Nieuws/Binnenland

Woning voor starters steeds verder buiten handbereik

Starter vindt hond in de (koopsubsidie)pot

Wie als starter de woningmarkt wil betreden heeft het moeilijk. Niet dat het aanbod zo klein is, maar het verkrijgen van de hypotheek is voor de meeste starters onmogelijk.

Door steeds strengere acceptatienormen is de maximale leencapaciteit fors afgenomen en wie niet beschikt over vermogen of overwaarde, zoals de starters, kan moeilijk een woning kopen.

Koopsubsidie

Om de toegang voor starters te vergroten zijn er de laatste jaren een aantal initiatieven ontwikkeld, zoals Koopsubsidie en de SVN Starterslening. Koopsubsidie is een landelijke regeling waarbij de starter gedurende (miniaal) 5 jaar maandelijks een bedrag aan subsidie ontvangt. Rekening houdend met deze subsidie kan dan een hogere hypotheek worden verkregen, zodat woningen binnen handbereik komen.

Het succes van Koopsubsidie is dermate groot dat ze aan haar eigen succes ten onder gaat. Het subsidiepotje is leeg en het lijkt erop dat men niet van plan is deze pot aan te vullen. Op de website van Agentschap NL staat te lezen dat ze geen nieuwe aanvragen meer in behandeling nemen, en de kans aanwezig is dat niet alle aanvragen afgehandeld kunnen worden!

SVN Starterslening

Naast de landelijke regeling van koopsubsidie, kennen een aantal gemeente een zogenaamde SVN Starterslening. Bij een Starterslening wordt gedurende (minimaal) 3 jaar een bedrag renteloos en aflossingsvrij ter beschikking gesteld aan de kopers. Gemeentes mogen zelf bepalen of ze de regeling aanbieden en wie er voor in aanmerking komt, alsmede om welke projecten het gaat en de hoogte van het bedrag. Probleem voor starters is niet alleen de beperkte keuzemogelijkheid, maar ook hier blijkt de bodem van de pot inzicht of is al bereikt. Slechts in een beperkt aantal gemeenten zijn (nieuwe) Startersleningen nog mogelijk.

Kopen zonder grond

Vanuit met name projectontwikkelaars zijn ook initiatieven ontwikkeld om het voor staters eenvoudiger te maken om toe te treden. Zo worden woningen aangeboden waarbij de koper alleen de stenen hoeft te kopen en niet de grond. De grond wordt, middels een erfpachtconstructie, als het ware gehuurd. Hierdoor wordt de koopsom van de woning lager en komt een woning sneller binnen handbereik. De Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) heeft zich recentelijk echter negatief uitgelaten over deze wijze van aankopen. En dat heeft er toe geleid dat de banken in Nederland geen hypotheken meer aanbieden voor dit soort aankopen.

Hulp van de ouders

Dan blijft alleen nog de mogelijk over dat de starter een beroep doet op zijn ouders, onder voorwaarden dat de ouders wel beschikken over vermogen. Ouders mogen, sinds dit jaar, voor de aankoop van een woning namelijk maximaal € 50.000,- belastingvrij schenken. Financieel, maar ook vaak om andere redenen, is het vaak interessanter om niet te schenken, maar om te lenen aan de kinderen. De ouders fungeren dan als een soort van familiebank. Ondanks dat leningen tussen ouders en kind een zachtere, socialere grondslag kennen ten opzichte van commerciële leningen, blijkt in de praktijk dat banken leningen van ouders gelijkwaardig stellen aan commerciële leningen. Het effect hiervan is dat wanneer de ouders bijvoorbeeld € 25.000,- lenen aan het kind, dit leidt tot een vermindering van de leencapaciteit bij de bank van zo’n € 40.000,- tot 50.000,-!

Starter zorgt voor doorstroming in woningmarkt

Uit voorgaande blijkt dat het voor starters op dit moment haast onmogelijk is om een woning te kopen. En dat heeft gevolgen voor de gehele woningmarkt! In de huidige markt wordt namelijk geadviseerd om pas een nieuwe woning te kopen als de oude woning is verkocht. Wanneer de potentiële kopers van de “oude woning” dezelfde gedachtegang volgen, zullen zij pas kopen als zij hun oude woning hebben verkocht. Het is aannemelijk dat ook de potentiële koper van deze “oude woning” ook weer deze gedachtegang volgt. Zo ontstaat een soort van dominorijtje, waarbij de stenen pas omvallen zodra er een koper in de reeks komt die geen woning in de verkoop heeft. En dat is dus vaak de starter!

Op dit moment richt de overheid zich op stimuleringsmaatregelingen voor de bouwsector. Dit zal leiden tot een vergroting van het woningaanbod. Ik wil de overheid oproepen om ook te kijken naar de koperskant. Het opnieuw vullen van de koopsubsidiepot zou een goed eerste begin zijn!