Nieuws/Binnenland
106271580
Binnenland

LIVE | Minister De Jonge krabbelt terug over quarantaineplicht

Den Haag - Minister De Jonge (Volksgezondheid) wil langer de tijd nemen om na te denken over een quarantaineverplichting voor mensen die contact hebben gehad met een coronapatiënt. Hij wil onder meer eerst advies inwinnen bij het Outbreak Management Team (OMT) over de noodzaak van de maatregel. En dan wil hij er ’over enkele weken’ ook nog over in debat met de Tweede Kamer.

De Tweede Kamer onderbrak woensdag het zomerreces voor een debat over de ontwikkelingen rond het nieuwe coronavirus. Dat gebeurde op verzoek van PvdA-fractieleider Asscher, die het beleid van de afgelopen weken ’chaos’ noemt. PVV-leider Wilders ging tekeer tegen de verplichte quarantaine die werd voorgesteld, en vond weerklank bij coalitiepartij D66.

Asscher stak meteen stevig van wal in het debat. Hij vond dat het beleid van het kabinet van de hak op de tak gaat. Hij wees er bijvoorbeeld op dat premier Rutte en zorgminister De Jonge vorige week nog zeiden geen verplichtingen in te willen voeren, maar volgde dinsdagavond toch een quarantaineverplichting.

Het debat kon volgens Asscher niet wachten: „We kunnen niet zeggen: we doen het over een paar weken, want het is reces.” Het harde werk van de zorgmedewerkers in het begin van de crisis moet volgens de PvdA-voorman ’niet voor niets zijn geweest’: „Laksheid, afwachten en chaos kunnen we ons niet meer permitteren. Dit kabinet moet aan de slag.”

Aanleiding voor het debat is het snel oplopende aantal besmettingen. De afgelopen week kwamen er meer dan 4000 bevestigde coronagevallen bij, de week ervoor ruim 2500. Vooral onder jongeren grijpt het virus tijdens de zomervakantie snel om zich heen.

Vorige week kwamen Rutte en De Jonge al met aanvullende maatregelen om de „gevaarlijke opmars” van het virus te stuiten. En dinsdagavond volgde daarop een verplichte quarantaine voor mensen die contact hebben gehad met iemand die met corona besmet is of terugreist uit een gevaarlijk vakantiegebied.

’Waanzin’

Die quarantaineplicht schiet bij PVV-leider Wilders in het verkeerde keelgat. „Waanzin, niet doen”, fulmineerde Wilders. „Het niet thuisblijven van mensen die niet eens ziek zijn wordt strafbaar gemaakt. Het lijkt wel alsof minister De Jonge zijn gebrek aan gezag compenseert door in overdrive te gaan.”

Wilders vond weerklank bij D66-fractieleider Jetten. Hij noemt de quarantaineplicht een ’paniekerige’ reactie van het kabinet. „Ik ben het er niet mee eens om dat strafbaar te stellen, ik denk dat het averechts werkt.” Hij zet er ook grote vraagtekens bij of de maatregel wel te handhaven is: „Gaan we aan de GGD, boa’s of politie – die het toch al zo druk hebben – vragen dat te controleren?”

CDA-Kamerlid Van den Berg, van de partij van minister De Jonge, noemde de verplichte quarantaine juist ’goed’ en pleitte er ook meteen voor om er nog een verplichte coronatest bij te doen voor mensen die terugreizen uit een risicogebied.

Ook de rest van de coalitiepartijen was mild over de verplichte quarantaine. ChristenUnie-Kamerlid Dik-Faber vroeg wel of het kabinet niet eerst moet kijken hoe mensen, bijvoorbeeld financieel, ondersteund kunnen worden tijdens een verplichte quarantaine. VVD-Kamerlid Veldman pareerde kritiek op de handhaafbaarheid van de maatregel en trok daarbij een parallel met de gordelplicht: „Daarbij zetten we ook niet achter iedere auto een politiewagen. Maar de maatregel wordt wel gehandhaafd.”

Volgens premier Rutte is er geen sprake van een paniekreactie. De minister-president zei dat signalen vanuit betrokken instanties aanleiding zijn geweest om quarantaine te verplichten. „We zien dat niet iedereen zich aan de quarantaine houdt. We kijken al een tijdje naar wat er aanvullend moet gebeuren. We zijn tot de conclusie gekomen dat we de quarantainemaatregel strakker moeten vastleggen.” Vorig week zei de premier nog tegen dergelijke verplichtingen te zijn.

Dat het kabinet deze week een quarantaineplicht wil invoeren, terwijl dat vorige week nog onnodig werd geacht, is een kwestie van ’voortschrijdend inzicht’. De snellere opmars van het nieuwe coronavirus maakte het ’noodzakelijk om toch echt een stap verder te gaan’, aldus de premier.

’Inschattingsfout’

Zorgen zijn er vooral over de situatie in coronabrandhaarden als Amsterdam en Rotterdam. De GGD’en in die regio’s waarschuwden vorige week dat zij momenteel niet genoeg capaciteit hebben om alle mensen te waarschuwen die contact hebben gehad met besmette personen.

Dat was ook een van de voornaamste punten van zorg van de oppositieleiders, maar ook van Jetten. Zij hamerden erop dat de capactieit voor het bron- en contactonderzoek snel opgevoerd moet worden. Jetten heeft minister De Jonge voor de zomer een ’gigantische inschattingsfout’ gemaakt rondom het aantal uren dat er nodig is voor het onderzoek. „Bron- en contactonderzoek is de kern van de strategie. Ik zeg tegen de minister: regel het.”

Premier Rutte erkende dat er zorgen zijn over problemen bij de GGD’en in Amsterdam en Rotterdam. „Daar wordt nu keihard aan gewerkt, zodat ook in Rotterdam en Amsterdam gewoon bron- en contactonderzoek kan worden uitgevoerd.” Het aantal besmettingen in die steden is hoger dan was berekend, voerde de premier aan als argument. Defensie springt nu bij om op te schalen. „Maar er is zeker een vervelend feit ontstaan daar”, zei Rutte. „,,Dat is niet wat je wilt. Maar je kunt niet alles voorkomen. Dat zal zo blijven.’’

Volgens minister De Jonge (Volksgezondheid) ligt er een plan om op te schalen, maar heeft dat plan niet kunnen voorkomen dat de situatie in Amsterdam en Rotterdam penibel is. „We moeten de uitgangspunten van de plan tegen het licht te houden, ik wil daar twee weken de tijd voor nemen. Dan kunnen we daarover verder in debat.” De Jonge trok het boetekleed aan door te stellen dat zijn plan om op te schalen niet heeft kunnen voorkomen dat er nu capaciteitsproblemen zijn. „De werkelijkheid heeft zich niet voltrokken volgens ons plan.” Daarom wil hij twee weken uittrekken om het plan tegen het licht te houden.

Tweede golf

Ook de rol van de zorg bij een eventuele tweede golf kreeg een prominente rol in het debat. SP-fractieleider Marijnissen wilde van het kabinet zekerheid of er nu genoeg beschermingsmiddelen waren voor alle zorgmedewerkers. En de linkse oppositiepartijen en de PVV deden weer een oproep om het zorgpersoneel structureel beter te belonen.

Voor het begin van het debat stond de Kamer stil bij de explosie in de Libanese hoofdstad Beiroet die aan tientallen mensen het leven kostte. Daarbij was ook de ambassadeur van Libanon aanwezig. Premier Rutte stond ook nog apart stil bij het overlijden van de vrouw van de Nederlandse ambassadeur in Libanon.