Nieuws/Binnenland
1041391
Binnenland

Musea hebben 139 'geroofde' kunstwerken

Nederlandse musea hebben 139 kunstvoorwerpen in hun collecties die tussen 1933 en 1945 tijdens het naziregime (vermoedelijk) zijn geroofd, geconfisqueerd of gedwongen verkocht. Daaronder zijn 69 schilderijen, 24 tekeningen en 13 joodse rituele objecten. De stukken liggen momenteel in 41 verschillende musea.

Dat blijkt uit een jarenlang onderzoek naar de herkomstgeschiedenis van de collecties in musea. De Nederlandse Museumvereniging vroeg haar leden in 2009 de 'roofkunst' vanaf 1933 tot en met het einde van de Tweede Wereldoorlog in kaart te brengen. Aan het onderzoek deden 162 musea mee.

De meeste ontvreemde kunstvoorwerpen bevinden zich in het Gemeentemuseum Den Haag. Ook in het Rijksmuseum, het Amsterdam Museum en het Stedelijk Museum bevindt zich veel geroofde kunst. De objecten waren veelal eigendom van joodse eigenaren, die door de nazi's werden gedwongen hun kunstwerken af te staan of tegen een veel te lage prijs te verkopen.

Aan 61 objecten is een naam gekoppeld. In die gevallen proberen musea in contact te treden met familieleden of erfgenamen van de oorspronkelijke eigenaar. Zij kunnen de kunstwerken claimen via de zogeheten Restitutiecommissie.

Van 78 objecten is onzeker wie de eigenaren waren. De betreffende kunstwerken zijn vanaf dinsdagmiddag 16.00 uur te raadplegen op de website musealeverwervingen.nl. Musea hopen dat bezoekers van de site meer informatie kunnen verschaffen over de herkomst.

Voor het onderzoek doken musea in archieven, aanwinstboeken en andere interne stukken, zei kunsthistoricus Rudi Ekkart, die leiding gaf aan een commissie die toezag op het onderzoek. Hij meent dat de musea voldoende hebben meegewerkt. „Als we het idee hadden dat er iets te haastig te werk was gegaan of dat het niet volledig of zorgvuldig was onderzocht, brachten medewerkers van de commissie een bezoek aan het museum.”

Ruim 400 musea deden niet mee aan het onderzoek, bijvoorbeeld omdat ze zich uitsluitend richten op moderne kunst of omdat ze een botanische collectie hebben.