten van de geweldloosheid, de verzoening en de waarheid.