Nieuws/Binnenland

Recente gevallen van wetenschapsfraude

Gepensioneerd hoogleraar aan de Vrije Universiteit Mart Bax heeft in tientallen van zijn publicaties verzinsels opgeschreven. Ook hebben een boel prestaties van hem in werkelijkheid niet plaatsgevonden. Dat concludeert een onderzoekscommissie van de Amsterdamse universiteit in een rapport over de oud-hoogleraar Politieke Antropologie. De verdenking van fraude kwam in oktober 2012 naar voren. Hieronder een overzicht van recente gevallen van wetenschapsfraude.

Augustus 2013: Het LUMC in Leiden ontslaat een Belgische onderzoekster van de afdeling reumatologie, nadat uit intern onderzoek blijkt dat zij laboratoriumonderzoek heeft gemanipuleerd. Het medisch centrum trekt twee wetenschappelijke publicaties van haar terug.

Maart 2013: Een Belgische professor die in eigen land op staande voet is ontslagen, blijkt ook verbonden te zijn geweest aan de Universiteit Leiden, als gastmedewerker. Zijn rol in Leiden zou 'heel beperkt' geweest zijn, volgens de universiteit. De biomedicus deed onderzoek naar epilepsie.

Juni 2012: De Erasmus Universiteit in Rotterdam maakt bekend dat twee wetenschappelijke artikelen worden teruggetrokken van professor Dirk Smeesters. De hoogleraar Consumentengedrag en Samenleving zou data zodanig geselecteerd hebben dat de gezochte effecten statistisch significant werden. Smeesters heeft zelf ontslag genomen.

November 2011: Het Erasmus MC in Rotterdam maakt bekend dat hoogleraar Don Poldermans is ontslagen wegens schending van de wetenschappelijke integriteit. De internist en vasculair geneeskundige zou gegevens hebben gefingeerd en bij verschillende studies zouden onregelmatigheden gevonden zijn of data niet meer te achterhalen.

November 2011: Het Universitair Medisch Centrum St Radboud in Nijmegen maakt bekend dat een senior onderzoeker zijn ontslag heeft ingediend, nadat is gebleken dat hij oncontroleerbaar en mogelijk onjuist heeft gehandeld bij het verzamelen van onderzoeksgegevens. De onderzoeker was betrokken bij een onderzoek naar pijnbeleving bij patiënten.

September 2010: De Tilburgse hoogleraar sociale psychologie Diederik Stapel blijkt op grote schaal te hebben gefraudeerd met onderzoeksgegevens. Drie commissies bestuderen zijn publicaties en komen tot de conclusie dat hij met zeker 55 artikelen en 10 boekhoofdstukken heeft gefraudeerd. Bij 10 artikelen, waarvan er twee ook als hoofdstuk in een boek zijn gepubliceerd, bestaat een sterk vermoeden van fraude. In juni 2013 schikt Stapel met justitie: hij accepteert een werkstraf van 120 uur en verliest het recht op een aantal uitkeringen, ter waarde van circa 1,5 jaarsalaris.