Nieuws/Buitenland

Impasse dreigt na verkiezingen Italië

De Italiaanse verkiezingen hebben geen van de coalities een werkbare meerderheid opgeleverd. Het centrumlinkse blok van Pier Luigi Bersani krijgt volgens de voorlopige verkiezingsuitslag de meerderheid in de Kamer van Afgevaardigden, maar komt veel zetels tekort in de Senaat.

Centrumrechts onder leiding van oud-premier Silvio Berlusconi wordt in de Italiaanse Eerste Kamer met 116 zetels het grootste blok. Centrumlinkse partijen krijgen samen 113 zetels. Dat betekent dat geen enkel blok een meerderheid in de Senaat heeft, wat volgens waarnemers een onwerkbare situatie kan opleveren.

Om de noodzakelijke vertrouwensstemming te overleven, heeft een regering de goedkeuring van 158 senatoren nodig. Bersani moet dus ofwel tientallen centrumrechtse senatoren achter zich krijgen, of een deal sluiten met de enige echte winnaar van de verkiezingen: oud-komiek Beppe Grillo. Of dat tot de mogelijkheden behoort, is echter zeer de vraag. De excentrieke Grillo heeft met zijn protestpartij 5 Sterren (M5S) uit het niets een kwart van de stemmen gekregen. Hij heeft zich fel tegen het in zijn ogen volkomen corrupte establishment gekeerd.

Huidig premier Mario Monti en zijn politieke bondgenoten kunnen het verschil niet maken: zij kregen slechts 10 procent van de kiezers achter zich. Monti's zakenkabinet heeft zich niet populair gemaakt met ingrijpende bezuinigingen die het doorvoerde om de staatsfinanciën op orde te brengen.

Berlusconi's blok heeft zich overigens nog niet neergelegd bij de verkiezingsuitslag in de Kamer van Afgevaardigden. De stemmen waren pas in het holst van de nacht geteld. Het verschil tussen centrumrechts en centrumlinks was zo klein (0,36 procent) dat volgens Berlusconi's blok nog maar uit de officiële vaststelling van de Rekenkamer moet blijken welk blok het grootste is. Dat kan nog dagen duren.

Welke coalitie van partijen het grootst is in het Kamer is van belang, aangezien dat machtsblok in het Italiaanse systeem een absolute meerderheid krijgt. Volgens de voorlopige uitslag kreeg Bersani's blok van vier partijen 29,54 procent van de stemmen. Hoewel dat een minderheid is, mogen de partijen samen maar liefst 55 procent van de zetels verdelen.

In de verkiezingen voor de Senaat kreeg centrumlinks meer stemmen dan centrumrechts. Dat centrumrechts toch meer zetels krijgt, komt doordat Berlusconi's blok won in regio's waar meer zetels te verdienen waren. De opkomst was met 75 procent lager dan bij de vorige verkiezingen in 2008, toen 81 procent van de kiezers naar de stembus ging.