Nieuws/Binnenland
113634
Binnenland

Lustmoordenaars zien in tippelaarsters gemakkelijk doelwit

Prostituee vaak prooi

Mevrouw Hofland huilde donderdagavond in Rotterdam van opluchting toen de recherche kwam vertellen dat de zeer waarschijnlijke moordenaar van haar dochter was opgepakt. „Voor 99 procent zeker, zei de baas van het coldcaseteam. Ik ben zo blij”. Haar verslaafde dochter, die zichzelf prostitueerde, werd in juni 1991 vermoord. Dinsdag werd een 58-jarige Schiedammer aangehouden die verdacht wordt van haar dood en die van een andere vrouw. Ook wordt zijn betrokkenheid bij nog drie andere moorden op tippelaarsters onderzocht.

Mevrouw Hofland huilde donderdagavond in Rotterdam van opluchting toen de recherche kwam vertellen dat de zeer waarschijnlijke moordenaar van haar dochter was opgepakt. „Voor 99 procent zeker, zei de baas van het coldcaseteam. Ik ben zo blij”. Haar verslaafde dochter, die zichzelf prostitueerde, werd in juni 1991 vermoord. Dinsdag werd een 58-jarige Schiedammer aangehouden die verdacht wordt van haar dood en die van een andere vrouw. Ook wordt zijn betrokkenheid bij nog drie andere moorden op tippelaarsters onderzocht.

Opluchting bij politie en nabestaanden. Dinsdag werd op basis van dna-onderzoek een man opgepakt voor de Rotterdamse prostitutiemoorden. Als dit inderdaad de dader is, hoe kon hij dan bijna dertig jaar zwijgen? Gaat de Schiedammer nu wel open kaart spelen? En hoe bijzonder zijn lustmoordenaars in Nederland?

Mevrouw Hofland huilde donderdagavond in Rotterdam van opluchting toen de recherche kwam vertellen dat de zeer waarschijnlijke moordenaar van haar dochter was opgepakt. „Voor 99 procent zeker, zei de baas van het coldcaseteam. Ik ben zo blij”. Haar verslaafde dochter, die zichzelf prostitueerde, werd in juni 1991 vermoord. Dinsdag werd een 58-jarige Schiedammer aangehouden die verdacht wordt van haar dood en die van een andere vrouw. Ook wordt zijn betrokkenheid bij nog drie andere moorden op tippelaarsters onderzocht.

Mevrouw Hofland huilde donderdagavond in Rotterdam van opluchting toen de recherche kwam vertellen dat de zeer waarschijnlijke moordenaar van haar dochter was opgepakt. „Voor 99 procent zeker, zei de baas van het coldcaseteam. Ik ben zo blij”. Haar verslaafde dochter, die zichzelf prostitueerde, werd in juni 1991 vermoord. Dinsdag werd een 58-jarige Schiedammer aangehouden die verdacht wordt van haar dood en die van een andere vrouw. Ook wordt zijn betrokkenheid bij nog drie andere moorden op tippelaarsters onderzocht.

Het is razend spannend. De 58-jarige Schiedammer die dinsdag thuis door de politie werd opgehaald op verdenking van zeker twee moorden in 1990 en 1991, wordt al drie dagen gehoord. Of hij al heeft bekend is niet duidelijk. Politie en justitie zwijgen.

Als de opgepakte man inderdaad de gewetenloze prostitutiemoordenaar is, heeft hij bijna dertig jaar lang met een groot geheim rondgelopen. Het is een raar, tegenstrijdig fenomeen: terwijl moordenaars soms bij hun aanhouding roepen dat ze opgelucht zijn dat ze nu eindelijk zijn gepakt, hebben ze ook bewust nabestaanden al die tijd in het ongewisse gelaten door te zwijgen.

Dna-match

Neem Henk F., de moordenaar van de 15-jarige Andrea Luten uit het Drentse Ruinen. In mei 1993 misbruikte en verkrachtte hij de tiener in een bos. In april 2010 pakte de politie hem op, ook weer na een onverwachte dna-match. F. moest dna afstaan vanwege een mishandeling en dat matchte met dna dat op het lichaam van Luten was veiliggesteld.

Toen hij werd gearresteerd, vertelde F. de recherche meteen alles. De moordenaar had zeventien jaar lang met zijn duistere daad rondgelopen.

Psychiater Ben Takkenkamp onderzocht als gedragsdeskundige gedurende een kwarteeuw moordenaars, pedoseksuelen en allerlei criminelen voor justitie. De Groninger klom in 2001 in het brein van prostitutiemoordenaar Willem van Eijk en onderzocht ook de psyche van Henk ’Henkie’ S. die in de jaren negentig twee moorden pleegde. Hij kan niets zeggen over de individuele zaken die hij onderzocht, maar hij wil wel in algemene zin iets vertellen.

„Iemand kan best lang tegelijkertijd zwijgen en toch blij zijn als hij wordt opgepakt. Een dader kan vrezen voor de gevolgen van het verbreken van het stilzwijgen. Wat je ook ziet, is dat een verdachte een aantal zaken bekent met het doel andere te maskeren. Hij fingeert om tactische redenen openheid.”

Zo waren er rechercheurs die ervan overtuigd waren dat Willem van Eijk meer vrouwen had vermoord dan de drie waarvoor hij een bekentenis had afgelegd. Het verzwijgen van andere moorden op prostituees zou hem een kick geven en overeind houden. Een soort trofee. Anderen dachten dat hij niet de geestelijke bagage had om zaken te ontkennen.

„Het verschilt per persoon. Er zijn ook moordenaars die helemaal niet stilstaan bij wat ze hebben gedaan. Psychopaten hebben weinig geweten. Die kunnen probleemloos lange tijd met een geheim rondlopen. Soms is het gepresenteerde bewijs zo sterk, bijvoorbeeld bij een dna-match, dat er simpelweg geen ontkennen meer aan is.”

Meervoudige lustmoordenaars zijn zeldzaam in Nederland. Willem van Eijk, veroordeeld voor in totaal vijf moorden, was er eentje. Van zijn eerste slachtoffer in het Zuid-Hollandse Ter Aar sneed hij een borst af en reet hij de buik open. Van Eijk, die nu een levenslange gevangenisstraf uitzit, droomde als jonge puber al van het vermoorden van vrouwen.

Takkenkamp: ,,Soms is de scheidslijn tussen seksuele en agressieve impulsen flinterdun en na verloop van tijd zelfs verdwenen. Zwaar agressief gedrag gaat dan automatisch samen met seksuele activiteit. De kick van seks in combinatie met geweld wordt steeds groter.”

Veel extremer

De Rotterdamse prostitutiekiller was veel extremer dan Willem van Eijk. Hij sneed bij vier van zijn vermoedelijk vijf slachtoffers de keel door en voerde heftige seksuele handelingen met ze uit. Het is volgens criminoloog Anton van Wijk van Bureau Beke niet vreemd dat deze lustmoordenaars met psychopathische trekken zich juist op prostituees richten. In Nederland zijn zeker tachtig onopgeloste prostitutiemoorden. De criminoloog deed onderzoek naar serieplegers en dus ook seriemoordenaars.

„Slachtoffers van seriemoordenaars zijn vaak kwetsbaar, bijvoorbeeld jong, of worden op stille plekken gepakt waar weinig toezicht is. Straatprostituees zijn voor de seriemoordenaars de meest ideale doelwitten.”

<h2>Grote kick van macht over slachtoffer</h2>In Nederland weten we niet zoveel van seriemoordenaars omdat ze vrij zeldzaam zijn en er nauwelijks studies naar het fenomeen zijn gedaan.

In de Verenigde Staten zijn ze wat dat betreft veel verder. Gedragswetenschappers en rechercheurs hielden in de jaren tachtig en negentig interviews met serielustmoordenaars als Ted Bundy en John Wayne Gacy. De interviews leverden een schat aan informatie op over de geest van seriemoordenaars. Ze vertelden dat de macht over een willoos slachtoffer een ongekende kick geeft en dat de intervallen tussen de moorden vaak korter worden, omdat ze sneller toe zijn aan een nieuwe impuls. Ook de extremiteit van het geweld en de seksuele handelingen groeien omdat het oude snel verveelt.

Seriemoordenaars worden daarnaast door hun ervaring steeds behendiger in het pakken en wegwerken van slachtoffers. De totale minachting voor slachtoffers is vaak groot.

Willem van Eijk (76) is een echte seriemoordenaar en een van de oudste levenslang gestraften in Nederland. Van Eijk vermoordde in de jaren zeventig in zijn woonplaats Uithoorn en in Ter Aar, Cora Mantel (15) en Aaltje van der Plaat (44). ’Gekke Willem’ martelde als kind dieren. Gedragswetenschappers zien vaker dat dit gedrag uitmondt in moorden.

Van Eijk werd in 1975 veroordeeld tot 18 jaar en tbs, maar kwam in 1990 al vrij. Zijn psychiaters waarschuwden dat hij bij een afwijzing door vrouwen opnieuw de fout in zou kunnen gaan.

Dat gebeurde helaas ook. Willem van Eijk vermoordde drie Groningse straatprostituees en werd in 2001 gepakt. Hij kreeg levenslang.

</div>