Nieuws

Op reis

Duurzaam niet duurder

We gingen deze zomer voor het eerst minder vaak op vakantie. De reizen waren ook goedkoper en minder ver. Niet de beste tijd voor duurzame investeringen in die sector, zou je denken. Mirjam Dresmé van brancheorganisatie ANVR stelt echter: "Juist nu liggen er kansen in een duurzame bedrijfsvoering, die concurrentievoordeel en besparingen kunnen opleveren."

De crisis dringt nu pas door in de vakantiemarkt. De eerste helft van dit jaar gingen 6 procent minder mensen met vakantie in eigen land of buitenland. In de zomer was deze daling 3 procent, blijkt uit onderzoek van NBTC-NIPO. Reisorganisaties hebben het zwaar te verduren nu reizigers, behalve goedkoper en minder lang, ook minder vaak op vakantie gaan. De vraag naar goedkope strandvakanties is daarbij relatief groot. Rekening houden met milieu, mensen, natuur en cultuur, zoals brancheorganisatie ANVR nastreeft, lijkt ver te zoeken."Natuurlijk is het lastig om in crisistijd met duurzaamheid bezig te zijn. Maar veel ondernemingen zoeken ook naar kansen om zich te onderscheiden. Juist op het gebied van strandvakanties kunnen we een grote slag slaan", vindt woordvoerster Mirjam Dresmé. "Als de betrokken accommodaties en reisorganisaties hier een stapje in de goede richting doen, dan is de impact op de omgeving groot en kunnen er aanzienlijke kosten worden bespaard. Dat kan aan de consument worden doorberekend."

Ook duurzaam reizen-expert Saskia Griep is ervan overtuigd dat verantwoord op reis gaan niet duurder hoeft te zijn. Griep deed onderzoek onder ceo's van reisorganisaties naar duurzaamheid in de bedrijfsvoering en was positief verrast. "Ik dacht dat veel organisaties niets met groen reizen zouden hebben, maar ze stonden er heel welwillend tegenover. Het probleem was meer dat ze het ingewikkeld vonden en niet wisten hoe ze het moesten aanpakken."De 230 touroperators en 1400 reisbureaus die bij de ANVR zijn aangesloten, hebben inmiddels medewerkers aangesteld die op het gebied van duurzaam toerisme zijn getraind. Ook nemen de organisaties maatregelen op het gebied van vervoer, verblijf en vermaak.

Zuinig omgaan met energie en water, de airco niet continu laten aanstaan, de tv's niet op stand-by zetten en lokale producten kopen zijn praktische zaken die direct voor grote veranderingen zorgen. Maar ook voor reizigers blijft duurzaam reizen nog altijd een vaag begrip.

Lokale, professionele projecten

"Toeristen willen wel graag helpen, maar weten niet hoe", vertelt Griep. "Onlangs hoorde ik dat een groepje Nederlanders zich voor een reis naar India had voorbereid door snoep en cadeautjes voor arme kinderen in te slaan. Goed bedoeld, maar op die manier creëer je bedelaars."Beter zou je als toerist lokale, professionele projecten kunnen ondersteunen, kinderarbeid bij de organisatie melden, zoveel mogelijk lokaal eten, niet te lang douchen en het energieverbruik beperken. Eigenlijk al die dingen doen die je thuis ook doet."Maar uit onderzoek blijkt dat mensen daar op reis heel veel moeite mee hebben. Ze willen ontspannen en geen concessies doen", zegt Paul Peeters, lector duurzaam vervoer en toerisme van de NHTV Breda.

Duurzame oplossing

Minder ver weg vakantie vieren lijkt de meest duurzame oplossing. "Sinds de crisis is de CO2-voetafdruk van de Nederlandse vakantieganger nauwelijks omhoog gegaan doordat de gemiddelde afgelegde afstand kleiner was. Positief hieraan is dat vakantiegangers zich dus wel degelijk kunnen aanpassen", legt Peeters uit. Dus de crisis is in dat opzicht zo slecht nog niet?"Dat valt te bezien", vindt Dresmé. "Je kunt heel dapper roepen dat je moet thuisblijven, maar dan vergeet je dat heel veel landen afhankelijk van toerisme zijn. Als je echt bewust wilt leven en reizen, krijg je continu met dilemma's te maken. Niet naar Kenia gaan om dat safaripark te bezoeken, betekent kort door de bocht dat er minder geld is voor het park om de dieren te onderhouden, waardoor rangers minder betaald krijgen, er meer wordt gestroopt en dieren uitsterven. Het is niet zwart-wit."

Groene keuzes

Dat maakt het ook lastig voor consumenten om groene keuzes te maken. Want is zo'n eco-resort op Bali nu duurzaam of kun je beter met de caravan naar Zuid-Frankrijk rijden? Peeters: "Je kunt bijna niet verwachten dat de consument op basis van het milieu zijn reisgedrag gaat veranderen. De sector moet zelf stappen maken naar duurzamere reizen en accommodaties. De crisis genereert al innovatie en de overheid zou nog een extra zetje moeten geven."De lector ziet het liefst dat reizigers straks via een app hun vakantie kiezen aan de hand van de ervaringen die ze willen opdoen. Ze voeren in wat ze willen zien en beleven en daar rolt dan de bestemming uit. Zo kunnen bergbeklimmers eerder in Zwitserland dan in Nepal uitkomen. Dat scheelt al snel zo'n 1,4 ton aan CO2-uitstoot.