Nieuws/Buitenland

Turkse premier niet van plan toe te geven

Premier Recep Tayyip Erdogan van Turkije heeft maandag eens temeer duidelijk gemaakt dat hij niet van plan is toe te geven aan de eisen van de betogers tegen de regering. Kort voor hij naar Marokko reisde, riep hij de Turken op zich niet te laten opstoken door wat hij extremistische elementen noemde. Hij wees erop dat zijn Partij van Rechtvaardigheid en Ontwikkeling (AKP) drie verkiezingen achtereen haar aanhang heeft zien toenemen en het volk achter zich heeft.

President Abdullah Gül, ook AKP-lid, nam afstand van Erdogans uitlatingen. Hij zei dat democratie meer is dan verkiezingen en dat de Turken leven in een open maatschappij, waarin mensen uiteenlopende meningen kunnen uiten, als dat maar met respect voor elkaar gebeurt. In het weekeinde zou de president volgens Turkse media de premier ook hebben dwarsgezeten. Nadat Erdogan had gezegd dat de politie tegen de demonstranten op het Taksimplein in het centrum van Istanbul zou optreden, belde de president met het ministerie van Binnenlandse Zaken en de gouverneur van de betrokken provincie. Kort daarop trok de politie zich terug en stroomden tienduizenden betogers het plein op.

Wat vorige week begon als een protest tegen het kappen van de bomen in een parkje op het Taksimplein, is uitgegroeid tot een protest tegen de autoritaire premier, die al 10 jaar regeert, en tegen het optreden van de politie tegen de demonstranten. Turkse vakbonden hebben acties aangekondigd tegen het harde ingrijpen door de politie. De koepelorganisatie van elf ambtenarenvakbonden KESK wil dinsdag en donderdag „waarschuwingsstakingen” houden. Volgens de koepel, die 240.000 mensen vertegenwoordigt, heeft de „staatsterreur” tegen de massaprotesten weer eens de vijandigheid van de AKP tegen de democratie aangetoond.

In de hoofdstad Ankara heeft de politie bij hevige onlusten in de nacht van zondag op maandag 500 arrestaties verricht, maakten de autoriteiten bekend. Volgens de oppositie waren dat er drie keer zo veel. Er waren in de hoofdstad maandag nog circa 1000 betogers op de been. Ze daagden op een plein bij een winkelcentrum de oproerpolitie uit.

De beleggers in aandelen op de beurs in Istanbul lieten hun bezorgdheid blijken. De koersen daalden gemiddeld met 5 procent. Ook de Turkse munt, de lira, daalde in waarde en stond op zijn laagste punt in 16 maanden.