Nieuws/Binnenland
113662
Binnenland

Voorzitter Jan Nagel tevreden, maar ook teleurgesteld met vier kamerzetels voor ouderenpartij

50Plus en de boze buitenwereld

Voor 50Plus was de verkiezingscampagne een achtbaan met pieken en dalen na commotie over het AOW-standpunt. De seniorenpartij verdubbelde op 15 maart haar aanwezigheid in de Tweede Kamer. Een mooie score, hoewel de club wekenlang in peilingen rond de tien zetels schommelde. Dat er slechts vier zetels van overbleven lag echt niet alleen maar aan 50Plus zelf, vindt voorzitter Jan Nagel.

Juist voordat zijn vrouw Yvonne een kan thee en koekjes met chocola serveert in hun Hilversumse villa, informeert Jan Nagel (77) of het gesprek met De Telegraaf niet een negatief interview wordt. De raspoliticus, die alweer veertig jaar geleden zijn entree maakte aan het Binnenhof, is namelijk niet blij met de publiciteit die zijn partij de afgelopen jaren heeft gekregen.

Tijdens het gesprek aan de keukentafel slaat de voormalig Vara-journalist, PvdA-senator, Leefbaar Nederland-oprichter en fervent schaker er geregeld allerlei paperassen op na, ter bewijs. Het zijn krantenknipsels, statistieken en ontvangen e-mails. „Kijk”, klinkt het dan triomfantelijk, als Nagel een negatieve kop uit de multomap vist.

50Plus is verdubbeld van twee naar vier zetels. Maar de peilingen waren een stuk hoger. Was u blij of toch een beetje teleurgesteld?

„Als ik eerlijk ben: allebei. We stonden hoger in de peilingen. Dan hoop je op het hoogst mogelijke resultaat. Maar als je aan de andere kant kijkt hoe moeilijk het is om nieuwe partijen in het parlement te krijgen, en dat we na ons debuut nu verdubbelen, mag je niet ontevreden zijn. En je moet je ook realiseren dat we in vier jaar zijn geplaagd door tegenslagen en negatieve publiciteit waardoor we heel lang op één zetel hebben gestaan. We zijn van een dieptepunt teruggekomen met een heel mooi resultaat.”

Toch klinkt dit als een troostverhaal dat u zichzelf vertelt omdat het mooier had kunnen zijn.

„Het is gebeurd in een paar dagen – ik heb het hier nog uitgeprint ter voorbereiding. We zijn daar niet uniek in. Kijk, Roemer heeft het ook gehad bij de voorlaatste verkiezingen.”

Toen had hij zelf iets niet goed gedaan. Geldt hetzelfde voor 50Plus?

„Bij ons zijn er ook fouten gemaakt. We zijn een onervaren partij. Al het werk moest door Henk Krol gedaan worden. Ik heb diepe bewondering voor hem. Vier zetels halen, terwijl we lange tijd op één stonden en onder enorme ongunstige publiciteit.”

Verwijt u zichzelf die ongunstige publiciteit of kwam die uit de lucht vallen?

„Ik zal eens een voorbeeld geven, al weet ik niet hoe leuk jullie daarmee kunnen omgaan. Kijk: dit waren koppen op de voorpagina van De Telegraaf. Dat is echt wel een dreun hè.”

U toont een verhaal over de subsidieperikelen van Henk Krol dat op 18 oktober 2014 is verschenen. Dat is twee-en-een-half jaar geleden...

„Het was wel uit de afgelopen parlementaire periode. Het was destijds voorpaginanieuws en op het Journaal, maar toen Krol later tot drie keer toe werd vrijgesproken is dit nauwelijks of niet vermeld.”

Maar dáárdoor bent u de afgelopen weken toch niet van tien naar vier zetels teruggevallen in de peilingen?

„Die forse negatieve publiciteit werkt heel lang door. Als Lubbers of Jan Pronk een alcoholincident heeft, dan weet iedereen dat twintig jaar later nog.”

U stipte net zelf aan: we hebben fouten gemaakt. Welke fouten zijn er gemaakt en door wie?

„Wij hebben een team gehad dat onervaren was. Daardoor stuit je op grote praktische problemen. Zoals: hoe kom je in de media?

Dat is 50Plus anders goed gelukt tijdens de campagne. U ging sinds de zomer crescendo in de peilingen en kwam uit op tien zetels. Toch is er iets gebeurd waardoor het van tien naar vier is gegaan. Wat is dat geweest volgens u?

„Wij hebben geen traditionele kiezers, zoals CDA en VVD en het kost veel moeite om ze vast te houden. Ook het Jesse Klaver-effect speelt mee.”

Het Jesse Klaver-effect? Waren dat potentiële 50Plus-kiezers?

„Er waren jongeren die aangaven dat ze in de stemwijzers uitkwamen bij 50Plus. Het zal niet onze grote bulk zijn, maar het speelde mee in de marge.”

Komen de terugvallende peilingen niet gewoon omdat er bij 50Plus chaos uitbrak rond uw AOW-standpunt?

„Ik wil het nog één keer uitleggen en dan hou ik op met terugblikken. Er is een uitspraak gedaan door Henk die verwarring opleverde (over de welvaartsvaste AOW, red.). Dat is toen breed uitgemeten. Terecht, want het was verkiezingstijd. Henk heeft dat onmiddellijk hersteld. Het belangrijkste is dat 50Plus een goed resultaat heeft gehaald. Henk Krol heeft zich rot gewerkt.”

Ongetwijfeld. Maar Krol zei ook tijdens de campagne dat de AOW-leeftijd op 65 een breekpunt is. Op uw partijcongres werd nog verteld dat 50Plus geen breekpunten had. Daar is voor kiezers toch geen touw aan vast te knopen?

„Als u ook eens in een campagnecommissie zou zitten, dan ontdekt u hoe logisch dat is. Het is altijd zo dat campagnes worden aangescherpt naarmate de verkiezingsdatum nadert. VVD-leider Rutte zei eerst dat hij geen partijen zou uitsluiten. Vervolgens riep hij dat er nul komma nul procent kans is om met de PVV te regeren. In een campagne kan een nieuwe situatie ontstaan, waardoor je zaken wat scherper gaat stellen.”

Dus dit had u allemaal bedacht van tevoren?

„Dit is zeker een element geweest.”

Aha. Vindt u trouwens dat de AOW altijd op 65 moet blijven?

„Je kunt nooit tot in de oneindigheid kijken. Wij hebben een programma gemaakt voor de komende vier jaar.”

Erkent u wel dat mensen steeds ouder worden?

„Dat zou kunnen.”

Dat zou kunnen? Dat staat niet vast?

„Het kan zijn dat door de verhoging van de AOW-leeftijd de levensverwachting juist weer omlaag gaat. Mensen met een laag inkomen en een zwakke gezondheid hebben maar heel weinig jaren dat ze onbekommerd van hun AOW kunnen genieten. Als mensen langer moeten doorwerken, wie weet wat daar de effecten van zijn voor die groepen? 50Plus moet vasthouden aan haar standpunten en eerlijk blijven tegenover de kiezers. Mocht er iets veranderen, dan doen wij dat in samenspraak met de leden.”

Waar gaan we 50Plus aan herkennen de komende jaren?

„De gemeenteraadsverkiezingen worden heel belangrijk. Wij hadden bij de oprichting in de statuten opgenomen dat wij niet lokaal vertegenwoordigd zouden zijn. Want bij gemeenteraden zit altijd een percentage mensen bij wie het meer om zichzelf dan om de partij gaat.

Maar inmiddels zijn we acht jaar bezig en weten we wat we aan elkaar hebben. Dus we gaan wel in gemeenten meedoen, hoewel het om een zeer beperkt aantal zal gaan.”

Waar hangt die deelname per gemeente van af?

„Bijvoorbeeld als we denken dat we een aanvulling zijn. In sommige gemeenten zijn al goede lokale partijen of is er al een seniorenpartij. Ook speelt mee of we daar actieve leden hebben. In goed overleg met provinciale besturen bekijken we waar we mee gaan doen. Een groot, maar mooi avontuur.”

Intussen bent u nog voorzitter tot 17 juni. U lijkt ons niet het type dat z’n bemoeienis met de partij alleen maar houdt bij het senatorschap, een functie voor één dag in de week.

„Ik zal altijd wel gevraagd advies blijven geven.

En kent u Konrad Adenauer nog, de eerste bondskanselier van West-Duitsland? Dat was een krasse, stramme, geen tegenspraak duldende politicus, die zijn ambt vervulde tot zijn 87e. Toen dacht de CDU van hem af te zijn. Mis! Want van zijn 87e tot zijn 90e was hij partijvoorzitter. Ik treed nu af. Maar over een jaar of tien ga ik mij opnieuw kandideren om het record van Adenauer te breken, haha.”