Nieuws/Binnenland

Gehandicapt kind onterven

Ik schrijf deze column in de week dat de Tweede Kamer de minister heeft gevraagd om de regeling over de verhoogde eigen bijdrage voor de AWBZ aan te passen voor een beperkte groep patiënten, namelijk de chronisch zieken en langdurig gehandicapten. Wat het effect is van die oproep is misschien al bekend als u deze column leest, maar kijk voor het laatste nieuws eens op de site van de Chronisch Zieken en Gehandicapten Raad Nederland.

Wat kan ik als ouder van een gehandicapt kind doen om te voorkomen dat mijn erfenis straks opgaat aan de verhoogde bijdrage voor de AWBZ ?

Dit is een vraag waarop ik een simpel antwoord heb: onterf uw kind.

Of dit altijd het gewenste effect heeft, durf ik echter niet te zeggen, maar graag zou ik twee uitspraken onder uw aandacht brengen die te maken hebben met deze problematiek.

 

Situatie 1: Ingediend verzoek namens het kind om de erfenis te mogen verwerpen

Het Gerechtshof in Amsterdam heeft een arrest gewezen in de volgende situatie:

Er was iemand die vanwege een geestelijke stoornis was opgenomen in een psychiatrisch ziekenhuis. Ook was er een curator aangesteld die het vermogen beheerde en rechtshandelingen namens de patiënt mocht verrichten.

Begin 2012 overleed de moeder van deze patiënt en vroeg de curator aan de rechters of hij de erfenis namens zijn cliënt mocht verwerpen.

 

Een argument was dat het vermogen van zijn cliënt zonder de erfenis al fors was (885.000 euro) en dat vanwege de zorg die de patiënt kreeg in het ziekenhuis er nauwelijks tot geen uitgaven waren (af en toe wat nieuwe kleren en een tandenborstel is mijn inschatting). Het kind had dus echt geen behoefte aan de erfenis.

 

Het Gerechtshof beslist uiteindelijk negatief. De curator mag de erfenis niet verwerpen, maar dat komt omdat de termijn, waarbinnen de curator dat verzoek had moeten doen, al verlopen was toen de curator het verzoek verstuurde.

 

Wat vooral interessant is in dit verband zijn de extra dingen die de rechters opnemen. Ten overvloede (zo heet dat) merken ze op dat als de termijn nog niet verlopen zou zijn geweest, de toestemming toch niet gegeven zou zijn. Het is in het belang van de patiënt dat de (aanzienlijke) erfenis bij hem of haar terecht komt. Dat zijn/haar eigen vermogen genoeg is om de lage uitgaven te betalen, is geen grond om anders te oordelen.

 

Omdat de verhoogde eigen bijdrage voor de AWBZ nu ook geldt voor chronisch gehandicapten en langdurig zieken, is het zo dat de rechters nog minder snel zullen toestaan dat de bewindvoerder of curator van een (geestelijk) gehandicapt kind de erfenis van de ouders mag verwerpen. Door de verhoogde bijdrage zal eerder sprake zijn van een hoger uitgavenpatroon. En dus van een grotere noodzaak om een erfenis te aanvaarden.

 

Overigens was in deze zaak het kind al in de “legitieme portie” gesteld. Dus het telde niet volledig mee als erfgenaam. De curator wilde dus eigenlijk af van het testamentaire recht op een beperkt deel van de erfenis.

 

Situatie 2: kind is echt onterfd

Mag de bewindvoerder afzien van het opeisen van de legitieme portie ?

 

Maar je kunt een kind ook echt uitsluiten als erfgenaam. Dan heeft het op basis van het testament nergens recht op. In de wet is echter opgenomen dat een kind dan de mogelijkheid heeft om zijn of haar legitieme portie in te roepen.

Dat speelde in de zaak die bij de Rechtbank Zutphen voorlag en op 17 december 2012 is beslist. (Deze is nog niet gepubliceerd maar heeft als kenmerk nr 496000 BB 12-4807 BM).

De bewindvoerder die het vermogen van het kind beheerde, verzocht de rechter om namens het kind te mogen afzien van het recht de legitieme portie op te eisen. Oftewel, af te zien van de erfenis en de wens van de overleden moeder van het kind te volgen. De moeder had haar kind namelijk onterfd.

 

De argumenten van de bewindvoerder waren simpel: het kind had al een eigen vermogen van 46.000 euro en was terminaal ziek. De verzorging tot aan de dood van het kind kon (indien nodig) betaald worden uit dat eigen vermogen. Meer vermogen uit de erfenis was niet nodig.

De kantonrechter ging mee in deze redenering en gaf de gewenste toestemming om niets te doen tegen het testament van moeder waarin het kind als erfgenaam was uitgesloten. Belangrijk was dus dat het kind terminaal ziek was.

 

Hier staan meer columns van Ernst Loendersloot. Hier staan meerdere artikelen over de hogere eigen bijdrage voor de AWBZ.