Nieuws/Binnenland

5 vragen over dekkingsgraden

In nieuws over pensioenfondsen en kortingen op pensioenen wordt vaak gesproken over dekkingsgraden. Wat zijn dekkingsgraden, hoe hoog moeten ze zijn en wat zijn gevolgen van lage dekkingsgraden? Kom via 5 vragen en antwoorden alles te weten over dekkingsgraden.

1. Wat is een dekkingsgraad?

De dekkingsgraad zegt iets over de financiële gezondheid van een pensioenfonds. Het gaat om een percentage dat de verhouding tussen de bezittingen en de verplichtingen van een fonds weergeeft. Stel dat de dekkingsgraad 105 procent bedraagt. Dan houdt dit in dat een fonds voor elke 100 euro die het in de toekomst moet uitkeren aan pensioen, er moment 105 euro in kas heeft.

2. Waarom zijn de dekkingsgraden de afgelopen jaren flink gedaald?

Dit heeft twee oorzaken. Ten eerste leven Nederlanders langer dan eerder werd voorspeld. Hierdoor moeten de fondsen meer geld opzij zetten, omdat ze in de toekomst langer pensioen moeten uitkeren.

Daarnaast werken de perikelen rond de eurocrisis flink in hun nadeel. Die heeft een vlucht naar staatsobligaties naar ’veilige’ noordelijke eurolanden als Nederland en Duitsland in de hand gewekt.

De rentes in deze landen zijn daardoor fors gedaald. Hierdoor moeten fondsen ook rekenen met een lagere rente. En hoe lager de rente, hoe meer geld pensioenfondsen moeten reserveren voor de toekomstige uitkeringen.

3. Welke gevolgen heeft een te lage dekkingsgraad voor mijn pensioen?

Op het moment dat de dekkingsgraad van een pensioenfonds onder de 105 procent belandt, moet het bij toezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB) aangeven hoe ze weer boven Jan zullen raken. Dit heet een herstelplan. De fondsen kunnen aan verschillende knoppen draaien om hun financiële positie te verbeteren.

  • De pensioenen niet mee laten stijgen met de inflatie. Dit heet ook wel niet indexeren. Het bedrag van uw pensioenuitkering blijft dan weliswaar gelijk. Maar u gaat er in koopkracht toch op achteruit. Van 100 euro nu kunt u minder kopen dan in 2008. De dagelijkse boodschappen en andere spullen zijn immers in de tussentijd duurder geworden.
  • De pensioenen verlagen. Het pensioenbedrag dat u ontvangt van uw fonds wordt dan wél lager. Dit mag alleen in uiterste noodzaak, als het verhogen van de pensioenpremie en het niet indexeren van de oude dag onvoldoende helpt. Tot een aantal jaren terug hield niemand rekening met een verlaging. Maar op 1 april 2013 korten 68 fondsen de pensioenen van hun deelnemers. Een groep van 5 fondsen deed dat al op 1 januari van dit jaar. Ons land telt zo’n 400 pensioenfondsen.

Geen indexatie of een verlaging van de oude dag raakt overigens niet alleen gepensioneerden. Ook werknemers worden geraakt in hun opbouw.

4. Wanneer moeten de dekkingsgraden weer op peil zijn?

De herstelplannen van de meeste pensioenfondsen lopen eind 2013 af. Dat betekent dat hun dekkingsgraad dan weer op 105 procent moet zijn. Is dat niet het geval dan volgen er (opnieuw) kortingen in 2014. Een dekkingsgraad van 105 procent betekent trouwens niet dat uw pensioen weer volledig meestijgt met de inflatie. Daarvoor moet de dekkingsgraad een stuk hoger liggen, bijvoorbeeld op 125 procent.

5. Hoe staan de fondsen er nu voor?

Afgelopen februari bedroeg de gemiddelde dekkingsgraad van Nederlandse pensioenfondsen 104 procent. In juli 2012 stond de stand nog op 94 procent. De stijging is gedeeltelijk in de hand gewerkt doordat de fondsen sinds het najaar met een wat hogere rente mogen rekenen.  Ook zijn de kortingen van de fondsen op 1 april 2013 al in de stand van februari verwerkt.

Toch blijft het spannend hoe de dekkingsgraad zich tot 31 december 2013 blijft ontwikkelen. Mocht de eurocrisis verder escaleren, dan zal de financiële positie van de fondsen onder druk blijven staan.