Nieuws/Binnenland

Invloed van de Oranjes was groot...

Apeldoorn: Dorp in een stad

'Stad in het groen', 'Een stad van tegenstellingen', 'Koninklijke stad', 'Winkelstad', 'Een dorp met stadse allures' en 'Een stad met dorpse trekken'. Het zijn enkele typeringen die doorgewinterde Apeldoorners aan hun woonplaats verbinden. Genoeg redenen om eens een kijken te nemen!

Ze zijn trots op hun stad, hoewel sommige inwoners nog steeds vinden dat Apeldoorn niet helemaal van het dorpse, of in dit geval liever gezegd, 'boerse' imago is losgekomen. De invloed van de Oranjes op de ontwikkeling van de stad door onder andere de aanwezigheid binnen de stadsgrenzen van paleis Het Loo en jachtslot Het Oude Loo, blijkt door de jaren, om niet te zeggen eeuwen heen, groot te zijn geweest. Het is tenslotte een relatie die 320 jaar oud is.

Maar 'Stad in het groen' is waarschijnlijk de omschrijving die velen als eerste te binnen schiet als Apeldoorn ter sprake komt. De gemeente, die 155.000 inwoners telt en waartoe ook Beekbergen, Hoenderloo en Loenen behoren, is namelijk het kloppende hart van de Veluwe. Naast het groene aspect weten inwoners de facetten rust en ruimte te waarderen.

Afwisselend decor

De nabijgelegen bossen dragen daar zeker bij toe. Binnen een paar minuten bevind je je in een gebied waar je kilometers lang kunt fietsen of wandelen. De talrijke routes die beschikbaar zijn, zijn daar het levende bewijs van. Het zorgt, met de heidevelden en het landelijk gebied, voor een afwissend decor.

Aan groen in de stad zelf is ook geen gebrek. Het straatbeeld laat een lommerrijke entourage zien. Plantsoenen en parken, in zowel de wijken als het centrum, zorgen vanaf het voorjaar voor een fleurige atmosfeer. Berg en Bos is daar een prachtig voorbeeld van, met veel fraaie villa's in het lommer. Niets voor niets voert een van de wandelingen die het lokale Gidsencollectief - die de toerist met wandelingen wegwijs maakt in de stad - organiseert door deze omgeving.

Leo van Klaveren, aanvoerder van deze groep vrijwilligers die belangstellenden terzijde staan als ze wat meer over de cultuurhistorische geschiedenis van Apeldoorn willen weten, zegt dat hij en zijn kompanen regelmatig het stadsarchief induiken om nieuwe feiten over hun favorieten woonomgeving te achterhalen. ,,Onze honger", laat hij weten, ,,is op dat punt nauwelijks te stillen. Je komt steeds weer nieuwe wetenswaardigheden tegen."

 

Steenfabrikant

Het jaar 1876 speelt volgens Van Klaveren een belangrijke rol in de geschiedenis van de Veluwe-stad. Dan komt projectontwikkelaar en steenfabrikant Hendrik Christiaan van der Houven van Oordt naar de Apeldoornse contreien, Hij koopt landgoed De Pasch op, gaat er wonen, verkoopt kavels grond op nog twee landgoederen en legt wegen aan. Op de kavels worden villa's gebouwd, zodat er langzaam maar zeker een fraai park ontstaat.

Welgestelden, onder wie een aantal oud-Indiëgangers, strijken er neer, aangelokt door het op een riante manier wonen in het struweel. En ook, en daar komt de eerder aangehaalde invloed van de Oranjes om de hoek kijken, door de aanwezigheid van het Paleis Het Loo. In de nabijheid daarvan wonen gaf aanzien.

De opening van een spoorlijn, de Oosterspoorweg (Apeldoorn-Zuthen), zorgde er, naast de invloed van Van der Houven van Oordt, voor dat Apeldoorn meeging in de vaart der volkeren. Ook werd het Apeldoorns Kanaal gegraven, in opdracht van Koning Willem I. Er ontstond steeds meer werkgelegenheid.

Van Klaveren: ,,Deze ondernemer was wel zo slim dat degenen die de villa's lieten bouwen de stenen daarvoor bij hem moesten kopen." Dat slimmigheidje zou hem uiteindelijk niet veel helpen: toen hij stierf had hij een failliete boel achtergelaten.

Allures

Volgens een van de bewoners, Trienko van der Laan, is Apeldoorn ,,een stad met dorpse allures en een dorp met stadse allures". Wat dat laatste betreft, het dorpse aspect: de oude wijken kun je met name zo kwalificeren. ,,De mensen vinden het daar prettig wonen. Ze gaan er niet snel weg. Het is als een dorpse gemeenschap", aldus Van der Laan.

Hij blijkt een groot muziekliefhebber en gaat graag naar artcafé SamSam, gelegen aan de Van Kinsbergenstraat. Het is niet toevallig dat dit zijn stamkroeg is. Hij heeft er namelijk gewoond. Het is een plek met een geschiedenis. ,,Vroeger was dit een wielmakerij", zegt hij, ,,en het heeft ook nog gefungeerd als noodkerk." En zo kom je in dit 'dorp in een stad' veel verhalen tegen...

 

 

Architectuur

De bezoeker aan Apeldoorn kan zowel wat betreft oude- als nieuwe architectuur zijn hart ophalen. In de buitenwijken zijn fraaie villa's met veel groen, waarvan een groot deel uit de jaren 30 stamt, te bewonderen.

Voor wie, tijdens het winkelen, af en toe omhoog kijkt zijn er in de Hoofdstraat nogal wat Jugendstil-elementen te vinden. Architect Andries van Driesum is met name verantwoordelijk voor een paar fraaie staaltjes van deze kunstrichting, die tussen 1880 en 1914 een opgang maakte. Voorbeelden ervan zijn Hoofdstraat 93 en Raadhuisplein 2.

Van eigentijdse architectuur is sprake bij het vernieuwde theater Orpheus, het Stationsplein en CODA (Cultuur Onder Dak Apeldoorn), een museum, archief en bibliotheek in één en een ontwerp van architect Herman Hertzberger. De hand van onder anderen Cees Dam, Hans Ruissenaars, Herman de Kovel en Rudi Uyttenhaak is in andere gebouwen terug te vinden.

Uitgaan

Voor een avondje stappen in Apeldoorn ben je op en in de nabijheid van het Caterplein aan het juiste adres. Hier vind je het grootste aanbod van cafés, restaurants en andere uitgaansgelegenheden. Het Raadhuisplein en Leienplein mogen er met hun horecagelegenheden ook zijn.

Enkele voorbeelden waar het goed toeven is: De Zaak, De Babbel, Café Om De Hoek en Hollywood. Voor elke portemonnee is er wel wat te vinden: restaurant De Bon Vivant, Jules Verne, De Notaris, het is maar wat je zoekt. Japans, Vietnamees, Grieks? Zelfs Cubaans eten behoort tot de mogelijkheden.

 

 

Shoppen

Apeldoorn mag zich niet voor niets de grootste stad op de Veluwe noemen. Dan moet er ook wel een flink winkelaanbod zijn. En dat is er!

In de Hoofdstraat, de uitgestrekte winkelboulevard van de stad die dwars door het centrum loopt, is er voor iedere verstokte shopper- ook op zondag - wel iets te vinden. Zijn er op deze route veel grote winkelketens te vinden, in de zijstraten kan men terecht voor bijzondere, kleine winkels met net dát in de schappen wat je in de grote winkels niet kunt krijgen. Een paar voorbeelden ervan zijn Simon Lévelt, Levenswinkel De Brug, De Speelgoedplank, Het Apeldoorns Koffiehuys en Jeans2You.

Slecht weer? Geen nood. Het grote winkelcentrum Oranjerie is overdekt en biedt eveneens een scala aan koopmogelijkheden.

Lees HIER meer informatie en tips over Apeldoorn en omgeving.