Nieuws/Buitenland
1074015035
Buitenland

Zaak Litvinenko is duidelijk voor Hof, nieuwe wending rond Skripal-moord

Amsterdam - Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens houdt Rusland verantwoordelijk voor de vergiftiging en dood van de voormalige Russische spion Aleksandr Litvinenko in Engeland in 2006. In een andere geruchtmakende vergiftigingszaak in Groot-Brittannië is een nieuwe verdachte genoemd.

Het hof in Straatsburg stelt in een zaak die zijn weduwe, Marina Litvinenko, had aangespannen dat er geen twijfel is dat de moord namens de Russische autoriteiten is gepleegd door de twee Russen Andrej Loegovoj en Dmitri Kovtun.

Er is hard bewijs dat deze twee mannen werden aangestuurd door de Russische geheime dienst FSB, aldus het hof. Rusland moet de weduwe 100.000 euro schadevergoeding betalen en 22.500 euro aan kosten vergoeden. De extra schadevergoeding die zij had geëist wordt afgewezen. Grote vraag is of Rusland ooit een cent overmaakt, want Moskou blijft volhouden niets met de zaak te maken te hebben.

Skripal

Datzelfde geldt voor een andere gifzaak in het Engelse Salisbury waarbij in 2018 de voormalige Russische dubbelagent Serei Skripal en zijn dochter Yulia het doelwit waren. Beide overleefden de aanslag met het gif novichok, maar een Britse burger stierf aan de gevolgen van novichok. Nu heeft de Britse politie een derde verdachte aangeklaagd: Denis Sergeev, een vooraanstaand lid van de GRU, de inlichtingendienst van het militaire leger. De GRU is waarschijnlijk de machtigste inlichtingendienst van de Russen en valt direct onder de minister van Defensie en niet die van de president. De groep wordt vooral ingezet voor complexe en riskante operaties.

Sergeev wordt er door de Britten van verdacht de leider van het team en de planner van de operatie te zijn. Hij kwam weliswaar op een andere vlucht aan dan het eerder aangehouden duo, maar ontmoette hen op diverse locaties.

Probleem voor de Britten is dat Sergeev zich waarschijnlijk net als de twee andere verdachten in Rusland ophoudt. De Russen zullen hen nooit uitwijzen en een arrestatie wordt lastig als ze hun vaderland niet verlaten.

FSB

De 43-jarige Litvinenko, een oud-officier bij de FSB, werd in 2006 met de radioactieve stof polonium-210 vermoord in Londen, hadden de Britse autoriteiten eerder al vastgesteld. Waarschijnlijk gaf president Vladimir Poetin persoonlijk zijn goedkeuring aan de moordoperatie, aldus een Britse rechter in zijn rapport. Litvinenko was in 2000 uitgeweken naar Groot-Brittannië, nadat hij de werkwijze van de FSB had onthuld. Hij liet zich in 2006 tot Brits staatsburger naturaliseren.

De Russische autoriteiten hebben betrokkenheid bij de moord altijd ontkend. Het mensenrechtenhof stelt vast dat Moskou niet de moeite heeft genomen een grondig onderzoek naar de zaak te doen. Een woordvoerder van het Kremlin verwerpt de conclusies van het hof en noemt de uitspraak ongegrond. Hij acht het onwaarschijnlijk dat het hof ’de macht of de technische capaciteit heeft om informatie over dit onderwerp te hebben’. De zegsman zegt daarnaast dat Rusland „niet bereid is om dergelijke beslissingen te accepteren.”

De uitspraak werd gedaan door zeven rechters. Een van hen, een Rus, heeft afstand genomen van het vonnis.