Nieuws

Mediawaakhond haalt hard uit naar Radio 2 en 3FM

NPO structureel in de fout met concertacties

Door Marcel Frost

Het Commissariaat voor de Media nam onder meer een actie van de NPO rond U2 in de Ziggo Dome onder de loep.

Het Commissariaat voor de Media nam onder meer een actie van de NPO rond U2 in de Ziggo Dome onder de loep.

FOTO ANP

Het Commissariaat voor de Media haalt hard uit naar NPO Radio 2 en 3FM. De publieke zenders hebben zich volgens de toezichthouder structureel voor het karretje van concertorganisatoren laten spannen.

Het Commissariaat voor de Media nam onder meer een actie van de NPO rond U2 in de Ziggo Dome onder de loep.

Het Commissariaat voor de Media nam onder meer een actie van de NPO rond U2 in de Ziggo Dome onder de loep.

FOTO ANP

De stations zijn met acties rond popconcerten en evenementen tientallen keren ’dienstbaar geweest aan het maken van winst door derden’ en dat mag niet van de Mediawet. Om herhaling te voorkomen legt het Commissariaat de NPO bij toekomstige overtredingen dwangsommen op die kunnen oplopen tot een totaal van 700.000 euro. De publieke omroep blijkt hardleers: de radiozenders gingen al eerder de fout in met acties rond artiesten.

De mediawaakhond heeft nu op een flink aantal punten overtredingen van de Mediawet geconstateerd. Zo kreeg de NPO gratis kaarten voor concerten en festivals om aan luisteraars weg te geven, in ruil voor aandacht voor die evenementen. Het initiatief van dat soort acties lag vaak bij derden en ook de vormgeving en timing van die initiatieven is in nauw overleg bepaald. Data waarop de kaartverkoop van start ging werden nadrukkelijk aangekondigd. Ook de locatie kwam soms op verzoek van de organisatoren voorbij in de radioshows van de publieke omroep. Tevens werd expliciet gemeld dat een concert nog niet was uitverkocht.

De toezichthouder nam de NPO onder de loep naar aanleiding van klachten van Sky Radio Group (inmiddels onderdeel van Talpa Radio) en bekeek onder meer acties rond 3FM presents U2 in Ziggo Dome, het vijftienjarig bestaan van Di-rect (3FM), Lowlands (3FM) en Racoon (Radio 2).

„Sky Radio Group heeft om een onderzoek gevraagd, omdat daar het gevoel leefde dat de zendergroep met publiek geld uit de markt werd gedrukt”, verduidelijkt een woordvoerder van het Commissariaat voor de Media. Onomwonden stelt hij: „Een van onze kerntaken is om toe te zien op de onafhankelijkheid van de publieke omroep en die is hier in geding. Luisteraars van de NPO-radiozenders werden zonder dat ze het in de gaten hadden beïnvloed door commerciële partijen en dat is uit den boze.”

Naast de overtreding van het zogeheten dienstbaarheidsverbod konden organisatoren van concerten en evenementen vrijelijk gebruik maken van de logo’s van Radio 2 en 3FM op kaartjes, flyers en posters en ook dat mag niet. „Het in licentie geven van een beeldmerk is een nevenactiviteit waarvoor toestemming moet worden gevraagd en er dient een marktconforme vergoeding tegenover staan. Beide is niet gebeurd: wij wisten van niets en bedrijven konden de logo’s gratis gebruiken en zo meeliften op de bekendheid van 3FM en Radio 2”, aldus de zegsman van de mediawaakhond.

Om herhaling te voorkomen kan het Commissariaat sinds 1 april de NPO een aantal lasten onder dwangsom opleggen. Telkens wanneer de publieke omroep afspraken maakt over acties waarbij het dienstbaarheidsverbod wordt overtreden, moet de omroep 25.000 euro per keer betalen, tot een maximum van 500.000 euro. De logo’s van Radio 2 en 3FM mogen niet zonder toestemming in licentie worden gegeven, op straffe van 10.000 euro per overtreding, tot een maximum van 200.000 euro. De NPO kan nog bezwaar aantekenen tegen het besluit.

„Wij denken dat het opleggen van een dwangsom meer effect heeft dan een boete, want dat hebben we in het verleden al een aantal keer gedaan”, aldus de woordvoerder. NPO Radio 2 kreeg in 2013 een boete van 60.000 euro omdat er teveel aandacht werd geschonken aan de release van een Golden Earring-album. Een soortgelijke actie rond een nieuwe plaat van Trijntje Oosterhuis in 2008 kostte het station een strafsom van 50.000 euro.

De NPO laat weten dat de werkwijze voor het weggeven van kaartjes voor popconcerten inmiddels in aangescherpt. „We willen met deze aanscherping er hoe dan ook voor zorgen dat er geen enkele schijn ontstaat van dienstbaar zijn aan commerciële belangen van derden. Zo worden alleen concertkaartjes aangeboden die door de NPO zelf zijn aangeschaft.”

Overigens is de NPO van mening dat de acties in het verleden ’uitsluitend een redactioneel doel dienden om luisteraars op een passende wijze te informeren, te binden en te betrekken bij de zenders en de muziek die daarop te horen is’. „De NPO wil dit oordeel dan ook juridisch laten toetsen.”

Door Marcel Frost