1048191
Binnenland

Schenken of lenen aan kind?

Van de kabinetsplannen die op Prinsjesdag zijn gepresenteerd, is voor mijn vak de verruiming van de vrijstelling van het schenkingsrecht bijzonder interessant. 

Ongeacht wie aan wie schenkt en ook zonder dat de leeftijd van de ontvanger een drempel kan zijn, is het nu mogelijk om belastingvrij 100.000 euro te schenken. De enige eis die nog gesteld wordt door de Belastingdienst is dat het geld in de eigen woning gestoken moet worden door de ontvanger. Ik noem dit de gouden jubel-vrijstelling.

Er is er veel voor te zeggen om gebruik te maken van deze vrijstelling, maar graag wil ik ook een andere mogelijkheid onder uw aandacht brengen. Ik ga hierbij wel voorbij aan zaken als de drempelvrijstellingen die ieder jaar gelden voor het schenkingsrecht en het eigen woningforfait dat de hoogte van de belastingteruggaaf van rente op de eigen woning schuld (hypotheekrente) bepaalt.

Besparing schenkbelasting, maar geen aftrek meer

De situatie is als volgt: ouders willen en kunnen aan hun enige kind 100.000 euro schenken. Normaal zou bij een schenking van zo’n bedrag 10 procent belasting voldaan moeten worden, oftewel 10.000 euro.

De fiscus loopt dit bedrag mis als de gouden jubel-vrijstelling benut wordt. Dat is niet logisch in deze tijd waarin ook de overheid de tering naar de nering moet zetten en moet bezuinigen. Er moet dus een andere plek zijn, waar dit gemis wordt goed gemaakt.

Omdat het geld in het eigen huis wordt gestoken, betekent dit voor de inkomstenbelasting van het kind dat het de komende dertig jaar over dit bedrag geen hypotheekrenteaftrek kan krijgen. En dit is waar het gemis meer dan goed wordt gemaakt.

Cijfervoorbeeld gemiste hypotheekrenteaftrek

Stel dat de ouders het geld nu eens niet belastingvrij schenken aan hun kind, maar juist lenen voor bijvoorbeeld de aankoop of verbouwing van de eigen woning. Hun kind heeft dan, als voldaan wordt aan de eisen van de hypotheekrenteaftrek, de komende dertig jaar een aftrekpost in zijn aangifte voor de Inkomstenbelasting. Rekenen de ouders hun kind 6 procent rente per jaar, dan is die aftrekpost dus 6000 euro.

Heeft het kind een laag inkomen, dan betaalt het 30 procent (afgerond) aan belastingen, maar krijgt het ook 30 procent terug van de betaalde rente. Dat is dus jaarlijks 1800 euro.

Na ruim vijf jaar is de teruggaaf van de hypotheekrente al hoger dan het bedrag dat aan schenkingsrecht bespaard is als de 100.000 euro belastingvrij geschonken zou zijn.

Bij een hoger inkomen betaalt hun kind 40 procent aan inkomstenbelasting. De teruggaaf voor de hypotheekrente is dan 40 procent van 6000 euro, oftewel 2400 euro per jaar. Het omslagpunt ligt dan al op minder dan drie jaar.

Kritische lezers zullen direct opmerken dat sinds 1 januari 2013 de regel geldt dat betaalde rente alleen aftrekbaar is als de lening minimaal volgens een annuitaïr schema wordt afgelost. De teruggaaf van de hypotheekrente wordt daardoor steeds kleiner omdat de schuld in dertig jaar tijd geheel wordt afgelost. Maar omdat de maandelijkse betalingen in de eerste jaren voor het overgrote deel bestaan uit rente en niet uit aflossing maakt het voor deze eenvoudige berekening niet uit. Het omslagpunt zal een paar maanden later liggen.

Advies

Het mag duidelijk zijn dat de nieuwe vrijstelling voor het schenkingsrecht van 100.000 euro niet zaligmakend is. Weliswaar levert het de overheid minder schenkingsrecht op, maar doordat de ontvanger het geld moet besteden aan de eigen woning is diens hypotheekschuld en dus ook de bijbehorende aftrek van de hypotheekrente lager. Voor de totale balans van de Staat der Nederlanden is dat voordeliger.

Is mijn advies dus dat ouders geen gebruik moeten maken van de nieuwe vrijstelling van het schenkingsrecht en per definitie het geld aan hun kinderen moeten lenen? Dat is niet het geval.

Er spelen, zoals altijd in ons vak, namelijk ook andere zaken mee, waardoor een schenking toch de voorkeur geniet. De ouders zullen nu 1,2 procent inkomstenbelasting betalen over het vermogen in Box 3. Na de schenking zit dat geld “in de stenen bij de kinderen” en dus in Box 1, waardoor de ouders jaarlijks over die 100.000 euro geen belasting hoeven te betalen en de kinderen ook niet.

Door geld te schenken, krijgen de kinderen bijvoorbeeld ook de gelegenheid om een mooier en duurder huis te kopen dan zij op grond van hun inkomen zouden kunnen betalen. De ouders maken het woonplezier van hun kinderen mee omdat ze met de warme hand hebben gegeven.

Het kan ook zijn dat door de schenking van de ouders hun kinderen de kans krijgen om minder te gaan werken. Immers, na ontvangst van de gouden jubel-vrijstelling dalen de maandlasten als de bestaande hypotheekschuld bij de bank wordt afgelost. Dat biedt de kinderen misschien de mogelijkheid om hun ouders in die extra vrije tijd te verzorgen bij ziekte.

Beter idee

En misschien wel de belangrijkste reden waarom een schenking een beter idee kan zijn: de ouders hebben na de schenking minder vermogen. Dat is van belang voor het geval ze worden opgenomen in een verzorgingshuis of verpleegkliniek en zij een eigen bijdrage moeten betalen. Die eigen bijdrage wordt onder meer bepaald aan de hand van hun vermogen. Daarbij wordt 12 procent per jaar als hun rendement op het spaargeld gehanteerd, waardoor intering op het vermogen noodzakelijk kan zijn. Na belastingvrije schenking van 100.000 euro hoeven ze dat bedrag in ieder geval niet meer 'op te eten'.