Nieuws
1129310
Nieuws

Pareltjes van Amsterdam

Denk je aan Amsterdam, dan zie je al snel de mooie grachten voor je die door het centrum van de stad lopen. Al vierhonderd jaar kenmerken ze de binnenstad van onze hoofdstad. Het Rembrandthuis wilde dit jubileum niet stilletjes voorbij laten gaan.

Daarom heeft het museum de expositie 'Langs Amsterdamse Grachten' geopend: een tentoonstelling die 69 tekeningen toont met gezichten van Amsterdam uit de 17e tot en met de 20e eeuw.

De platen komen van de hand van achttiende eeuwse tekenaars als Jacob Cats, Johannes Schouten, Jan de Beijer en Gerrit Lamberts. Allemaal zijn ze in bruikleen van het Koninklijk Oudheidkundig Genootschap (KOG). "De expositie geeft een aardig beeld van Amsterdam in vervlogen tijden', zegt Leonoor van Oosterzee, projectleidster van de expositie. "Een volledig beeld is heel lastig te scheppen met 69 tekeningen uit drie eeuwen. De stad is natuurlijk heel groot."

De topografische prenten worden voor het eerst in bijna vijftig jaar weer tentoongesteld. De laatste keer was in 1966. "Een enkele tekening is natuurlijk wel bekend, maar het merendeel is nog nooit te zien geweest", vertelt Van Oosterzee. Als geboren Amsterdamse leerde ze via de tekeningen de andere kant van de stad kennen. "Amsterdam is mijn geboortestad en ik ben erg gesteld op de prachtige binnenstad. Het was een geweldig leuk project om aan te werken en ik heb de stad weer met heel andere ogen leren bekijken."

De schilderingen laten zien hoe Amsterdam er vroeger uitzag en uiteraard hoe de stad op sommige plaatsen is veranderd. De precieze locaties van enkele tekeningen zijn daarom soms moeilijk te achterhalen. "De prachtige tekening van Everhardus Koster van het Boomhuisje en Nieuwe Stadsherberg is onherkenbaar veranderd in het Stationseiland", zegt Van Oosterzee. "Ook een tekening van Dirk de Jongh met zicht op het Openwaterfront is onherkenbaar. En niet te vergeten langs de stadwallen met de toegangspoorten die in de 19e eeuw zijn verdwenen. Zoals de prachtige tekening van Jan van Call van de Haarlemmerpoort."

Vooral het verdwenen water valt op volgens Van Oosterzee. "Allereerst het grote open havenfront waar nu het Centraal Station staat, maar ook de demping van waterwegen als de Nieuwezijds Voorburgwal, de Overtoom en het Damrak." Daarnaast zijn er tekeningen van gebouwen die verdwenen zijn, zoals de Jan Rodenpoortstoren. "Er zijn mensen die dergelijke monumenten weer terug zouden willen brengen in het stadsgezicht, maar daar ben ik geen voorstander van. Ik ben wel heel blij dat de grachtengordel nu beschermd is doordat het op de Werelderfgoedlijst van de Unesco staat, maar dat wil niet zeggen dat de stad niet in beweging moet blijven."

Naast dit veranderde uiterlijk is Amsterdam op een aantal plekken nog redelijk authentiek gebleven. Zo blijkt uit de tekeningen van Hermanus Petrus Schouten en Jan de Beijer van de Herengracht.

De expositie kent meerdere hoogtepunten. Ook Van Oosterzee heeft haar favoriete tekeningen. "Ik heb meerdere favorieten, zoals het eerder genoemde Boomhuisje van Koster, de Keizersgracht met de Leliegracht en de Westerkerk van Johannes Schouten."

'Langs Amsterdamse Grachten' is een tentoonstelling voor alle liefhebbers van Amsterdam, vindt Van Oosterzee. "We hebben van alle locaties van waaruit de tekenaars hebben gewerkt, foto's genomen van de huidige situatie. Je kunt je verwonderen over dingen die nauwelijks zijn veranderd en andere stukken die onherkenbaar zijn geworden. We hebben bij elke tekening een kaartje gemaakt met een stip zodat je op de kaart kunt zien waar de locatie zich precies bevindt. Tevens hoort bij de tentoonstelling een app (www.museumapp.nl) waarmee bezoekers vanaf het Rembrandthuis zelf een wandeling kunnen maken langs plekken die de kunstenaars hebben getekend."

Adres: Jodenbreestraat 4, Amsterdam.

Voor meer info: www.rembrandthuis.nl