Nieuws/Binnenland

Varen langs het Galápagos van de armen

Peru; avontuur op de Amazone

Peru staat bekend als land van de Inca’s, met zijn indrukwekkende Andesgebergte, steden als Cuzco en de ruïnes van Machu Picchu. Maar het land kent veel meer schoonheid. Wij reisden van de Ballestas-eilanden voor de kust van schiereiland Paracas naar het regenwoud van de Amazone.

Een oorverdovend gebrul. Alsof er een voetbalstadion losgeslagen mannen op ons af stormt. Verbaasd turen we in de verte. We bevinden ons op een boot die vanaf de kust bij Paracas, zo’n 285 kilometer ten zuiden van hoofdstad Lima, richting Ballestas eilanden vaart: groepen rotsformaties waar ruim 150 vogelsoorten leven, waaronder pinguïns, aalscholvers, gieren en pelikanen. En, zoals onze gids zei: „Wie weet zien we een zeeleeuw.”

Totaal verrast zijn we door de honderden, duizenden, misschien wel tienduizend zeeleeuwen die als een dolle tekeer gaan om ons te begroeten. Vanaf de rotskust duiken ze het water in en met tientallen tegelijk springen en duiken ze om onze boot heen, als stuntmannen die om het hardst strijden om een befaamde rol. Als ze niet zo hard zouden brullen, zou het de indringende geur zijn die het meest zou opvallen: hun stank is op zijn zachtst gezegd aanwezig. Maar zelfs de grootste zuurpruim zou in lachen uitbarsten van een wonderlijke ontmoeting als deze.

 

 

We varen verder langs de eilanden, ook wel bekend als 'Galápagos van de armen'. Tijdens een boottochtje naar deze eilanden mag je weliswaar niet van de boot af, maar het kost aanzienlijk minder dan een bezoek aan de beroemde eilanden bij buurland Ecuador: voor zo’n 20 euro ben je een halve dag zoet. En het is makkelijker te realiseren, aangezien deze eilandengroep op slechts op 2 uurtjes varen van de kust ligt en er – in tegenstelling tot de Galápagoseilanden - geen restrictie aan het aantal bezoekers is gesteld.

Kustwoestijn

Het natuurschoon van de eilanden, bekend om hun grotten en bogen (ballestas) in de rotsen, die als natuurlijke boogbruggen de formaties met elkaar verbinden, laat een diepe indruk op ons achter. Minstens zo indrukwekkend is het landschap bij Paracas, met flamingo’s in de baai en het laatste dat je zou verwachten op een steenworp afstand van de Stille Oceaan: een enorme kustwoestijn. Het ene moment vaar je tussen de dolfijnen, het volgende moment waan je je in de Sahara.

Voor ons is het de volgende dag tijd om in vier uur terug te rijden naar uitvalsbasis Lima. Vanaf daar vliegen we naar Iquitos, de grootste stad in het Peruaanse regenwoud en alleen over water – dus via boot of vliegtuig – te bereiken. Het straatbeeld is er compleet anders dan in Lima: geen auto’s, overal fietstaxi’s, houten huizen zonder stromend water, klamme hitte, modder, mensen op straat, zwerfhonden, barretjes: deze levendige plek vraagt eigenlijk om een wat langer bezoek, maar wij moeten door naar de haven. Vanuit hier gaan we drie dagen lang op junglesafari over de rivier de Amazone, die in het Andesgebergte ontspringt en vanaf daar nog duizenden kilometers aflegt naar de Atlantische Oceaan.

Comfort

‘Junglesafari’ klinkt primitief, maar ons onderkomen is dat allerminst: we zijn te gast aan boord van de M/V Aria, een vijfsterren schip dat plaats biedt aan 32 gasten. Het comfort staat in schril contrast met de eenvoudige levensstijl in dit deel van Peru. Wakker worden in een suite met een raam zo breed en hoog als de kamer zelf, met een panoramisch uitzicht over de jungle en de rivier. Plus de luxe van achtgangendiners, airconditioning, heerlijke douches, een jacuzzi op het voordek en het vriendelijkste personeel (24 man!) dat je ooit zult meemaken; van de jongens die drie keer per dag je kamer netjes maken tot de professionele gidsen, allemaal geboren en getogen in de Amazone.

 

 

Dat laatste is géén overbodige luxe, want de Amazonejungle – het grootste regenwoud ter wereld – is de thuishaven voor talloze reptielen, insecten, vogels, apen, slangen en andere dieren, die wij met ons ongeoefende oog niet snel zouden spotten, maar die onze gidsen al van honderd meter afstand zien zitten. Twee keer per dag verlaten we de boot en gaan we in kleinere bootjes de rivier op. „Kijk!”, roept gids Juan Tejada om de haverklap, wijzend naar de dichtbegroeide waterkant. Onbeholpen turen we in het groen, totdat we daar inderdaad ineens prachtige vogels, een luiaard of aapjes in de bomen zien zitten.

„We zijn er trots op dat we hier zijn opgegroeid”, vertelt Juan. „En dat we mensen de schoonheid van de Amazone kunnen laten zien.” We passeren houten huisjes waar de rivierbewoners leven, midden in de jungle. Het water van de rivier, waar wij doodziek van zouden worden, zelfs als we er alleen in zouden zwemmen, kunnen zij probleemloos drinken. Kinderen in versleten kleertjes zwaaien lachend naar ons vanaf de kant.

Rivierdolfijnen

Onderweg zien we niet alleen grijze, maar ook zeldzame roze rivierdolfijnen vlak naast onze boot. Later gooien we onze hengels uit om te vissen naar piranha’s, hier volop aanwezig. We kanoën met de vriendelijke rivierbewoners, die we niet verstaan – zij ons ook niet – maar hun lachende gezichten staan in onze geheugens gegrift.

’s Avonds, als de zon onder is, trekken we er opnieuw op uit om alligators te spotten; hun ogen kleuren felrood in het licht van onze zaklamp. Terug op de boot drinken we rond middernacht een afzakkertje op het voordek. Een kakkerlak schiet weg onder een ligstoel; zelfs het ongedierte is hier beleefd. We staren in de eindeloze duisternis. De pikzwarte Amazone onder ons, de jungle met al haar geheimen vlak naast ons en een fonkelende sterrenhemel boven ons. Veel mooier dan dit wordt het niet.

 

 

Reiswijzer

KLM vliegt vanaf Amsterdam rechtstreeks in ongeveer 12 uur naar Lima, zie www.klm.com. Vliegtuigmaatschappijen LanPeru, AeroCondor en Star Peru verzorgen dagelijkse binnenlandse vluchten binnen Peru. Vanaf Lima vlogen wij met Star Peru via Tarapoto naar Iquitos, het startpunt van de tocht op de M/V Aria. Meer informatie: www.promperu.gob.pe en www.aquaexpeditions.com

Info

In Peru is het in de zomer 7 uur vroeger. De munteenheid is sol, maar je kunt ook overal met dollars betalen. Zorg dat je paspoort nog 6 maanden na vertrek uit Peru geldig is. Vaccinaties tegen DTP en Hepatitis A worden aangeraden; afhankelijk van je bestemming binnen Peru ook een vaccinatie tegen gele koorts. In het Amazonegebied is het aan te raden malariatabletten te nemen en je goed te beschermen met DEET en bedekkende kleding, zoals lange mouwen en broekspijpen. In het regenwoud heerst een tropisch klimaat; het is er warm en vochtig. De regentijd loopt van december tot april. Het klimaat aan de kust is droog en mild.

Leuk

Miraflores is een mooie buurt aan de kust, met winkels, parken, stranden, kunstgaleries, restaurants en een ontspannen sfeer. Ga paragliden, surfen, joggen langs de waterkant (net als de locals) of gewoon rustig van de zonsondergang genieten in het kleine Parque del Amor (park van de liefde), met uitzicht over de oceaan. Bezoek restaurant Maido (Calle San Martin 399) voor tongstrelende Japanse gerechten met een Peruaanse touch.

Plaza Mayor is het hoofdplein van Lima, waar Pizarro de stad in 1535 heeft gesticht. Zijn tombe is te bezichtigen in de kathedraal. Het plein is omgeven door koloniale gebouwen en stijlvolle winkels.

Barranco is de rustige kunstenaarswijk. Bezoek de galerie van fotograaf Mario Testino in zijn voormalige woonhuis (Aveninda Pedro de Osma 409) of drink een Pisco Sour (cocktail van het nationale drankje Pisco) in Bar Ayahuesca (San Martin 130).

Wij logeerden in het prachtige Country Club Hotel (Los Eucaliptos 590) in San Isidro, een welgestelde wijk in het financiële district (www.hotelcountry.com).

Mysterieuze kandelaar

Wie net als wij vanuit Lima via de Panamerican Highway naar het zuiden rijdt richting het vissersplaatsje Pisco, kan in één dag tijd zowel zee als woestijn bezoeken. In de boot op weg naar de Ballestas eilanden passeren we de Paracas Candelabra (kandelaar): een enorm geoglief in de zandrotsen. Net als de beroemde Nazcalijnen (levensgrote tekeningen van dieren en geometrische figuren in het zand van de hoogvlaktes van Peru, die alleen goed te zien zijn als je eroverheen vliegt) is ook dit geoglief een mysterie. Onduidelijk is wanneer het is gemaakt of door wie, maar feit is dat het al eeuwenlang bestaat. De rotsen van de Ballestaseilanden zijn grotendeels wit van kleur; het zijn de pelikanen, jan-van-genten, humboldtpinguïns en talloze andere vogels die daar dankzij hun uitwerpselen verantwoordelijk voor zijn. Deze guano – poep – wordt een keer in de vijf jaar verzameld (niet de meest fijne klus) en als vogelmest geëxporteerd.

 

 

Overal zand

De kustwoestijn in Paracas is tot nationaal park bestempeld. In 2012 ging de Dakar rally voor het eerst door deze Peruaanse zandvlakte. Ook wij mochten ervaren hoe het is om met een noodvaart in een 4x4 over de zandduinen te scheuren. Vlak na zonsondergang vermindert onze ervaren chauffeur de bandenspanning - ,,Voor meer grip" – en dan begint ons avontuur. Niet geschikt voor zwakke magen, zo blijkt al gauw. Afremmen, versnellen, berg op, berg af; compleet heen en weer geschud hebben we op een zeker moment geen idee meer wat links, rechts, boven of onder is: we zitten in een achtbaan en overal om ons heen is zand. Een gemixt gevoel van euforisch plezier, pure angst en misselijkheid maakt zich van ons meester.

 

Zeker als onze bestuurder de wagen op een hoge duin plagend over de helling hangt en dit een goed moment vindt om eens rustig van het uitzicht te genieten. Maar beneden aan de duin wacht ons een geweldige beloning: midden in de woestijn onder een prachtige sterrenhemel staat een witte tent, rondom verlicht met kaarsen. Binnen zijn er dikke kussens om op te zitten, heerlijk eten en een dienblad champagne. Ach, wankel waren we toch al…

Langste rivier?

De Amazone staat niet alleen te boek als breedste rivier ter wereld (gedurende de regentijd kan hij op sommige plaatsen wel 40 kilometer breed worden) volgens sommigen is het ook de langste rivier. Meestal wordt de Nijl genoemd als nummer 1, met een lengte van zo’n 6650 kilometer.

De Amazone zou met 6400 kilometer korter zijn, maar niet iedereen is het daarmee eens. In 2007 vonden onderzoekers een nieuwe oorsprong van de Amazone, zuidelijker dan eerder werd aangenomen. Volgens hen ligt het startpunt van de rivier in het zuiden van Peru, op een hoogte van 5000 meter, en niet – zoals eerder werd aangenomen – in het noorden in de Andes. De lengte zou in dat geval neerkomen op 6800 kilometer, en dat is langer dan de 6650 kilometer van de Nijl.

Onderweg komt de Amazone samen met de rivieren Marañón en de Ucayali, om uiteindelijk in Brazilië uit te monden in de Atlantische Oceaan. De talloze zijrivieren zijn ofwel blauwzwart, zoals de Rio Negro, of geel, vanwege het slib in het water dat wordt meegevoerd vanaf de Andes. Het is moeilijk voor te stellen, maar waarschijnlijk loopt er 4000 kilometer onder de Amazone nog een rivier, die dezelfde route aflegt.

In 2011 kwamen Braziliaanse wetenschappers nóg een enorme rivier op het spoor, maar dan ondergronds. Ze noemden hem Hamza, naar de expeditieleider. Het regenwoud zou hiermee niet een, maar twee afvoersystemen hebben. Maar andere onderzoekers betwijfelen of Hamza een rivier kan zijn, Toch is er twijfel omdat het water zout zou zijn en maar met enkele centimeters per jaar zou stromen.

Hoofdstad

Hoofdstad Lima heeft niet het bruisende imago van andere Zuid-Amerikaanse steden als Buenos Aires en Rio de Janeiro, maar dit is niet geheel terecht. Toegegeven, het verkeer is een drama en de zon laat zich gedurende de wintermaanden (juni tot september) niet zien; dag na dag is de lucht grijs zonder dat er ooit regen valt. Maar Lima heeft genoeg te bieden.