Nieuws/Binnenland

Slapeloze nachten van sluiten familiebedrijfje in Warmoesstraat

Afscheid met een traan

„Vorig jaar heb ik veel slapeloze nachten gehad omdat ik het heel moeilijk had met de beslissing om de winkel en het koffiemuseumpje Geels & Co. op de Warmoesstraat te moeten sluiten. En om vijf man personeel, van wie sommigen er al jaren werken, te moeten ontslaan. Maar ik probeer het positief te zien, want we gaan, heel modern, volop verder als webwinkel”, vertelt Esther Geels.

Ze drinkt espresso light met extra Kenia en zomers vaak een koffie uit Guatemala. Haar favoriete thee is ceylon. „Van losse thee uiteraard. Een voorgeproduceerd theezakje komt er bij ons niet in!” lacht ze in het magazijn achter de Amsterdamse winkel; niet op Warmoesstraat 67, waar haar betovergrootvader Antonius Geels in 1864 een handeltje in ’koffie, thee en suikerwaren’ begon, maar op nummer 155.

„Dit was bedoeld als tijdelijke oplossing”, vervolgt ze. „Tien jaar geleden bleek dat panden op 67 en 69, beide in bezit van Geels & Co., drastisch aan restauratie toe waren. Het zou een megaproject worden om ze op te knappen. Daarnaast was het normale onderhoud ook al bijna niet meer op te brengen. Ik heb toen in overleg met de familie beide panden verkocht aan de NV Zeedijk (organisatie die panden in het Wallengebied opkoopt om verloedering tegen te gaan, DvD). Die is bezig er momenteel prachtige appartementen van te maken. Op de begane grond zou ik weer terug kunnen keren tegen een heel redelijke huur.”

„Maar ik durf een winkeltje niet meer aan in het huidige economische klimaat. Je huurt casco en moet er een hele nieuwe winkel in bouwen. De omzet is de afgelopen jaren dramatisch gekelderd. Ik merk dat er veel concurrentie is van de Senseo en de Nespresso. En veel horeca waar we aan leverden, maken tegenwoordig gebruik van totaalaanbieders, bedrijven die machines, koffie én kop-en-schotel leveren. En dan gaan er in Amsterdam óók nog enkele tientallen coffeeshops dicht. Dat waren nou net de zaken waar wij aan verkopen.”

Het is overigens niet de eerste keer dat Geels & Co. in zwaar weer verkeert. Vanaf de jaren twintig in de vorige eeuw ging het een stuk minder. Een medewerker van Theodorus Geels, Esthers overgrootvader, had hem opgelicht. En ook de crisisjaren en de Tweede Wereldoorlog hakten er in. Voor de oorlog waren er ongeveer 600 koffiebranderijen in Nederland, daarna nog maar een handjevol.

Ook in de jaren tachtig, toen Esther Geels vader Piet-Hein de zaak bestierde, ging het een tijdje minder. De stad verloederde in rap tempo. „In die tijd durfde er bijna niemand door de Warmoesstraat. Ik weet nog dat mijn vader oude klanten aan zijn arm persoonlijk naar het Centraal Station bracht. Mijn vader, die inmiddels is overleden, heeft toen op het punt gestaan de tent te sluiten.”

Gouden tijd

Maar voor Geels was die periode, waarin ze kind was, een gouden tijd. „Naast ons zat een seksshop, waar mijn zus Judith zich dan vergaapte aan een op en neer springende dildo. Niemand deed daar raar over. Het was er gewoon.”

„Judith en ik speelden vaak verstoppertje op zolder tussen de jutezakken met ruwe balen koffie van 60 kilo. Het was een hels karwei om die naar boven te takelen. Op zolder was een luikje waardoor je van het ene naar het andere pand kon kruipen. De koffiebonen werden toen overigens gewoon nog op de Warmoesstraat ambachtelijk gebrand. Daar moest in die periode mee gestopt worden. De gemeente vond het niet meer verantwoord vanwege het grote brandgevaar in zo’n oud pand in de binnenstad. Vanaf de jaren tachtig werd de koffie buiten de stad gebrand.”

De jaren negentig waren de leukste tijd, concludeert Geels nu. „Het was een stuk gezelliger en saamhoriger zonder de massa’s toeristen. Er waren nog allerlei buurtwinkeltjes en iedereen kende elkaar: Joep de wijkagent, Tante Mien, de temeier van het Oudekerksplein. De jongens van de Febo op de Wallen kwamen regelmatig kroketjes brengen als ze koffie kochten. Niet voor de klanten hoor, maar voor zichzelf. Ik studeerde voor vertegenwoordiger en woonde boven de winkel. Op zaterdag rolde ik na een paar uur slaap naar beneden.”

Verhalen heeft Geels genoeg. „De film ’Keetje Tippel’ van Paul Verhoeven, met Monique van de Ven en Rutger Hauer, uit 1974, werd hier opgenomen. Er heeft ook wel eens iemand van hotel The Grand hier gestaan. Er was een belangrijke gast die hun koffie niet lekker vond. Bleek om Mick Jagger te gaan. Wij hebben espresso donker meegegeven. Geen idee of hij die wel lekker vond.”

Geheime recepten

Geels & Co. ging generaties lang over van vader op zoon – Esther was de eerste vrouw. In 2001 nam ze de zaak over. „Als kind hielp ik al in de winkel met het vullen van thee- en koffiezakjes voor de verkoop. Of maakte melanges; mijn vader had een handgeschreven boek met de geheime recepten. Hoewel mijn zus ook in de winkel hielp, is er eigenlijk nooit sprake van geweest dat zij het bedrijf zou overnemen. Zij werkt in het AMC”, vertelt Esther Geels, zelf moeder van twee zoontjes.

Van vaste klanten, tot politiek, iedereen vindt het vreselijk jammer dat Geels & Co. na 150 jaar uit de Warmoesstraat gaat verdwijnen. „Al moet ik zeggen dat ik de houding van het stadhuis wel lastig vind. Ik heb gehoord dat ze de sluiting unaniem verschrikkelijk vinden, maar ze schenken niet mijn koffie om daarmee een lokale ondernemer te steunen (in de automaten van de gemeente wordt fair trade Max Havelaar-koffie geschonken, DvD). De NV Zeedijk drinkt overigens wel onze koffie.”

Ondanks dat ze het een lange tijd heel moeilijk heeft gehad met de keuze de winkel te sluiten, kijkt Geels toch vol goede moed en positief naar de toekomst met de webwinkel. „Ik ga ook over koffie bloggen. En wie weet, kunnen we ooit weer een thee- en koffiewinkeltje beginnen in de binnenstad.”