Nieuws/Binnenland

NIEUWS

Eerste prijs voor Gelderse waaiersluizen in Asperen

De Gelderse waaiersluizen in Asperen wonnen 10 oktober 2013 de eerste prijs in de jaarlijkse wedstrijd voor restauratieprojecten van de stichting Historische Sluizen en Stuwen. De zeldzame sluizen zijn onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. De sluizen hielpen bij het onder water zetten van land. Zo werd de opmars van de vijand gestuit en het westen van Nederland verdedigd.

Projectmanager Jaap Lamers van Dienst Landelijk Gebied ontving namens eigenaar Provincie Gelderland de prijs uit handen van gedeputeerde Piet de Vey Mestdagh van de provincie Groningen. De prijs werd uitgereikt tijdens de 7e Nationale Stuwen- en Sluizendag. De jury noemde de sluizen ‘voorbeeldig gerestaureerd’ en daarom ‘de onbetwiste nummer één’ uit de wedstrijd.

Restauratie

De twee monumentale waaiersluizen liggen vlakbij Asperen. De sluizen zijn in hun oude staat hersteld, zodat ze weer open en dicht kunnen. Voor de noordelijke sluis - het dichtst bij Fort Asperen - zijn met behulp van de oorspronkelijke bouwtekeningen nieuwe houten deuren gemaakt door Aannemersbedrijf B. Van Hees en Zonen. Bij de andere sluis zijn stalen deuren geplaatst volgens een later ontwerp. Zo zijn sluisdeuren uit verschillende perioden zichtbaar. Het natuursteen om het sluizencomplex is vervangen of hersteld.

Zeldzame constructie

In de hele wereld zijn nog maar zeven waaiersluizen te vinden. De waaiersluizen in Asperen maken deel uit van de Nieuwe Hollandse Waterlinie: een indrukwekkende verdedigingslinie van 85 kilometer lengte tussen Muiden en de Biesbosch. Deze militaire linie is in 1815 aangelegd ter verdediging van het westen van Nederland door het onder water zetten van brede stroken land. De deuren van een waaiersluis zijn speciaal: ze kunnen ook tegen de stroming in worden geopend of gesloten. Als de waaiersluizen bij Asperen werden gesloten, stremde het water in de Linge. Zo kon het omringende land onder water worden gezet en de vijand tegengehouden. Dit unieke waterkundige werk is uitgevonden door Jan Blanken (1755-1838), eerste Inspecteur-Generaal van Waterstaat.

Nieuwe Hollandse Waterlinie

De overheid werkt samen met eigenaren, bewoners en andere betrokkenen aan de herkenbaarheid en instandhouding van de Nieuwe Hollandse Waterlinie: een prachtige cultureel en landschappelijk erfgoed. Het ingenieuze systeem van sluizen, dijken en inundatiekanalen inspireert tot allerlei initiatieven. Veel forten krijgen een verrassende bestemming en de linie-elementen worden weer zichtbaar. Zo ontstaat een lint vol historie, natuur, cultuur, educatie en ontspanning, dat van groot economisch en maatschappelijk belang is voor de inwoners van de gemeenten in Gelderland.

Uitvoering

Provincie Gelderland kocht de dubbele waaiersluis in maart 2011. In opdracht van de provincie zorgde Dienst Landelijk Gebied ervoor dat de restauratie uitgevoerd werd. Bureau Verlaan & Bouwstra was de architect van de restauratie. Aannemersbedrijf B. Van Hees en Zonen uit Utrecht vervaardigde de sluisdeuren en voerde de restauratie uit. Dienst Landelijk Gebied begeleidde de uitvoering. De provincie en het waterschap Rivierenland financierden de restauratie. De restauratie werd in juni 2012 vorig jaar opgeleverd.