Nieuws/Binnenland
113625
Binnenland

Reuzenpanda’s Xing Ya en Wu Wen komen met verwenvlucht naar Nederland

Beestenboel in de business class

Marcel Boekhoorn, eigenaar van Ouwehands Dierenpark, tijdens een persconferentie over de komst van de twee reuzenpanda's Xing Ya en Wu Wen vanuit China.

Marcel Boekhoorn, eigenaar van Ouwehands Dierenpark, tijdens een persconferentie over de komst van de twee reuzenpanda's Xing Ya en Wu Wen vanuit China.

Xing Ya en Wu Wen, de reuzenpanda’s uit China, arriveren komende week in ons land. Los van de diplomatieke betekenis van de iconische dieren, heeft hun komst heel wat voeten in de aarde. Want hoe transporteer je bedreigde dieren naar Nederland? En een giraffe naar Barcelona?

Marcel Boekhoorn, eigenaar van Ouwehands Dierenpark, tijdens een persconferentie over de komst van de twee reuzenpanda's Xing Ya en Wu Wen vanuit China.

Marcel Boekhoorn, eigenaar van Ouwehands Dierenpark, tijdens een persconferentie over de komst van de twee reuzenpanda's Xing Ya en Wu Wen vanuit China.

Naast de diplomatieke rol van deze iconische dieren, komt er bij zo’n vliegreisje heel wat kijken. Hoe stuur je twee bedreigde dieren vanuit China naar Nederland? En hoe vliegt een giraffe eigenlijk naar Barcelona?

Om die laatste vraag meteen maar te beantwoorden: „Dan bel je ons.” Was getekend: Linda Broekhof van VCK Live Animal Logistics, een reisbureau voor dieren. „Wij vragen tussen welke dierentuinen de uitwisseling zal plaatsvinden, want dat is een vereiste. Daarna wil ik weten hoe groot het dier is, wat hij weegt en waar hij heen moet. Dan berekenen wij de kosten en maken wij een offerte voor het transport. Vervolgens wordt er een speciale kist voor hem gemaakt.”

Giraffen kunnen overigens maar tot een bepaalde leeftijd mee, want zodra ze boven de drie meter uitkomen, passen ze niet meer in een vrachtvliegtuig. Dus met een jonge giraffe naar Schiphol? „Nou... Naar Barcelona gaan we sowieso over de weg. Grote dieren worden over het algemeen binnen Europa niet door de lucht vervoerd.”

De reuzenpanda’s hoeven niet te vrezen voor een hobbelige rit in een trailer. Zij vliegen eersteklas met KLM. De luchtvaartmaatschappij ziet het als een enorme eer dat het de twee beren, waar zestien jaar over onderhandeld is, naar ons land mag vliegen. Niets wordt aan het toeval overgelaten. „De transportkisten staan al weken in hun verblijf in China”, zegt Manel Vrijenhoek van KLM. „Zo kunnen ze alvast wennen. Het is heel belangrijk dat zij zich senang voelen bij de reis.”

Xing Ya (elegante ster) en Wu Wen (mooie, krachtige wolk) vliegen woensdag met vlucht KL0892 van Chengdu naar Amsterdam. In het vrachtgedeelte achter rij 45 staan twee speciaal vervaardigde boxen. De reuzenpanda’s kunnen door plexiglas kijken en een rooster voorkomt dat ze in hun eigen uitwerpselen komen te zitten.

KLM Cargo stuurt een speciale dieren-steward mee die de panda’s vertroetelt. Ook een dierenarts en een verzorger van de dierentuin waar ze opgroeiden, reizen mee gedurende de vlucht van tien uur. De verwachting is dat de dieren door herkenning rustiger blijven.

Niet dat er onderweg problemen worden verwacht („hoogstens wat turbulentie”). KLM Cargo boogt op decennialange ervaring met dierentransport met allerlei levende have: bijen, slangen, tijgers, giraffen, pinguïns, nijlpaarden en dolfijnen. „We vervoeren jaarlijks alleen al miljoenen exotische vissen.”

Meer bedrijven leggen zich toe op dit speciale vervoer, zoals transportbedrijf Ekipa uit De Lutte. Hoe ze te werk gaan, blijft onduidelijk: „Mensen vinden het zielig dat we dieren in kisten stoppen. Media-aandacht belemmert ons in ons werk”, zo luidt de reactie. Ook Copex adverteert met dierentransport, maar reageert liever niet op vragen. „Dat ligt heel gevoelig”, zegt een woordvoerster van het bedrijf dat vanaf Schiphol vooral peperdure raspaarden vervoert.

De mediaschuwheid is ergens begrijpelijk. Transport van wilde dieren is niet zonder gevaren. Als er iets misgaat, is het al snel nieuws. Vorig jaar in Emmen bijvoorbeeld. Daar moesten dierverzorgers halsoverkop vluchten voor een neushoorn. Bij de verhuizing naar de nieuwe Wildlands Adventure Zoo brak hij bijna uit zijn kist. Na een enorme klap stak zijn kop naar buiten. Het liep goed af. „Ooit is er een jaguar in een trein ontsnapt”, memoreert Marjo Hoedemaker, die verschillende Europese dierentuinen adviseert. „Ook daar kwamen verzorgers zonder kleerscheuren vanaf.”

Daarbij krijgen de transportbedrijven ook kritiek te verwerken. ’Een Dier Een Vriend’ walgt van het vervoer van wilde dieren. De organisatie is sowieso tegen het opsluiten van dieren. Geoffrey Deckers: „Fokprogramma’s zijn er alleen maar om de omzet te vergroten. Je houdt zo een onwenselijk systeem van dierentuinen in stand. Die panda’s bijvoorbeeld hebben er zelf niets aan. Je kunt je afvragen of ze ooit weer in het wild worden uitgezet.”

Hoedemaker van de EAZA, de Europese organisatie voor dierentuinen, benadrukt echter dat hij al vijftig jaar goede ervaring heeft met dierentransporten. „Wilde dieren worden doorgaans niet verdoofd”, zegt hij. „Soms krijgen ze een licht roesje. Vaak gaat daar eerst een kisttraining aan vooraf.”

Voor de fokprogramma’s hoppen jaarlijks zeker duizend dieren in Europa voortdurend van de ene naar de andere dierentuin om de bloedlijnen vers te houden. Een coördinator van EAZA heeft het overzicht. Hoedemaker: „Die weet precies waar jonge bavianen zitten die een groep kunnen versterken of waar pelikanen verblijven die klaar zijn om te paren.”

De afgelopen twee jaar stroopte Hoedemaker Europese dierentuinen af, op zoek naar dieren voor Tbilisi Zoo. De dierentuin in Georgië werd in 2015 getroffen door een overstroming. Driekwart van de dieren verdronk. Wilde beesten ontsnapten en kwamen midden in de stad terecht.

De onalledaagse beelden staan nog op ieders netvlies gebrand: in het bruine water dat door de stad kolkt, staat een nijlpaard doodgemoedereerd pootje te baden in een winkelstraat. Verderop zoekt een bruine beer zijn heil op een langs drijvende airco, wolven jagen stadsbewoners de stuipen op het lijf. Na de overstroming werd een man gegrepen door een tijger die zich had verstopt in een schuur.

Tbilisi Zoo bleef leeg en Hoedemaker nam als adviseur de taak op zich om nieuwe dieren te regelen. Een monsterklus, zo bleek. „Ik ben gaan lobbyen bij dierentuinen in heel Europa. Kangoeroes en pinguïns uit Engeland, bavianen uit Antwerpen, Beekse Bergen en Dierenpark Amersfoort. Stichting AAP had degoes voor ons. Riga stuurde tijgers en kamelen terwijl Antwerpen ook nog gnoes in de aanbieding had.”

Hoedemaker ’deed’ telkens het vervoer. Een neushoorn op het vliegtuig zetten, blijkt geen sinecure. „Je wil niet weten wat voor papierwinkel er bij komt kijken”, verzucht hij. „Gezondheidspapieren, exportpapieren, importpapieren, een eindeloos gedoe.”

Xing Ya en Wu Wen landen woensdag. Voordat ze vrijdag naar hun verblijf Pandasia in Rhenen gaan, checken ze nog in bij het dierenhotel op Schiphol. Even bijkomen van de lange reis en daarna uitgerust naar hun nieuwe thuis.