Nieuws/Binnenland

Beleggen voor je oude dag

Naast het werkgeverspensioen en de aow kun je voor een extra pensioen zorgen door te beleggen. Maar vraagt beleggen voor je pensioen nog een speciale strategie?

Op de lange termijn is beleggen een goede methode om pensioen op te bouwen. Er zijn zelfs beleggingsfondsen die zich specifiek op pensioenopbouw richten: target date -fondsen, ook wel lifecycle -fondsen genoemd. In de VS is er voor miljarden in belegd. In Nederland zijn ze veel minder populair. Dat kan echter veranderen. Met een terugtredende overheid en groeiende onzekerheid over de collectieve pensioenpotten, zullen steeds meer Nederlanders zelf een deel van hun pensioen op moeten bouwen.

Boven het staatspensioen aow en het ouderdomspensioen dat werknemers bij een werkgever opbouwen, kunnen mensen een extra pensioenvermogen regelen. Soms, in het geval van een pensioengat, kan dat fiscaal voordelig, maar ook door simpelweg zelf te sparen of te beleggen kan er een extra appeltje voor de dorst worden opgebouwd.

Beleggen levert meer op dan sparen

Iemand die nog een flink aantal jaren tot de pensioendatum heeft te gaan, kan ervoor kiezen te beleggen. Dat is risicovoller, maar levert meer op dan sparen. Dertig jaar lang elk jaar €1200 sparen op een bankrekening die gemiddeld 4% rente vergoed levert €69.994 op. Datzelfde bedrag elk jaar in aandelen beleggen levert €146.815 op, uitgaande van de richtlijn dat aandelen op de lange termijn gemiddeld een rendement opleveren van 8%. De belastingheffing in box 3 laten we hierbij voor de vergelijking buiten beschouwing.

Bij beleggen is er echter één groot risico: dat het kapitaal een stuk lager uitpakt dan verwacht. Omdat er net voor de pensioendatum een enorme beurscrisis woedt of omdat simpelweg het gemiddelde rendement van 8% niet wordt gehaald. Meer en meer experts zien dat overigens als een reële mogelijkheid gezien de zwaar tegenvallende aandelenrendementen in de afgelopen tien jaar.

Risico spreiden

Een pensioenbelegger zal dus twee zaken moeten doen: het risico zo spreiden dat het rendement wat stabieler wordt én voorkomen dat er net op de pensioendatum enorme verliezen optreden. Dat kan door middel van een gemengde portefeuille waarbij in aandelen, obligaties en eventueel andere beleggingen wordt belegd. De zogeheten mixfondsen – beleggingsfondsen met een gemengde portefeuille – bieden een kant-en-klare oplossing.

Tegen het risico om nog net voor de pensioendatum mee te genieten van een beurskrach, is er echter nog iets nodig. Dat is een stelselmatige verlaging van het risico in de aanloop naar de pensioendatum. De standaardoplossing daarvoor is het elk jaar opvoeren van het belang in (staats)obligaties ten koste van aandelen. Op de pensioendatum zit dan het hele beleggingskapitaal in obligaties.

Target date fondsen, ook wel lifecycle-beleggingsfondsen genoemd, bieden een beleggingsstrategie die precies dat doet. Gezien de nog geringe populariteit van deze mixfondsen in Europa en Nederland is het aanbod relatief gering, enkele fondsaanbieders hebben eerder gelanceerde lifecycle-fondsen zelfs weer moeten opdoeken. Van een apart beleggingsegment is daarom geen sprake, maar op de website van fondsvergelijker Morningstar leveren de zoektermen lifecycle en target enkele tientallen treffers op. Aanbieders zijn onder meer ABN Amro, BNP Paribas, Threadneedle en Fidelity.

Elke aanbieder heeft een hele reeks fondsen in het lifecycleaanbod, waarbij het jaartal in de naam de beoogde pensioendatum is waarop het fonds uitkeert. De belegger kan simpelweg zoeken naar het fonds met het gewenste jaartal. Voortijdige opname kan natuurlijk ook door de participaties in het fonds te verkopen. Vuistregel is: hoe verder weg de target date des te risicovoller de beleggingen in het fonds. Van beleggingsfondsen met een datum in de toekomst mag je dus een hoger rendement verwachten dan bij fondsen die nog maar enkele jaren looptijd voor de boeg hebben.

Geen indrukwekkende rendementen

De lifecycle-fondsen die al meer dan tien jaar bestaan – een goede testperiode voor een pensioenbelegging – laten over die periode geen indrukwekkende resultaten zien. De beste hebben in tien jaar tijd gemiddeld nog geen 4% per jaar opgeleverd, het gros zelfs veel minder. Gezien het risico van beleggen zou je het geld dus beter op een spaarrekening hebben kunnen zetten. Ook de kosten zijn een overweging bij deze fondsen. Over het algemeen kunnen deze flink oplopen, een hoger kostenpercentage dan een wereldwijd beleggend mixfonds is lastig te verdedigen.

Van belang is bovendien hoe hard de uitkeringsdatum van het fonds is. Tijdens een beurskrach kunnen ook obligatiebeleggingen flink onder water staan. In de voorwaarden van het fonds leest u of het fonds dan betere tijden afwacht of tegen deze lage koersen verkoopt en de beleggers met een lager dan verwacht eindkapitaal opzadelt.